Diesel of benzine: kiezen tussen gezondheid (fijnstof) of klimaat (CO2)?

Kort antwoord: 

Broeikasgassen maken onze planeet warmer. Luchtvervuiling maakt ons ongezond. 

Er wordt heel vaak gezegd dat een dieselauto ons misschien wel ongezond maakt, maar wel veel beter is voor ons klimaat. Als je een auto koopt, waarvoor kies je dan?

Feit: diesel en benzine auto's produceren bijna evenveel CO2 - het broeikasgas dat ons klimaat opwarmt.
Diesels stoten echter heel veel meer ongezonde luchtvervuiling uit.

Het zijn de abnormaal krachtige benzine-auto's - zoals Porsches en zotter - die de benzinewagens zo'n slechte CO2 reputatie geven.

Dus: nee, je hoeft niet te kiezen tussen gezondheid of klimaat.

Om de lucht niet té ongezond te maken, kies je voor benzine - of beter nog: benzine-aardgas, benzine-hybride, benzine-perslucht en hopelijk straks nog betere opties.

Om het klimaat niet te snel op te warmen, kies je voor een zuinige benzine-auto en niet voor een zotte racewagen.

Lang antwoord: 

Stoot de gemiddelde benzinewagen meer CO2 uit dan de gemiddelde dieselwagen? Zijn de gezondheidsverschillen tussen dieselwagens en benzinewagens groot of klein?.

Moeten we kiezen tussen gezondheid en klimaat of is een win-win mogelijk?

luchtkwaliteit en klimaatverandering

Veranderingen in de samenstelling van de atmosfeer

  • geven lokaal verandering in luchtkwaliteit en wereldwijd verandering in klimaat.
  • zijn door mensen gemaakt, vooral door verbranding* bij transport, voedselproductie, huishoudens, industrie.

Verbranding geeft uitstoot van verschillende stoffen - broeikasgassen en luchtvervuilers - die zowel luchtkwaliteit als klimaat veranderen. De impact op luchtkwaliteit is door luchtvervuiling en de impact op het klimaat is door broeikasgassen.

* Er zijn wel een aantal broeikasgassen die niet afkomstig zijn van verbranding - die dan vooral vrijkomen bij voedselproductie - maar het overgrote deel van de verandering van luchtkwaliteit en klimaat zijn veroorzaakt door verbranding.

lokale en globale gevolgen in de tijd

Wat zijn de gevolgen van die stoffen?
Luchtvervuiling schaadt lokaal onze gezondheid en onze onmiddellijke omgeving, de ons omringende natuur.
Broeikasgassen schaden wereldwijd ons milieu en zorgen voor temperatuurstijgingen en extreem weer - en de bijbehorende schade en slachtoffers.

De tabel hieronder toont een aantal eigenschappen van die stoffen.

Sommige stoffen zijn jaren schadelijk, andere zijn al na een paar uren of dagen uitgewerkt of verdund tot minder schadelijke hoeveelheden. Er zijn stoffen die alleen maar impact hebben op luchtkwaliteit of klimaatsverandering, maar er zijn er ook die een impact hebben op allebei. Daarbij kan die impact ook nog eens indirect zijn, bijvoorbeeld omdat ze mee andere stoffen vormen die dan wel een directe impact hebben. En sommige stoffen doen zelfs de temperatuur zowel stijgen als dalen.

Behoorlijk complex. Maar enkele zaken springen in het oog:

  • CO2 is niet direct schadelijk voor onze gezondheid, maar heeft een directe impact op het klimaat. De levensduur is meer dan 100 jaar. Wat ook betekent dat onmiddellijke vermindering van CO2-uitstoot niet meteen een effect heeft.
  • BC - ofwel Black Carbon, (diesel-)roet, heeft een levensduur van slechts dagen, maar een directe impact op zowel gezondheid als opwarming. Een vermindering nu, is onmiddellijk voelbaar.

internationale klimaatafspraken

Het verminderen van sommige stoffen heeft dus een onmiddellijke impact, op zowel klimaatverandering als luchtkwaliteit. Deze stoffen zijn nu echter niet opgenomen in de internationale klimaatakkoorden. Deze akkoorden richten zich vooral op lange termijn effecten voor heel de wereld.

Misschien dat het daarom ook zo moeilijk is om die akkoorden te maken. Zou het niet goed zijn om een aantal beslissingen te nemen waarvan de winst én lokaal én onmiddellijk voelbaar is?

wegverkeer

Die winsten kunnen we maken door naar ons wegverkeer te kijken.

Wegverkeer is de grootste vervuiler in steden en de bron van de meest overvloedig aanwezige broeikasgassen: CO2.

Bij vervuiling gaat het om:

  • verbranding van brandstoffen: BC, PM, CO, NOx, VOCs, PAKs, additieven
  • verdamping van brandstoffen: VOCs
  • slijtage van motor, banden, etc: fijn stof, zware metalen
  • slijtgage van het wegdek: opwervelend fijn stof

De hoeveelheid vervuiling hangt af van het aantal auto’s, de soort brandstof, de temperatuur en rijcycli.

Benzine of diesel?

Als we louter naar luchtkwaliteit kijken, dan zijn diesels met voorsprong de grootste vervuilers

  • ze stoten meer fijn stof uit
  • fijn stof van diesel bevat bovendien veel meer kankerverwekkers, zoals PAKs. Sinds juni 2012 zit diesel in de hoogste categorie kankerverwekkende stoffen, samen met bijvoorbeeld asbest.
  • uitstootregulering van diesels werkt niet, die van benzinewagens wel. De uitstoot van NOx is de laatste 20 jaar niet verminderd, ondanks 40x strengere normen

Als we naar broeikasgas CO2 kijken, dan hebben diesels een voorsprong. Maar hoe groot is die voorsprong?

Op onderstaande grafiek zijn uitstoot van CO2 en NOx voor Euro5 autotypes uitgezet. Hoe hoger een "dot", hoe meer CO2 uitstoot, hoe meer naar rechts, hoe meer NOx uitstoot.

Als we naar uitstoot van het belangrijkste lange termijn broeikasgas CO2 kijken, dan zie je dat de uitstoot van benzinewagens groter is dan die van diesels.

Maar ook dat het grote verschil pas optreedt bij enorm krachtige motoren. De uitstoot van bijna alle wagens die vandaag gemaakt worden, zit tussen de 90 en de 250 gram/km. Zowel bij diesel als bij benzine. de gemiddelde cilinderinhoud van de automodellen die meer dan 250 gram/km uitstoten is 4,7 liter.

Dat zijn abnormaal krachtige auto’s die nog geen 1% van ons verkeer uitmaken.
Ter vergelijking: een Porsche Carrera heeft een cilinderinhoud van 3,4 liter en een topsnelheid van bijna 300 km/uur. In België is nog geen 0,25% van alle wagens een Porsche.

Wat de NOx uitstoot betreft, kunnen we twee opmerkingen maken: zelfs bij labo-resultaten is de uitstoot van NOx minstens drie keer groter dan bij benzinewagens.
Bovendien, in deze fact-check over "propere" diesel leer je dat de uitstoot van diesels in de echte wereld nog vele malen groter is - en in 20 jaar eigenlijk niet significant verbeterd is.

Conclusie: bestrijd diesels en abnormaal krachtige benzinemotoren

We moeten niet kiezen tussen vervuiling en opwarming. De complexe realiteit toont dat we op korte termijn stevige winsten kunnen boeken door een aantal stoffen aan te pakken die nu nog niet zo belicht zijn en dat we daardoor misschien draagvlak creëren voor klimaatakkoorden voor de lange termijn.

Concreet zijn er vooral mogelijkheden bij wegverkeer. We hoeven zelfs niet te wachten op alternatieve brandstoffen. Diesels - ook de moderne - en abnormaal krachtige benzinemotoren ontraden en in onze steden zelfs bannen is vandaag mogelijk en de winst zou onmiddellijk voelbaar zijn. Zonder daarmee de CO2 uitstoot significant te vermeerderen.

Als we bovendien het gebruik van auto's in het algemeen kunnen verminderen - bijvoorbeeld door andere vervoersmiddelen veel fijner en toegankelijker te maken - dan is dat zowel op korte termijn als op lange termijn goed voor luchtkwaliteit en klimaat. 

Bron: Professor Michela Maione van University degli Studi, Urbino, bespreekt luchtkwaliteit en klimaatverandering en de nieuwe inzichten waarmee een pragmatische aanpak beide problemen op korte termijn kunnen verminderen

 

Tags: 

nog onderzoek