Is overkappen duur?

Kort antwoord: 

Ja. Overkappen is duur. Of beter gezegd: kost veel geld. Het VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek) heeft in een studie van 2012 (Overkappingsonderzoek Antwerpse ring) een ruwe schatting voor de Antwerpse Ring neergezet: 160 miljoen per kilometer. De volledige Ring is ongeveer 12 kilometer lang. Dat is dus een frisse 1,9 miljard. En dit zonder luchtzuiverende filters.
Maar... de baten binnen duur en dichtbevolkt stedelijk gebied zijn ook niet mis.

 

Lang antwoord: 

Overkappen is duur. Lucht zuiveren is duur. Veiligheidsmaatregelen zijn duur. Verkeerssturing is duur. Zonder meer. Duur.

Ziek zijn is duur

Maar... een zeer onderbelicht deel van kosten/baten berekening is de kost van niet overkappen. Het SAR WGG heeft juli 2013 een zeer streng gezondheidsadvies (De impact van luchtvervuiling op de (volks)gezondheid en de nood aan nieuwe beleidsperspectieven) geformuleerd aan de Vlaamse overheid. Drie gezonde levensjaren en enorme kosten aan ziekteverzuim en bijkomende gezondheidszorg. Dat is de maatschappelijke kost van luchtvervuiling en geluidoverlast. Het Europees Milieuagentschap heeft berekend dat luchtvervuiling door verkeer België jaarlijks 2,8 miljard euro per jaar kost. Gerelateerd, maar niet helemaal hetzelfde: het VITO heeft berekend dat we in Vlaanderen 5,22 miljard per jaar extra medische kosten betalen aan de gevolgen van fijn stof.

Het ware interessant moest de Vlaamse regering een complete maatschappelijke kosten-baten analyse durven opstellen, waarin ze de gezondheidscijfers meeneemt die WHO, EU en haar eigen Vlaamse wetenschappers en adviesraden aanreiken.

Antwerpse bouwgrond is ook duur

Uiteraard in alle bescheidenheid: goed gelegen bouwgrond in Antwerpen is niet geheel waardeloos. 12 kilometer overkappen creëert een nieuw te ontginnen gebied van 146 hA. Een gebied zo groot als Antwerpen tussen leien en kaaien. Zelfs met een conservatieve ontwikkeling van 20% van die gronden, is dat een enorme winst. Misschien geen 180 miljoen per kilometer, maar al wel veel. En veel meer dan de negatieve waarde die onze braakliggende bermen vandaag hebben.

(red: de bermen hebben wel nog een ecologische waarde - eigenlijk zeer verrassend, gezien de ongelukkige ligging - waar verschillende overkappingsscenario's nu proberen rekening mee te houden. Voor meer uitleg hierover zie de website van natuurpunt Antwerpen stad en dit artikel van een medewerker van natuurpunt)

Wie mag dat betalen?

Niet onbelangrijk: wie gaat dat betalen en hoe verdienen we dat terug? De regering wil het BAM tracé betalen met een PPS constructie, waar echter enkele heel lelijke voorwaarden aan verbonden zijn. En hoeveel verzekeringsfondsen zullen bereid zijn te investeren in een door de bevolking gecontesteerde oplossing die ongezond leven promoot? Een type van volkslening zou wellicht beter werken? Maar dat werkt enkel met een project dat draagvlak heeft bij de bevolking - kuch kuch zoals een overkapping... 

Terugverdienen kan door slimme tol, lage-emissiezones en rekeningrijden. Net zoals bij het BAM tracé is voorzien. Opwekken van energie door de beweging en hitte kan voorzien in onderhoudskosten - hoewel de eerste energie opwekkende tunnels nog maar net in aanbouw zijn en het echte-wereld rendement dus nog niet gekend is.

Hoe dan ook, het aantal overkappingsprojecten blijft toenemen, zelfs in de nasleep van de crisis. Gezonde steden zijn op heel veel manieren meer waard dan vuile steden.

Madrid Rio, prachtig overkappingsproject in het hart van Madrid.

Tags: 

nog onderzoek