Gezondheid

luchtvervuiling: ongezond voor iedereen, levensgevaarlijk voor kinderen, senioren en zieken

Als je het probleem niet kent, is het moeilijk oplossingen zoeken. Een grote uitdaging in heel het Oosterweel dossier is gezondheid. Dat de overheid dit thema ontwijkt, is de grootste reden waarom er nog steeds geen oplossing is voor de mobiliteitsknoop. Omdat wij uiteraard ieder plan zullen afwijzen dat alleen maar baanvakken bijbouwt midden in de stad waar onze kinderen opgroeien.

Eerst het goede nieuws: luchtvervuiling door industrie en verwarming nemen af. Bovendien zijn er duidelijke oplossingen voor luchtvervuiling door transport. En tenslotte: het feit dat de gezondheidsrisico's niet meer ontkend kunnen worden, maakt dat het - volgens ons - politiek moeilijk verdedigbaar is om meer snelweg door woongebied te trekken.

Luchtvervuiling door verkeer is een complexe cocktail van heel veel bestanddelen. Sommige zijn makkelijk te meten. Zoals het gevaarlijke NOx - of mono-stikstofoxiden - en natuurlijk fijn stof. Dat is de verzamelnaam voor heel fijne deeltjes luchtvervuiling die we inademen. Andere stoffen, zoals de kankerverwekkende PAC's - of polyaromatic hydrocarbons - komen nauwelijks ter sprake.

De meeste verkeersvervuiling komt vrij bij onvolledige verbranding van fossiele brandstof - en vooral bij diesel. En hoewel er steeds betere mechanieken zijn om sommige schadelijke stoffen op te vangen, blijft het wachten op echt proper vervoer - en op echte wil van autoconstructeurs om propere motoren te bouwen.

Ondertussen blijft verkeer vervuiler nummer 1, vooral in steden en bij drukke wegen. Ook al omdat je niet ieder jaar een nieuwe auto koopt.

Hoe dichter je bij een drukke weg woont, hoe gevaarlijker de vervuiling.

demografische cijfers 2012 stad in cijfers

gaan mensen vroeger dood en zijn vaker en langer ziek:
- 18% meer doden in totaal
- dubbel zoveel doden door hart-, bloedvaat- en longproblemen
- grotere kans op aandoeningen, zoals slaapstoornissen, angst, depressie, neurologische afwijkingen, atherosclerose, bloeddrukverhoging, afwijkende hersenfunctie, afwijkende longfunctie, bronchospasmen, DNA schade, …
- kwetsbare groepen (baby’s, kinderen, senioren, reeds zieke mensen) lopen een onevenredig groot risico
- hoe meer verkeer, hoe meer doden en zieken

Aantal Antwerpenaren minder dan 500 meter van snelweg:
- 104.171 of  20%  van alle  512.000  Antwerpenaren
-  23.829 of  22%  van alle  110.310  kinderen
-  18.493 of  21%  van alle   87.269  senioren

Aantal Antwerpse zorglocaties minder dan 500 meter van snelweg:
- 99 scholen
-  4 ziekenhuizen
- 17 serviceflat complexen
-  7 woonzorgcentra

Hoeveel Vlamingen kunnen we redden door beter beleid:
- 97.561 Leuvenaars  ≈ de 20% Antwerpenaren
- 25.207 Mortselaars ≈ de 22% Antwerpse kinderen
  die minder dan 500 meter van snelweg wonen

Van 0 tot 500 meter van snelweg
1500 METER
500 METER
Tot 1500 meter van snelweg
meetbare afwijkingen van groei, ontwikkeling en veroudering:
- slechte ontwikkeling van longen bij kinderen en jongeren
- sneller verlies van cognitieve functies bij ouderen
- versnelde veroudering
- groter risico op allerlei kankers. Vlaanderen is koploper long- en borstkanker, Antwerpen heeft het grootste aandeel
- meer ziekte, meer doden
- kwetsbare groepen (baby’s, kinderen, senioren, reeds zieke mensen) lopen een onevenredig groot risico
- hoe meer verkeer, hoe meer doden en zieken 

Aantal Antwerpenaren minder dan 1500 meter van snelweg:
- 344.762 of  67%  van alle  512.000  Antwerpenaren
-  78.013 of  71%  van alle  110.310  kinderen
-  57.032 of  65%  van alle   87.269  senioren

Aantal Antwerpse zorglocaties minder dan 1500 meter van snelweg:
- 320 scholen
-  11 ziekenhuizen
-  34 serviceflat complexen
-  20 woonzorgcentra

Hoeveel Vlamingen kunnen we redden door beter beleid:
- 247.942 Gentenaren
 + 98.539 Leuvenaren ≈ de 67% Antwerpenaren
  die minder dan 1500 meter van snelweg wonen

meetbare afwijkingen van groei, ontwikkeling en veroudering:

- slechte ontwikkeling van longen bij kinderen en jongeren
- sneller verlies van cognitieve functies bij ouderen
- versnelde veroudering
- groter risico op allerlei kankers. Vlaanderen is koploper long- en borstkanker, Antwerpen heeft het grootste aandeel
- meer ziekte, meer doden
- kwetsbare groepen (baby’s, kinderen, senioren, reeds zieke mensen) lopen een onevenredig groot risico
- hoe meer verkeer, hoe meer doden en zieken 

Aantal Antwerpenaren minder dan 1500 meter van snelweg:
- 344.762 of 67% van alle
  512.000 Antwerpenaren
-  78.013 of  71% van alle
  110.310 kinderen
-  57.032 of  65% van alle
   87.269 senioren

Aantal Antwerpse zorglocaties minder dan 1500 meter van snelweg:
- 320 scholen
-  11 ziekenhuizen
-  34 serviceflat complexen
-  20 woonzorgcentra

Hoeveel Vlamingen kunnen we redden door beter beleid:
- 247.942 Gentenaren
 + 98.539 Leuvenaren ≈ de 67% Antwerpenaren die minder dan 1500 meter van snelweg wonen

Tot 500 meter van snelweg
gaan mensen vroeger dood en zijn vaker en langer ziek:

- 18% meer doden in totaal
- dubbel zoveel doden door hart-, bloedvaat- en longproblemen
- grotere kans op aandoeningen, zoals slaapstoornissen, angst, depressie, neurologische afwijkingen, atherosclerose, bloeddrukverhoging, afwijkende hersenfunctie, afwijkende longfunctie, bronchospasmen, DNA schade, …
- kwetsbare groepen (baby’s, kinderen, senioren, reeds zieke mensen) lopen een onevenredig groot risico
- hoe meer verkeer, hoe meer doden en zieken

Aantal Antwerpenaren minder dan 500 meter van snelweg:
- 104.171 of 20% van alle
  512.000  Antwerpenaren
-  23.829 of 22% van alle
  110.310  kinderen
-  18.493 of 21% van alle
   87.269  senioren

Aantal Antwerpse zorglocaties minder dan 500 meter van snelweg:
- 99 scholen
-  4 ziekenhuizen
- 17 serviceflat complexen
-  7 woonzorgcentra

Hoeveel Vlamingen kunnen we redden door beter beleid:
- 97.561 Leuvenaars ≈
  de 20% Antwerpenaren
- 25.207 Mortselaars ≈ 
  de 22% Antwerpse kinderen
  die minder dan 500 meter van snelweg wonen

Tot 1500 meter van een snelweg wonen heeft wetenschappelijk bewezen effect op gezondheid, kindersterfte, ontwikkeling van kinderen en levensduur. Binnen de 300 meter van een drukke snelweg wonen, staat gelijk aan 17 sigaretten roken per dag. Geen prettige gedachte voor gezinnen met kleine kinderen. De grootste verkeersvervuiler is diesel. WHO geeft diesel hetzelfde kankerrisico als blootstelling aan asbest en passief roken. Het risico op ziektes en sterfgevallen verhoogt disproportioneel bij kwetsbare groepen - kinderen, zieken en ouderen.

afbeelding

Wie bij drukke snelweg woont, rookt 17 sigaretten per dag

afbeelding

Tot 1500m van snelweg is er verschil in gezondheid, kindersterfte, ontwikkeling en levensduur

afbeelding

Dieselroet veroorzaakt kanker en is vergelijkbaar met asbest en passief roken

afbeelding

Vervuiling is veel erger voor kwetsbare groepen: zieken, ouderen en kinderen

Lawaai: zeer ongezond, niet te negeren en nauwelijks te stoppen

Lawaai is overdag al hinderlijk, maar vooral 's nachts zeer ongezond. Mensen die dicht bij lawaaibronnen wonen hebben een hogere bloeddruk, meer hartproblemen, concentratiestoornissen en leerachterstand, zijn vaker ziek en depressief en sterven jonger. Dit ondanks het subjectieve gevoel dat ze "gewend zijn" aan het lawaai. Ook voor lawaai geldt dat risicogroepen (jongeren, ouderen, zieken) onevenredig meer negatieve effecten ervaren bij geluidsoverlast. De door het WHO en de EU voorgeschreven aanvaardbare geluidsniveau's voor stedelingen worden in Antwerpen nergens gehaald binnen de 1000 meter van de snelwegen door onze stad. Geluidschermen zijn binnen de stad geen aanvaardbare oplossing omdat ze fijn stof nog verder stadinwaarts verspreiden - en omdat bovendien hun geluiddempende effect na 300 meter verdwenen is.

 

afbeelding

vanaf 40 dB nachtlawaai is er kans op leerachterstand, concentratie-stoornissen, depressie, hartproblemen, sterfte, ...

afbeelding

In Antwerpen overtreden we alle geluidsnormen en vooral door snelweg 
(blauw/zwart = gebouw, niet gebrek aan geluid)

afbeelding

Een geluidscherm creëert een "schone-luchtbel" vlak achter het scherm en verplaatst de vervuiling. 100 meter voorbij een geluidscherm is net zoveel vervuiling als boven de snelweg.

In geen enkele Europese stad passeren er zoveel vrachtwagens als in Antwerpen

Volgens de EU is Antwerpen, samen met het Ruhrgebied en de Povlakte één van de drie meest vervuilde gebieden van heel Europa. Ruhr en Po door hun industrie, Antwerpen door het TEN snelwegnet door de stad. 6 Europese transportwegen worden gekoppeld binnen stedelijk gebied. Iedere dag rijden 350.000 wagens, waarvan 81.000 vrachtwagens over de snelwegen door Antwerpen. Een Europees record. In aantal vrachtwagens, decibels en luchtvervuiling.

afbeelding

Antwerpen zit in de top 3 van meest vervuilde steden in Europa. Vooral door de Ring - niet houtkachels, haven of buurlanden

afbeelding

Iedere dag rijden 350.000 wagens, waarvan 81.000 vrachtwagens over de snelwegen door Antwerpen. We breken dagelijks Europese records

afbeelding

De Ring koppelt E34, E313, E19, E17 en A12. De EU wil snelwegen weg uit steden door het gevaar van geluid en luchtvervuiling

Verhuizen we 't stad of verhuizen we het verkeer?

Bijna 350.000 van de 512.000 Antwerpenaren wonen binnen de 1500 meter van de ring. Dat is volgens het WHO en talloze onderzoeken zeer ongezond. Vooral voor risicogroepen: kinderen, ouderen, zieken. Antwerpen groeit ook zeer snel. De laatste schattingen spreken van zo'n 100.000 mensen extra in 2025. Het stadsbestuur probeert daar rekening mee te houden en heeft heel wat nieuwe woonwijken gepland... Allemaal naast de snelwegen door Antwerpen. Logisch, het is de enige open ruimte die ons rest. Maar dat is een zeer vervuilde omgeving met enorme geluidsoverlast. Als we die plaats niet leefbaar maken, zal Antwerpen niet groeien, maar zullen alle gemeenten rond Antwerpen overlopen met Antwerpenaren die het genot van de stad verruilen voor een laatste lapje groene ruimte - dat we steeds verder gaan moeten zoeken.

afbeelding

In Schoten, Mortsel, Edegem en Wommelgem wonen ± 90.000 mensen. Tegen 2025 zou Antwerpen 100.000 mensen bij krijgen. Waar gaan die mensen wonen?

afbeelding

Bijna alle geplande nieuwe wijken liggen bij snelweg. Nieuwe normen rond geluid en luchtvervuiling maken het moeilijk - en onverantwoord om nog te bouwen naast snelwegen

afbeelding

Als we onze beste ontwikkelingszone niet lawaai- en vervuilingvrij maken, is een stadsvlucht onvermijdelijk en zullen de gemeenten rond Antwerpen volledig verstedelijken

meer gezonde stad info