De 10 vragen van de Lange Wapper

'Moet de stad Antwerpen een gunstig advies geven voor de stedenbouwkundige vergunning van de Oosterweelverbinding op het huidige voorziene tractussen Zwijndrecht/Linkeroever en Merksem/Deurne?' Op die vraag kunt u op 18 oktober antwoorden met 'ja' of 'nee'. Bij wijze van handleiding: 10 cruciale vragen.

1. Kunnen we het niet allemaal laten zoals het is?

Nee. Er moet iets gebeuren om een dreigend Antwerps verkeersinfarct te voorkomen. Dat de Ring gesloten moet worden, daarover zijn de meeste mensen het eens. Over hoe dat moet gebeuren, daarover verschillen de meningen grondig: ofwel via het BAM-tracé (met het Lange Wapperviaduct) ofwel via een tunnel (het ARUP/SUM-tracé).

2. Is de Lange Wapper een brug over de Schelde?

Nee, dat is een hardnekkig misverstand. Het BAM-tracé vertrekt op Linkeroever met een toltunnel van 2,2 kilometer onder de Schelde. Die tunnel komt boven aan het Noordkasteel, waar een nieuw verkeersknooppunt komt. Daar vertrekt een viaduct van 4,6 kilometer: de Lange Wapper, die aansluit op het bestaande viaduct van Merksem.

3. Had de bewonersgroep stRaten-generaal geen eigen tracé?

Ja, stRaten-generaal stelde voor om een tunnel te bouwen die veel noordelijker liep. Na massaal protest tegen de Lange Wapper liet de regering vorig jaar een onderzoek uitvoeren door het internationale onderzoeksbureau ARUP/SUM. Daaruit bleek dat geen enkel van de drie tracés die op tafel lagen helemaal voldeed (van BAM, stRaten-generaal en het studiebureau Horvat).

Daarom stelde het onderzoeksbureau een vierde tracé voor, dat vandaag het ARUP/SUM-tracé genoemd wordt. Dat tracé lijkt sterk op dat van stRaten-generaal. Het enige grote verschil is dat er geen Oosterweelknooppunt is. Deze zomer besloot stRaten-generaal om zijn eigen tracop te geven en zich voluit achter dat van ARUP/SUM te scharen.

4. Welke partijen zijn voor de Lange Wapper?

Open VLD en CD&V. N-VA ook, al heeft voorzitter Bart De Wever ernstige vragen over het huidige BAM-tracé.

De andere partijen zijn tegen de Lange Wapper: Vlaams Belang, PVDA, Groen!, SLP en SP.A. Vooral over de bocht van de socialisten is veel te doen geweest. Zeker omdat burgemeester Patrick Janssens zich vorig jaar nog uitsprak voor het BAM-tracen volhield: 'Walk and don't look back'. En omdat Ingrid Lieten, vandaag minister van Media, in een vorig leven bestuurder was van de BAM.
 

5. Komt er straks ook een referendum over de tunnel?

Nee, die kans is uitgesloten. In een ambtsperiode kan maar n volksraadpleging over hetzelfde onderwerp worden georganiseerd. Daarom wilden de actiegroepen Ademloos en stRaten-generaal dat er een tweede vraag in de volksraadpleging zou worden gesteld ('voor of tegen de tunnel').

Ook SP.A en vooral Groen! waren daarvoor gewonnen. Zo wilden ze de Antwerpenaar duidelijk maken dat er ook een alternatief was. De andere partijen keurden dat plan af. De tweede vraag komt er niet.

6. Welk tracé zal het snelste klaar zijn?

De Lange Wapper. Dat is volgens de voorstanders een van de voornaamste argumenten pro Lange Wapper. Als alles volgens plan verloopt, ligt het viaduct er in 2015. Dat komt vooral omdat de vergunningen al zijn aangevraagd en de bouwaanvraag is ingediend.

Voor de tunnel moeten al die procedures nog doorlopen worden. Volgens het bureau ARUP/SUM zou dit drie jaar duren. Daar staat tegenover dat een tunnel bouwen minder lang duurt dan een viaduct bouwen. Ook daarover is ARUP/SUM formeel: als hun traject doorgaat, ligt de tunnel er op 13 juni 2016. Een jaar later dan de Lange Wapper dus.
 

7. Is er een kans dat het Lange Wappertracé uitgesteld wordt?

Ja, want er is nog een zaak hangende bij de Raad van State. In 2006 stapte de eigenaar van restaurant Het Pomphuis naar de Raad van State.

De man woont net onder het geplande viaduct en eiste dat het ruimtelijk uitvoeringsplan werd geschorst. De auditeur van de Raad van State gaf hem gelijk. Omdat, volgens hem, het milieueffectenrapport (MER) van de Lange Wapper opgesteld zou zijn 'door deskundigen die te nauwe banden hebben met studiebureaus die in onderaanneming voor de BAM werken'.

Als de Raad van State zijn auditeur volgt, heeft de BAM een probleem. Dan moet er een nieuw ruimtelijk uitvoeringsplan worden gemaakt, wat voor een vertraging van zeker drie jaar kan zorgen.

8. Waarom biedt een betere ontsluiting van de Liefkenshoektunnel geen oplossing voor het Antwerpse mobiliteitsprobleem?

Een betere ontsluiting van de Liefkenshoektunnel biedt wel een oplossing voor het verkeer dat uit het zuiden en het noorden komt, maar niet voor het verkeer dat uit het westen en het oosten komt (bijvoorbeeld van de E313). Alleen als de verkeersstromen worden verlegd - door de Liefkenshoektunnel gratis te maken en tol te vragen in de Kennedytunnel - kan de ontsluiting van de Liefkenshoek een oplossing bieden. Bijna niemand is echter gewonnen voor het idee om van de Kennedytunnel een toltunnel te maken.
 

9. Welk tracé is het beste voor het verkeer?

Beide tracés zullen de files doen verminderen. In beide opties zal de Kennedytunnel ook nog altijd te veel verkeer blijven slikken. In het BAM-tracé wordt de Ring in totaal 18 kilometer lang, in dat van ARUP/SUM 25 kilometer.

Een groot nadeel van het BAM-tracé is dat de Ring ter hoogte van het Sportpaleis 18 rijstroken breed wordt. Vooral de wijken Luchtbal, Merksem en Deurne zullen wellicht hinder ondervinden van de Lange Wapper.

10. Wat gebeurt er met het Masterplan als de Lange Wapper er niet komt?

Wie niet voor de Lange Wapper kiest, brengt de rest van het Antwerpse Masterplan in gevaar (dat de stad beter bereikbaar moet maken middels extra tramlijnen, de heraanleg van de Singel etcetera), claimen de BAM en heel wat politici. De tramlijnen zijn intussen uit het Masterplan gehaald. En de Europese Commissie stelde in december 2008 (voorlopig) dat 'de tolgelden die geheven worden voor de Liefkenshoektunnel en de Oosterweelverbinding niet mogen worden gebruikt om andere infrastructuurwerken rond Antwerpen te financieren'.

Knack 07-10-09