Hoe Ringland zelf overkapt werd

De manier waarop de politiek de Ringlandbeweging aan het kaltstellen is, roept bij Manu Claeys en Peter Verhaeghe onfrisse herinneringen op aan hoe stRaten-generaal en Ademloos de pas werd afgesneden.

De Oosterweelverbinding zal hoe dan ook juridisch sneuvelen, de politiek kan beter nu al beginnen werken aan een kwaliteitsvolle oplossing voor de Antwerpenaren

Het is zover. Ringland is boos op de politieke klasse (DS 24 juni) . Je zou voor minder.

Ruim een jaar lang heeft Ringland zich uit de naad gewerkt om het eigen overkappingsvoorstel zo constructief mogelijk tot bij de politiek te brengen. Om projectonderzoek financieel snel haalbaar te maken deed Ringland appel aan burgers, niet aan de overheid. In de communicatie naar buiten toe stelde de beweging zich steeds zo positief mogelijk op, sensibiliserende acties mochten niet ‘tegen iets’ zijn, wel ‘voor’ iets. De beweging hoedde zich voor het etiket ‘actiegroep’. In de luwte werden tientallen discrete gesprekken gevoerd met regeringspartijen, om de politici zo rechtstreeks, zo eerlijk en zo open mogelijk te informeren over alle ins en outs van het overkappingsvoorstel.

Regeringspartijen betuigden openlijk hun liefde. Tot twee weken geleden. Toen schreef de regering een Europese aanbesteding uit voor de intendant die het overkappen van de Antwerpse ring moet onderzoeken. De formulering van de opdrachtgeving was een eerste alarmsignaal: de intendant mag het overkappen van de ring enkel bestuderen in combinatie met de Oosterweelverbinding. Nu weten de mensen van Ringland al lang dat hun overkapping niet verenigbaar is met vasthouden aan de Oosterweelverbinding, om allerhande redenen die te maken hebben met organisatie van verkeersstromen en weefbewegingen. De politiek weet dat ook, al even lang. Eergisteren heeft Ringland het dan maar openlijk gezegd: de twee zijn niet verenigbaar.

Achter de rug

Vorige week kwam dan die tweede politieke klap in het gezicht van Ringland. De stad Antwerpen had een overkappingsonderzoek laten uitvoeren waarbij – zonder verpinken – volledig voorbijgegaan werd aan het concept van Ringland. Alsof de burgerbeweging niet bestond. De conclusie van het onderzoek? We hebben Ringland niet nodig om te overkappen. Met overkappen werd weliswaar bedoeld: her en der stukken ring ondergronds stoppen. Ringland bedoelt: de volledige ring ondergronds stoppen. Politiek wordt gerekend op verwarring bij de mensen: als blijft hangen dat wij ook willen overkappen, dan zal het draagvlak voor Ringland misschien afnemen?

De grootste teleurstelling voor Ringland was de vaststelling dat het stadsbestuur het onderzoek in het allergrootste geheim had laten voeren, achter de rug van Ringland om. Had Ben Weyts, Vlaams minister van Mobiliteit (N-VA), hen niet op het eigen colloquium verzekerd dat hij hen ‘de hand reikte’ en dat ze samen moesten werken? Kon het zijn dat ook de minister in snelheid gepakt werd door het Antwerpse stadsbestuur? Of is die visie te naïef?

Politiek werd het lot van Ringland bezegeld met de vraag van het Antwerpse stadsbestuur om het nieuwe ‘overkappingsonderzoek’ te laten meenemen door de intendant, die dus enkel overkappingsvoorstellen mag onderzoeken die verenigbaar zijn met de Oosterweelverbinding. Daar sta je dan, als burgerbeweging: met lege handen, na al die inspanningen om je constructief op te stellen.

Bedrogen

Het doet me denken aan wat onszelf overkwam in dit dossier, verschillende keren inmiddels. In 2005 al schoven we een alternatieve zienswijze op het ringprobleem naar voren. Het enthousiasme bij velen was groot. Wijlen architect Jo Crepain noemde ons voorstel het ei van Columbus: dat de overheid daar niet aan had gedacht! Braafjes legden we het voorstel aan politieke partijen voor, we namen deel aan de voorziene inspraakprocedures en dienden het alternatief in bij het openbaar onderzoek over de Oosterweelverbinding.

In mei 2007 beseften we dat we bedrogen waren: ons alternatief was niet onderzocht in het milieueffectenrapport, al liet de politiek uitschijnen dat dat wel het geval was. Toen hebben we een paar maanden getwijfeld: heeft het zin om al onze vrije tijd te investeren in een strijd enkel en alleen om ernstig genomen te worden? Want de politieke logica strookt kennelijk niet met een open dialoog voeren. We hebben toen beslist om door te gaan en trokken in het najaar van 2007 de boer op. We legden uit aan mensen wat er aan het gebeuren was. In dat najaar is op een van onze infoavonden Ademloos ontstaan: andere burgers die zich opwonden over zo veel politieke krachtpatserij ten koste van het open debat.

In 2008 dwongen we gezamenlijk alsnog een correct onderzoek van ons voorstel af, waaruit we als betere optie kwamen. De regering gaf het onderzoek een eersteklas begrafenis. Vervolgens wonnen we gezamenlijk een volksraadpleging. Maar ook daarmee kwamen we niet verder. In 2010 boden we een nog verbeterd alternatief aan, incluis het overkappen van de ring. Het onderzoek was de vrucht van maandenlang studeren in samenwerking met ingenieurs, transporteconomen, bedrijfsleiders en ruimtelijke planners. Ook dat alternatief verdween meteen in de politieke prullenmand en werd later niet correct meegenomen in een milieueffectenrapport. Over dat rapport schreef de Vlaamse ombudsman vorige maand: ‘Het is niet verwonderlijk dat de verzoekers (wij dus) met het gevoel bleven zitten dat hun alternatief niet op zijn volledige merites beoordeeld werd’. En zo word je een actiegroep.

Werkbank of rechtbank

Deze week is Ringland een actiegroep geworden. De vraag is of we moeten zeggen: eindelijk of helaas. Enkele weken geleden zei de minister van Mobiliteit aan de Antwerpse burgerbewegingen: laten we elkaar treffen aan de werkbank in plaats van in de rechtbank. De voorbije twee weken is die werkbank flagrant herleid tot een instrument waarmee Ringland gedumpt moet worden.

Het wordt bijgevolg de rechtbank, wat ons en Ademloos betreft. De juridische middelen die een verzoekschrift bij de Raad van State zullen vormen, zijn ijzersterk. Eind volgend jaar is de Oosterweelverbinding morsdood.

En dan, regering? Of wordt het alsnog: wat nu, regering? Ondanks al die partijpolitieke mokerslagen blijven veel Antwerpse burgers gaan voor een kwaliteitsvolle oplossing. Grijp uw kans.

Manu Claeys en Peter Verhaeghe
De Standaard 25-06-2015
http://www.standaard.be/cnt/dmf20150624_01746485

respect voor inspraak, voor burgers?
Het verkeersysteem van Zürich
A Chinese Anti-Smog Campaign Shows Children Crying in a Haze
Luchtkwaliteitsstudie Ringland
Gezondheidsstudie Ringland
How shared self-driving cars could change city traffic
Air Pollution - Causes & Effects, Air Quality Index, Educational Videos & Lessons for Children, Kids