BAM, Frankensteins monster

Ook bij de actiegroep stRaten-generaal ging het interview met Patrick Janssens (DM 26/9) niet onopgemerkt voorbij. "Volgens de burgemeester is de Vlaamse regering de greep op BAM helemaal kwijt. Dat klopt natuurlijk niet", aldus Manu Claeys en Peter Verhaeghe.
Het hoge woord is eruit. De Antwerpse burgemeester Patrick Janssens vertelt in een kranteninterview dat zijn stadsbestuur BAM beschouwt als 'het instrument van de bezetter'. Hij legt uit dat de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel, als uitvoerder van een bouwproject van de Vlaamse regering, de stad Antwerpen nooit fatsoenlijk heeft betrokken bij het Oosterweeldossier.
Als de regering zou willen ingrijpen, kan ze dat te allen tijde. Maar de regering doet dat niet. Logische vraag wordt dan: waarom doet ze dat niet? Simpel: omdat de regering niet zozeer de controle verloor over BAM maar veeleer over de verhoopte beeldvorming rond het geplande bouwproject.
Jarenlang mocht BAM aan perceptieontwikkeling doen in plaats van aan overheidscommunicatie. BAM richtte zich niet op het schetsen van een correct en volledig beeld van het project Oosterweelverbinding, maar trok de kaart van de perceptieontwikkeling, waarbij alle pijnpunten van het eigen project buiten beeld werden gehouden. Het bekendste voorbeeld hiervan is het projectdeel Oosterweelverbinding aan het Sportpaleis. Intussen erkent eenieder dat met de aanleg van achttien rijstroken voor dat deel van de Oosterweelverbinding 'geen goede oplossing' geboden wordt.
Wisten de politici dit dan niet ? Natuurlijk wel. Maar de politieke logica gebood hen om te zwijgen.
De openbaarmaking van de pijnpunten leidde tot verdeeldheid binnen de Vlaamse regering. Sommigen willen doorgaan, anderen willen de knop omdraaien. Publiekelijk stelling nemen durven de regeringspartijen niet.
Dit is geen comfortabele positie voor een burgemeester die hoopt op een transparant gesprek. Eind vorige week vertelde Janssens al aan de pers dat hij zich 'machteloos' voelt bij de manier waarop BAM grote budgetten krijgt van de Vlaamse regering voor het verspreiden van propaganda. In het weekendinterview doet hij zijn beklag over de blijvende weigering van BAM om bestaande plannen openbaar te maken.
BAM krijgt van de regering ook toelating om zich als spreekbuis en promotor voor een private bouwonderneming op te stellen en BAM voert nu campagne in samenspraak met de kandidaat-contractant.
Als de regering nu geen adequaat signaal geeft en weigert in te grijpen, zijn slechts twee conclusies mogelijk. Ofwel vindt de regering het goed dat een overheidsorganisatie op zo'n manier handelt. Ofwel vindt ze dat niet. maar erkent ze dat BAM een soort monster van Frankenstein is geworden, buiten de controle van de overheid. In het eerste geval is er een politiek probleem, in het tweede een democratisch probleem.
We kunnen er niet omheen: beweren dat de Vlaamse regering de greep verloor op BAM is finaal beweren dat die regering de greep op zichzelf verloor in dit dossier.
Manu Claeys en Peter Verhaeghe, voor stRaten-generaal
de Morgen 29-09-09