Fact checker

cartoon gie breed draagvlakEr worden de zotste dingen gezegd over Oosterweel, het BAM tracé, de actiegroepen, tunnels en bruggen en ga zo maar door.

Zouden de actiegroepen betaald worden met goudstaven uit Rotterdam*? Is de Lange Wapper al helemaal gebouwd ergens in een werf in Polen*?(*red: nee)

Vragen stellen is goed, lachen is gezond. Soms echter wil een mens ook een serieus antwoord. Daarvoor is deze kersverse rubriek, geïnspireerd op de fact checker van De Redactie en de reclametest van Volt.

Als u een rare bewering hebt gehoord over Oosterweel en u wil daar het fijne van weten, mail ons gerust!


Kort antwoord:

Het Antwerpse stadsbestuur wil een Lage Emissie Zone invoeren - dus de meest vervuilende auto’s uit het stadscentrum bannen. Verbetert dit de luchtkwaliteit in de stad? Een heel klein beetje, maar zeker niet voldoende om de Europese en WHO normen te halen. 

Daarvoor zijn twee redenen.

  1. De LEZ normen zijn zeer soepel. Het verwijderen van enkele diesels uit de grote verkeersstromen in de stad heeft te weinig impact op het totaal van de vervuiling
  2. de grootste lokale bron van luchtvervuiling, de Ring en aantakkende snelwegen, is niet opgenomen in de LEZ

Om Antwerpen te saneren en sancties van Europa te vermijden, moet men veel drastischer en vooral efficiënter optreden, door de werkelijke vervuiling aan te pakken.

Bronnen: Transport & Mobility Leuven, Vlaamse Milieu Maatschappij, Directorate General Environment van de Europese Commissie.

Kort antwoord:

Er bestaan wereldwijd heel wat overkappingen en ieder jaar komen er meer bij - zoals het kersverse overkappingsproject van Amsterdam. Dus zeldzaam zijn overkappingen zeker niet. En ook niet wereldvreemd, want ieder overkappingsproject heeft tot nu toe zijn doel bereikt: de leefkwaliteit en het ontwikkelingspotentieel van de omliggende woonwijken verbeteren. Het is bovendien geen luxe maar een kerntaak van de overheid om de gezondheid en ontwikkeling van zijn inwoners en in het bijzonder onze kinderen te garanderen. Als moderne steden dat niet kunnen of willen, gaan stedelingen hun heil zoeken in de schaarse open ruimte die ons nog rest. Bekijk het lange antwoord voor een prachtige presentatie van een hele resem overkappingen over heel de wereld.

Kort antwoord:

Broeikasgassen maken onze planeet warmer. Luchtvervuiling maakt ons ongezond. 

Er wordt heel vaak gezegd dat een dieselauto ons misschien wel ongezond maakt, maar wel veel beter is voor ons klimaat. Als je een auto koopt, waarvoor kies je dan?

Feit: diesel en benzine auto's produceren bijna evenveel CO2 - het broeikasgas dat ons klimaat opwarmt.
Diesels stoten echter heel veel meer ongezonde luchtvervuiling uit.

Het zijn de abnormaal krachtige benzine-auto's - zoals Porsches en zotter - die de benzinewagens zo'n slechte CO2 reputatie geven.

Dus: nee, je hoeft niet te kiezen tussen gezondheid of klimaat.

Om de lucht niet té ongezond te maken, kies je voor benzine - of beter nog: benzine-aardgas, benzine-hybride, benzine-perslucht en hopelijk straks nog betere opties.

Om het klimaat niet te snel op te warmen, kies je voor een zuinige benzine-auto en niet voor een zotte racewagen.

Kort antwoord:

Nee, propere diesels bestaan (nog) niet.

Of beter: wel in laboratoria, maar niet in de echte wereld.

Europa legt om de paar jaar strengere uitstoot-normen op aan autobouwers. In september 2014 is de Euro-6 norm ingegaan. Nieuwe auto-modellen wordt in een laboratorium in Italië getest. Als ze de norm niet halen, mogen ze niet verkocht worden.

Nu blijkt dat diesels in dagelijks gebruik nog net zoveel vervuilen als 15 jaar geleden, ondanks die labo-testen. Omdat de testcycli niet lijken op echt rijgedrag, omdat diesel-katalysatoren en herverbranders juist bij echt rijgedrag het slechtst werken en omdat autobouwers hun auto’s - met boordcomputers - hebben geleerd een test te herkennen - en te vervalsen.

Wetenschappers werken al sinds 2011 aan nieuwe testen, die de vervuiling op de weg in plaats van in een labo meten. Maar voor die testen verplicht worden, moet Europa deze tests eerst goedkeuren. Autobouwers en sommige lidstaten - zoals België - proberen dit zo lang mogelijk tegen te houden.

Bron: Directorate General Environment van de Europese Commissie

Kort antwoord:

Nee. De in februari 2014 getoonde impressie van de tunnel met aangekondigde verlenging is precies zo lang als deze tunnel met zogenaamde 200 meter verlenging aangekondigd op 2 oktober 2014. Die tunnel kan daar niet verlengd worden omwille van Europese veiligheidsregels. Als BAM ooit plannen toonde, zou iedereen dit weten.

 

Kort antwoord:

Op basis van de MER disciplines, de beschikbare experten én het aantal BAM experten daarvan, hebben we een lotto-berekening gedaan: de kans dat al de MER deskundigen toevallig voor TV SAM (studiebureau BAM) werkten en niet voor iemand anders...

is 1 op 103.224.

 

Kort antwoord:

Eerst waren het er volgens BAM 18, maar volgens de plannen van BAM van 2012, zijn er 29 baanvakken, waarvan 6 pechstroken, maar die plannen zijn volgens BAM totaal verouderd, nu is alles geoptimaliseerd en zijn er slechts 27 baanvakken, waarvan 4 pechstroken.

Maar... uiteraard krijgen we de nieuwe plannen niet te zien.

Voor wie het zich nog herinnert: BAM heeft exact hetzelfde spel gespeeld met de 18 baanvakken van de viaducten aan het sportpaleis en met alle andere verbredingen van de Ring. Eerst beweren dat het aantal baanvakken niet klopt, daarna zeggen dat de plannen weliswaar kloppen, maar dat de plannen verouderd zijn om daarna te moeten bekennen dat het aantal baanvakken toch overeenkomt met deze van hun "verouderde" plannen. Uiteindelijk komen we dus wel de waarheid te weten, maar het kost iedere keer een paar jaar. Tijd en geld dat ze ondertussen niet in een goed plan hebben gestoken.

 
Kort antwoord:

Ja en nee. Variabele tol voor Meccano en Oosterweel Noord zijn achteraf gemeten. Maar onvolledig. Er ontbreken een hele hoop gegevens op welhaast strategisch gekozen plaatsen op de Ring, dus vergelijken is moeilijk. De metingen zijn bovendien uit het MER geweerd en weken geheim gehouden door alle kabinetten van de Vlaamse regering. Wij hebben nu - februari 2015 - de cijfers nog steeds niet. Maar wel de powerpoint (zie lang antwoord) die in het parlement is getoond. De resultaten voor Meccano zijn heel goed.

Nog belangrijker dan de verkeerscijfers: de metingen voor geluid en luchtkwaliteit ontbreken. Dit wil zeggen dat we vandaag nog steeds niet weten wat het verschil in gezondheid is tussen de tracés. En dient een MER daar niet voor?

 
Kort antwoord:

Op de oostelijke ring (Luchtbal, Merksem, Deurne-Noord, Antwerpen-Oost, Borgerhout) zijn de Oosterweelverbinding en een volwaardige overkapping uitdrukkelijk niet compatibel.

Daar komen de beruchte sleuven, de achttien rijstroken en het deksel van honderd op honderd meter.

Niet alleen de actiegroepen maar ook studiegroep Antea – het bureau dat de plan-MER Oosterweel maakte – stelt dit bij de kennisgeving van de plan-MER A102/R11bis.

 
Kort antwoord:

Zo goed als alle informatie in deze folder over het BAM tracé (de favoriet van sp.a) en het Meccano tracé (de favoriet van stRaten-generaal en Forum2020) is ofwel gebaseerd op foute informatie of gewoonweg niet waar.

Het lange antwoord bestaat uit een korte powerpoint, die iedere bewering van de sp.a adresseert.

 
Kort antwoord:

Het woord "fotofinish" impliceert dat de tracés aan elkaar gewaagd zijn qua gezondheidseffecten. Dat is niet waar. Ook niet met de extra tunnel onder het Albertkanaal. Er is bovendien geen enkele dokter of wetenschapper die deze politieke uitspraak bijtreedt. Of vindt dat de unieke MER benadering om gezondheidseffecten te meten robuuste resultaten opleveren.

 
Kort antwoord:

Ja. Overkappen is duur. Of beter gezegd: kost veel geld. Het VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek) heeft in een studie van 2012 (Overkappingsonderzoek Antwerpse ring) een ruwe schatting voor de Antwerpse Ring neergezet: 160 miljoen per kilometer. De volledige Ring is ongeveer 12 kilometer lang. Dat is dus een frisse 1,9 miljard. En dit zonder luchtzuiverende filters.
Maar... de baten binnen duur en dichtbevolkt stedelijk gebied zijn ook niet mis.

 
Kort antwoord:

De volksraadpleging ging over het hele BAM tracé. Het Lange Wapper viaduct was uiteraard een heel belangrijk onderdeel van dat tracé, net zoals de 18 baanvakken aan het Sportpaleis. Maar het BAM tracé heeft slechte gevolgen voor heel de ring en daarom was de campagne "BAM tracé stem nee".

 
Kort antwoord:

Koen Kennis, bestuurder bij BAM en schepen van mobiliteit in Antwerpen beweerde dat stRaten-generaal zelf niet wilde dat haar tracé werd gemeten met variabele tol. Niets is minder waar.

stRaten-generaal was de eerste die het concept variabele tol heeft gepromoot voor Antwerpen. Toen de Vlaamse regering en het VVC op basis van berekeningen nog beweerden dat alleen een vrachtwagenvrije Kennedy en tol in de Oosterweel goede mobiliteit opleverden.

stRaten-generaal heeft dan ook onmiddellijk toen BAM vroeg om alleen hun tracé te berekenen met variabele tol, verzocht dit ook te doen voor Meccano en Oosterweel Noord. Meermaals. BAM, de expert van TV SAM en de Vlaamse regering kozen er echter voor om dit niet te doen. Waardoor het MER niet volledig is en geen juridisch of maatschappelijk draagvlak heeft.

Ondertussen zijn er bijkomende mobiliteitsberekeningen doorgevoerd, maar nog steeds niet in het MER ondergebracht. En men toont nog steeds geen doorrekeningen naar uitstoot en lawaai toe. En daar dient een MER juist voor: om de impact van tracés op mens en milieu te tonen.

nog onderzoek