1.000 Europese doden per dag: beschermen onze regeringen ons genoeg tegen luchtvervuiling?

kade rechteroever

 

Europese Rekenkamer hekelt gebrek aan beleid tegen 1.000 doden per dag

Dagelijks sterven ruim duizend Europeanen vroegtijdig door luchtvervuiling, maar regeringen doen te weinig om ons tegen de ‘belangrijkste milieubedreiging’ te beschermen. De Europese Rekenkamer komt met een vernietigend rapport.

 

Vandaag is luchtvervuiling de grootste milieubedreiging voor de volksgezondheid in Europa, maar de regeringen slagen er niet in die crisis aan te pakken, want het merendeel van de lidstaten haalt de normen niet. Dat besluit de Europese Rekenkamer, de onafhankelijke en externe financieel controleur van de Europese Commissie die onze belangen bewaakt.

Als het over luchtvervuiling gaat, worden die al te zeer geschaad, stelt de analyse. Jaarlijks sterven ongeveer 400.000 Europeanen, ruim 1.000 mensen per dag, vroegtijdig door luchtvervuiling. Dat zijn er tien keer meer dan het aantal verkeersdoden. Daarnaast zijn er extra zieken en honderden miljarden euro’s per jaar extra gezondheidskosten.

Stille doden

Vooral fijnstof, stikstofdioxide en ozon zijn verantwoordelijk voor de vroegtijdige doden. In ons land verliezen we gemiddeld iets meer dan een half jaar van ons leven door luchtvervuiling, en dat is een gemiddelde score in vergelijking met de buurlanden en de rest van Europa.

'Dit hoge aantal stille doden is onaanvaardbaar. Dit is een crisis voor de volksgezondheid. Luchtvervuiling zou de politieke prioriteit moeten zijn'

Janusz Wojciechowski, Europese Rekenkamer

Hoofdauteur Janusz Wojciechowski noemt het grote aantal ‘stille doden’ “onaanvaardbaar. Dit is een crisis voor de volksgezondheid. Luchtvervuiling zou de politieke prioriteit moeten zijn”, verklaart hij.

Er zijn wel limieten voor fijnstof en stikstofdioxide, maar die komen niet meer overeen met wat nodig is op basis van de recentste wetenschap. Zo liggen de normen in de Europese richtlijn voor luchtkwaliteit uit 2008 een stuk lager dan die van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Voor fijnstof zijn die laatste minstens dubbel zo streng als de Europese normen, en voor zwaveldioxide zijn ze zelfs zes keer strikter. De auteurs dringen er dan ook op aan om de Europese normen op te trekken tot het niveau van de WHO.

Onbetrouwbare metingen

Maar ondertussen overschrijden – behalve Letland, Estland, Litouwen en Ierland – alle lidstaten een of meerdere van de bestaande normen voor fijnstof en stikstofdioxide en hebben veel lidstaten de richtlijn ook niet goed in de praktijk gebracht. Hun metingen zijn vaak niet betrouwbaar of representatief, zoals in 2008 ook bij ons bleek. Een meetstation in Brussel-centrum dat erg hoge waarden mat, werd ‘wegens werkzaamheden’ gesloten.

België vroeg onlangs aan Europa om de officiële hoeveelheid uitstoot stikstofdioxide 'naar beneden bij te stellen' zodat we de EU-limiet toch halen

Al even problematisch is volgens de Rekenkamer dat overtredingen van de huidige limieten maar erg traag worden opgevolgd en bestraft. Het duurt bijvoorbeeld zes tot acht jaar vooraleer een land dat de limieten overschrijdt voor de rechtbank wordt gedaagd. 

Voor te veel fijnstof is ons land al naar het Europees Hof van Justitie verwezen en voor NO2 (stikstofdioxide) kregen we al een waarschuwing, maar in de praktijk heeft dat weinig tot geen effect. Zo overschrijdt België al sinds 2010 jaar na jaar de bestaande uitstootplafonds voor stikstofdioxide, en vroeg ons land onlangs aan Europa om de officiële hoeveelheid uitstoot ervan 'naar beneden bij te stellen' zodat we de EU-limiet toch halen.

Burgers beter informeren

Daarom moet Europa volgens de Rekenkamer niet alleen de limieten optrekken tot het niveau van de WHO, maar ook de strafprocedures, inclusief boetes, versnellen. Bovendien moeten burgers beter worden geïnformeerd. Of dat ook zal gebeuren is een andere vraag.

'Dit is een krachtige bevestiging van de groeiende bezorgdheid van de Europese burgers over de impact van luchtvervuiling, die mensen ziek maakt'

Joeri Thijs van Greenpeace

“Dit is een krachtige bevestiging van de groeiende bezorgdheid van de Europese burgers over de impact van luchtvervuiling, die mensen ziek maakt”, reageert Joeri Thijs, expert duurzame mobiliteit en luchtkwaliteit van Greenpeace. De organisatie heeft de Vlaamse regering en de Waalse overheid voor de rechter gedaagd voor hun lakse aanpak van de luchtvervuiling. 

“Ook in andere Europese landen hebben burgerbewegingen en ngo’s hun regering hiervoor voor de rechter gedaagd. De Europese Commissie en de lidstaten moeten dringend daadkrachtig optreden om de gezondheid van de Europese burgers te beschermen, in plaats van toe te geven aan de kortetermijnbelangen van de auto-industrie”, besluit Thijs. 

 

Barbara Debusschere

 

https://www.demorgen.be/buitenland/1-000-europese-doden-per-dag-bescherm...

Tags: