Gezonde stad: Tunnels en overkappingen

Waarom nog een derde scheldekruising als je een volledige overkapping kan bouwen? Omdat je alternatieve routes nodig hebt bij calamiteiten. Omdat de Liefkenshoektunnel over een paar jaar verzadigd zal zijn. Omdat zelfs overkapt verkeer vervuilt en hoe meer vrachtwagens je van de Ring haalt, hoe meer vervuiling je weghaalt van bewoning. Omdat een minder drukke ring goedkoper te overkappen is. Omdat de haven zo beter ontsloten wordt. Er zijn veel goede redenen om een derde scheldekruising te bouwen. Blijft alleen de vraag: waar bouw je die derde scheldekruising? Volgens ons niet midden in de grootste stad van Vlaanderen, maar erbuiten.

In geen enkele Europese stad passeren er zoveel vrachtwagens als in Antwerpen

Volgens de EU is Antwerpen, samen met het Ruhrgebied en de Povlakte één van de drie meest vervuilde gebieden van heel Europa. Ruhr en Po door hun industrie, Antwerpen door het TEN snelwegnet door de stad. 6 Europese transportwegen worden gekoppeld binnen stedelijk gebied. Iedere dag rijden 350.000 wagens, waarvan 81.000 vrachtwagens over de snelwegen door Antwerpen. Een Europees record. In aantal vrachtwagens, decibels en fijn stof concentraties.

Antwerpen is één van de drie hotspots in Europa - waar de voorgrondvervuiling alarmerend toeneemt, ondanks de geleidelijke afname in de rest van Europa. Dit is volledig te wijten aan de snelwegen door onze stad. Trek havenactiviteit en fijn stof van de buurlanden af en we blijven in de top drie staan.

Nergens in Europa komen zoveel vrachtwagens samen in stedelijk gebied als in Antwerpen. Iedere dag passeren er 75.000 vrachtwagens over de snelwegen door Antwerpen - het grootste deel doorgaand en dus niet voor Antwerpen of haven.

In Antwerpen worden de E34, E313, E19, E17 en A12 gekoppeld. 8 snelwegen, waarvan 6 Trans Europees Netwerk transportwegen (TEN). De EU richtlijn stelt dat TEN snelwegen in groene corridors buiten bewoond gebied moeten - door de gezondheidsrisico's van geluid, fijn stof en dieseluitstoot.

Verhuizen we 't stad of verhuizen we het verkeer?

Bijna 350.000 van de 512.000 Antwerpenaren wonen binnen de 1500 meter van de ring. Dat is volgens het WHO en talloze onderzoeken zeer ongezond. Vooral voor risicogroepen: kinderen, ouderen, zieken. Antwerpen groeit ook zeer snel. De laatste schattingen spreken van zo'n 100.000 mensen extra in 2025. Het stadsbestuur probeert daar rekening mee te houden en heeft heel wat nieuwe woonwijken gepland... Allemaal naast de snelwegen door Antwerpen. Logisch, het is de enige open ruimte die ons rest. Maar dat is een zeer vervuilde omgeving met enorme geluidsoverlast. Als we die plaats niet leefbaar maken, zal Antwerpen niet groeien, maar zullen alle gemeenten rond Antwerpen overlopen met Antwerpenaren die het genot van de stad verruilen voor een laatste lapje groene ruimte - dat we steeds verder gaan moeten zoeken.

In Schoten, Mortsel, Edegem en Wommelgem samen wonen vandaag zo'n 90.000 mensen. In Leuven en Mechelen ook. In Antwerpen wonen vandaag 512.000 mensen. De komende 10 tot 15 jaar komen er in Antwerpen zeker 100.000 mensen bij. Waar en hoe gaan die mensen wonen?

Zowat alle geplande nieuwe wijken liggen aan snelwegen door de stad. Europa is ondertussen echter strengere regels aan het uitwerken voor woningbouw naast snelwegen. Door nieuwe normen rond geluid en luchtvervuiling is het moeilijk tot onmogelijk - en bovendien onverantwoord om nog naast snelwegen te bouwen.

Uit onderzoek blijkt dat de hele zone waar nieuwbouw is gepland de meest vervuilde zone is van Antwerpen en de grootste geluidsoverlast kent. Als we dit gebied niet saneren, creëren we de volgende stadsvlucht en zal de rand volledig moeten verstedelijken om 100% groei op te kunnen vangen.

 

Tunnels rond de stad voor doorgaand verkeer en een overkapping voor bestemmingsverkeer

Er is maar één manier om Antwerpen te saneren en dat is het doorgaand verkeer omleiden en het bestemmingsverkeer overkappen. Meccano is de meest leefbare Scheldekruising en bovendien de perfecte ontsluiting van ons industrieel havengebied. Meccano is ontwikkeld door stRaten-generaal, in opdracht van Forum 2020 - een vereniging van enkele van de grootste Antwerpse VOKA leden, CEO's van de grootste Vlaamse havenbedrijven, transporteconomen en academici.

Er zijn ook twee alternatieven dichter bij de stad: de Sint-Annatunnel (vroeger Arup/SUM) en Oosterweel-Noord (vroeger stRaten-generaal). Oosterweel-Noord behoudt de verkeersdruk rond Zwijndrecht en doorkruist Sint-Annabos, maar heeft een kleinere op-en afrit aan Noordkasteel. De Sint-Annatunnel als variant is een boortunnel tussen de E17 op Linkeroever en de haven Noord bij Luithagen (Ekeren). Hij spaart de natuurgebieden Sint-Annabos en Noordkasteel, maar behoudt de verkeersdruk rond Zwijndrecht.

Twee volledige overkapping-scenario's doen nu de ronde, met of zonder aparte route voor doorgaand verkeer: Ringland nieuw venster en RingvanA nieuw venster. Beiden zijn niet compatibel met het BAM tracé door de stad, maar wel met de alternatieve scheldekruisingen buiten de stad.

Is overkappen haalbaar?


Twee Vlamingen filmden het ringpark van Madrid, waaronder ook 300000 auto’s rijden. Bekijk het filmpje en deel.

The New York Times, 27 december 2011:

In het hart van Madrid bloeit een park waar ooit een autostrade lag

Het park is ruim zes kilometer lang en geeft vandaag een nieuw gelaat aan wat vroeger een verwaarloosd gebied was midden in de Spaanse hoofdstad. 'Dit is als een paar nieuwe longen voor ons,' zegt Pilar López over het nieuwe park in haar leven. Ze is 73 en woonde meer dan een halve eeuw lang in een woonblok vlakbij de autostrade. Ze leed onder de uitstoot en het lawaai. 'Toen de autostrade nog niet overkapt was, zat ik in mijn zetel en keek ik de hele dag naar de televisie,' vertelt ze. 'Nu voel ik me weer gezond, omdat ik urenlang met mijn vrienden wandel in het park.' Tien jaar geleden klonk het nog dat het onmogelijk zou zijn om dit stuk stad terug te schenken aan haar bewoners. Maar Madrid Rio bewijst dat de vraag bij dergelijke grote projecten niet is: wat kunnen we niet doen? Wel: wat kunnen we wél doen?


Gezonde stadsprojecten in andere grote steden

Ir. Peter Verhaeghe toont hier overkappings- en stadsvernieuwingsprojecten van over heel de wereld.

 

Meccano mobiliteit studie


download pdf

download epub

"Van knelpunten naar knooppunten. Over mobiliteit en stadsontwikkeling in Antwerpen. Een toekomstvisie" Manu Claeys en Peter Verhaeghe - stRaten-generaal, voor Forum 2020

Het meccano tracé voert internationaal verkeer in tunnels rond Antwerpen en maakt stad en omgeving terug leefbaar en bereikbaar voor bestemmingsverkeer.

Deze studie is reeds in 2010 uitgebracht. De A102 tunnel, grootschalige overkapping, slimme verkeerssturing, variabele tol en een volwassen light-rail openbaar vervoer stelsel zijn enkele van de ideeën die ondertussen ook door anderen zijn opgepikt.

Meccano versus Oosterweel in cijfers

Verkeerskundige analyse van het Meccano tracé en de Oosterweelverbinding in Antwerpen  Transport & Mobility Leuven, voor Forum 2020

Het meccano tracé werkt veel beter. Het versneld uitvoeren van de A102 met extra verkeerssturing maakt bovendien betere beheersing van kosten en verkeer mogelijk.

video

Hoe werkt de A2-tunnel straks?

Hoe werkt de A2-tunnel straks?

Hoe werkt de A2-tunnel straks?
The Zurich Traffic System: You Cannot Enter the City Unless There's Room (Streetfilms Excerpt)

Het verkeersysteem van Zürich

Het verkeersysteem van Zürich
Urban Mobility System Upgrade

How shared self-driving cars could change city traffic

How shared self-driving cars could change city traffic
Freeways Without Futures (CNU23 Dallas Edition)

Freeways Without Futures

Freeways Without Futures
Do the right mix - Sustainable Urban Mobility

Do the right mix - Sustainable Urban Mobility

Do the right mix - Sustainable Urban Mobility
Keynote speech Prof ir  Dirk Lauwers

Keynote toespraak van professor Dirk Lauwers op het symposium 2015 van Waterwegen en Zeekanaal NV op 26 maart 2015.

Keynote toespraak van professor Dirk Lauwers op het symposium 2015 van...
Keynote speech Prof  dr  Eddy Van de Voorde

Keynote toespraak van professor Eddy Van de Voorde op het symposium van Waterwegen en Zeekanaal NV op 26 maart 2015.

Keynote toespraak van professor Eddy Van de Voorde op het symposium van...
How Cities Make Us Sick

How Cities Make Us Sick

How Cities Make Us Sick
Shared Space pedestrian and traffic interaction, Bern, Switzerland

Voetgangersvriendelijke steden en dorpen, geen problemen met roodlichtnegatie door voetgangers in Bern!

Voetgangersvriendelijke steden en dorpen, geen problemen met roodlichtnegatie...
In elke goede relatie... neem je ook wel eens afstand van elkaar.

In elke goede relatie... neem je ook wel eens afstand van elkaar.

In elke goede relatie... neem je ook wel eens afstand van elkaar.
Mayor's Vision for Cycling in London *OLD FOR ARCHIVE USE ONLY*

Mayor's Vision for Cycling in London

Mayor's Vision for Cycling in London
Genre de Vie

Genre de Vie is a documentary film about bicycles, cities and personal awareness. It looks at desired space and our own impact to the process of it. The film documents urban life empowered by the simplicity of the bicycle.

Genre de Vie is a documentary film about bicycles, cities and personal...

Pages

Audio

25 min. Radio Centraal, Manu Claeys: Het Meccano plan en de randvoorwaarden
17 min. Radio Centraal, Manu Claeys: Tol, water, kosten
12 min. Radio Centraal, Peter Verhaeghe: Als de regering advocaten huurt, wil ze de wet breken, niet volgen

Documenten en studies

Titel download Bron
Meccano mobiliteit studie "Van knelpunten naar knooppunten. Over mobiliteit en stadsontwikkeling in Antwerpen. Een toekomstvisie" studieopdracht_lowres.pdf, meccano.epub Forum 2020 en stRaten-generaal (juli 2010)
Niet-nakoming – Richtlijn 85/337/EEG – Milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten – Selectiecriteria – Vaststelling van drempelwaarden – Omvang van project uitspraak_hof_milieueffecten.pdf, uitspraak_hof_milieueffecten.epub Europees Hof van Justitie
Waarom de Oosterweelverbinding een economisch onverantwoord project is, maart 2010 Oosterweel-LES-107917.pdf, Oosterweel-KUL-711936.pdf KUL Onderzoekseenheid voor Economische Studiën, Prof. Stef Proost & Saskia Van der Loo
Noordelijke bypass (bretel): ontsluiting in het hart van de haven Bypassnoord.pdf stRaten generaal en Forum 2020
Presentatie "van knelpunten naar knooppunten" VerhaegheEnClaeys.pdf stRaten generaal en Forum 2020
Verslag Klankbordgroep R11 VerslagKlankbordgroepR1129maart2011_tcm7-124774.pdf Provincie Antwerpen 29/03/11
Klacht openbaarheid bestuur voor vrijgave verkeersstudies Klacht_ademloos_001.pdf, Klacht_ademloos_002.pdf, Klacht_ademloos_003.pdf, uitspraak-beroepsinstantie20110606.pdf ademloos en stRaten-generaal
overeenkomst BAM Noriant september 2011 bouwvergunning WAPPER Overeenkomst_noriant.pdf Vlaamse Regering
Plan MER bijdrage BBLV: Inspraakreactie Kennisgeving plan-MER Oosterweelverbinding 11238_BLEG_inspraakreactie_planMER_Oosterweel.pdf Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen
Plan MER bijdrage ABLLO: aparte
 opmerkingen

 van 
ABLLO vzw

 
16
 december 
2011 ABLLO_planMER_OWV_BAM_Meccano_111216.pdf ABLLO - Linkeroever en Waasland
Plan MER bijdrage stRaten-generaal: Opmerkingen en aanvullingen bij kennisgeving plan-MER Oosterweelverbinding SG_kennisgeving_plan-MER_Oosterweelverbinding_161211.pdf stRaten-generaal
Plan MER bijdrage ademloos en vrienden: PLAN-MILIEUEFFECTRAPPORTAGE OOSTERWEELVERBINDING OWV-111216-Kennisgeving_PlanMER-Inspraak NP_Ademloos_ABLLO.pdf, MusarRedDeRing.pdf, 20120311_Plan_MER_MG.pdf ademloos, Natuurpunt Wal, Ademloos 2070, ABLLO, 8 experts en 14 buurtverenigingen
Plan MER bijdrage Stedelijke Jeugdraad Antwerpen: ADVIES PLAN MER OOSTERWEELVERBINDING 20111216_inspraak_PlanMER_Oosterweel_Stedelijke_Jeugdraad_Antwerpen.pdf Stedelijke Jeugdraad Antwerpen
plan-MER bijdrage gemeente Zwijndrecht Plan-MER_bijdrage_gemeente_Zwijndrecht.pdf Collegeverslag gemeente Zwijndrecht 13-12-2011
Ombudsman berispt Vlaamse regering Eindrapport ombudsman Meccano.pdf Vlaamse ombudsman
Tunnelcongres2: Overkapte stadssnelwegen zijn de toekomst Eric_Corijn.pdf, TonHauserNL.pdf, LaszloVakar.pdf, Tunnelcongres07-03-2012DirkAvonts.pdf, AntwerpenPVCongres20120307.pdf, RingparkDEKNOOP.pdf, 03-07-2012slotwoordtunnelcongres.pdf Organisator stRaten-generaal, de presentaties van gastsprekers, Antwerpen 2012.
Tweede spoorontsluiting en verbreding E313 Tweede+Spoortoegang+presentatie.pdf Groen
Megaprojects and Risk Beste quote: "Cost underestimation and overrun cannot be explained by error and seem to be best explained by strategic misrepresentation, namely, lying, with a view to getting projects started" 268_Megaprojects_and_Risk.pdf Een boek review over waarom grote projecten mislukken. Beschrijft perfect het Oosterweel drama
Resolutie 1388: parlementaire meerderheid vraagt aan eigen regering om geen rekening te houden met wettelijke en Europese procedures en gemeenteraadsverkiezingen Resolutie_Masterplan2020.pdf Vlaams Parlement, Dirk de Kort, Steve D’Hulster, Jan Peumans, Karin Brouwers, Martens, Goedele Vermeiren, Griet Smaers, 1/12/2011
De VOKA lobbie, het BAM tracé en de R11bis voka-anoniem.jpg VOKA Antwerpen Waasland
Richtlijnen plan-milieueffectrapportage voor de Oosterweelverbinding (welke alternatieven worden hoe onderzocht) merricht2695.pdf Vlaamse Overheid, Departement Leefmilieu Natuur en Energie, dienst MERbeheer
Richtlijnen Plan-Milieueffectenrapportage voor de Oosterweelverbinding merricht2695.pdf Vlaamse Overheid - Departement Leefmilieu, Natuur en Energie
PLAN-MER bijdrage stRaten-generaal Opmerkingen en aanvullingen bij kennisgeving plan-MER Tweede Spoorontsluiting Antwerpse haven SG kennisgeving plan-MER 2de spoorontsluiting.pdf stRaten-generaal
MER-dienst - Verslagen van de overlegmomenten: alternatieven in het kader van de terinzagelegging PLMER Oosterweelverbinding b1072.pdf LNE, departement Leefmilieu, Natuur en Energie
Groen plan voor overkapping ring. pp persconferentie overkapping ring DEF.ppt Groen
Aanvullende richtlijnen plan-MER Oosterweelverbinding en Rapport trechtering alternatieven PL-MER-0111 b1142.pdf de cel MER
Overkappingsonderzoek Antwerpse Ring 20120713_Eindrapport_overkappingsonderzoek.pdf AG Stadsplanning
Herwonnen stad - Over de toekomst van de Antwerpse RIng naar aanleiding van de nota 'Overkappingsonderzoek Antwerpse Ring' van juli 2012 Herwonnen stad - lectuur SG overkappingsonderzoek.pdf stRaten-Generaal
Analyse overkapping Antwerpse Ring Overkapping20120912-medisch congres.pdf Manu Claeys - stRaten-generaal
Pleidooi voor het juiste ontwerp voor een leefbare stad Petercongres2012-09-12.pdf Peter Vermeulen - Ir. Architect, voorzitter Vereniging voor Ruimte en planning

Pages

Hebben wij een studie, video of ander feit over het hoofd gezien? Laat het ons weten!