Directe democratie

In 483 voor Christus ontdekten de Atheners in het zuidoosten van Attica een rijke zilvermijn. De vraag stelde zich wat er met die onverwachte rijkdom moest gebeuren. In de directe democratie die Athene was, moesten alle burgers daarover beslissen. Het evidente voorstel was om aan iedere burger een grote som uit te keren. Themistocles ging hiermee echter niet akkoord en slaagde er zowaar in om de volksvergadering te overtuigen om het geld niet onderling te verdelen. Het werd geïnvesteerd in de versterking van de haven van Athene en in de bouw van 200 triremen. Het zou een bijzonder wijze beslissing blijken, want niet veel later viel de Perzische koning Xerxes Griekenland binnen met het grootste leger ooit verzameld. De Atheense schepen versloegen de Perzische vloot bij Salamis en keerden daarmee het oorlogstij onverhoopt in het voordeel van de Grieken.

Zo leverden de Atheners 2.500 jaar geleden het bewijs dat de directe democratie niet per definitie beslissingen oplevert die een loutere optelsom zijn van egoïstische overwegingen. Mits de aanwezigheid van politieke leiders van het kaliber van Themistocles en mits een democratische cultuur die noopt tot een positieve betrokkenheid op de res publica, kan ook een referendum een gezonde afweging maken tussen het algemeen en het particulier belang. In het hedendaagse Vlaanderen lijkt het echter aan beide voorwaarden te ontbreken. Geef de Vlaamse gemeentenaar de kans om zich uit te spreken over een bouwwerk van openbaar nut en je krijgt systematisch nul op het rekest. Het is natuurlijk best mogelijk dat hij daarin soms groot gelijk had, maar het valt toch op dat vrijwel iedere gemeentelijke volksraadpleging uitdraaide op een negatieve mobilisatie waarbij vooral de nee-stemmers kwamen opdagen. Voor Antwerpen sprongen vooral de volksraadplegingen in Gent en Sint-Niklaas in het oog, telkens over de aanleg van een ondergrondse parkeergarage in het centrum van de stad. In beide gevallen kwam iets meer dan 40procent van de stemgerechtigden opdagen en won het nee-kamp met meer dan 90procent.

Weliswaar had het ja-kamp in beide steden oproepen gedaan om niet te gaan stemmen in de hoop dat het vereiste quorum (toen nog 40 procent) niet zou gehaald worden. In Antwerpen gebeurde dat laatste veel minder, allicht vanuit de wetenschap dat het inmiddels verlaagde quorum van 10procent sowieso zou gehaald worden (de laagste opkomst ooit was 22procent voor een volslagen inhoudsloze en vrijwel onopgemerkte volksraadpleging in Gent over openbaar vervoer). Het verklaart allicht waarom het ja-kamp in Antwerpen een relatief goede uitslag boekte, zeker als je rekening houdt met het feit dat het pijnpunt Merksem in het dossier van de Lange Wapper ook door alle voorstanders deemoedig werd erkend.

Anderzijds werpt het een grote schaduw over de opkomst. Als zowel het nee- als het ja-kamp oproepen om te gaan stemmen, en dit in het kader van een bijzonder intens gemediatiseerde campagne over een bouwwerk van uitzonderlijk groot belang, is een opkomst van 35 procent bedroevend laag. Het heeft er alle schijn van dat er zich ook in Antwerpen vooral een negatieve mobilisatie heeft voorgedaan: hoe dichter bij het bouwwerk, hoe meer men ging stemmen.

Hoe dan ook, de uitslag is wat hij is en de uitgewerkte plannen kunnen bijgevolg niet zomaar uitgevoerd worden. Echter, wat er dan wel moet gebeuren, is alles behalve duidelijk. Typisch aan volksraadplegingen is dat het nee-kamp tijdens de campagne naar voren komt met een alternatief plan dat wonderlijk veel beter zou zijn.

Even typisch komt dat plan vaak samen met de uitslag te vervallen. Of hoort u nog relevante politici praten over een geboorde tunnel die snel haalbaar, vlot betaalbaar en verkeerstechnisch beter is? Het resultaat is dat we dreigen te belanden waar we meer dan tien jaar geleden waren vertrokken. Of misschien nog verder. Want de Antwerpse volksraadpleging zal allicht velen tot voorbeeld strekken.

Nauwelijks toonden politici uit het Waasland de bereidheid om de Liefkenshoektunnel te verbinden met de E17 of de eerste protesten meldden zich al met de ambitie om een volksraadpleging te houden in de 'getroffen' gemeenten.

Een kwaliteitskrant vergeleek de Antwerpse burgemeester en ondergetekende naar aanleiding van dit dossier met de dikke en de dunne. Om de dikke te parafraseren tot besluit van de verhalen waarin die twee er een puinhoop van gemaakt hebben: 'here's another fine mess you've gotten us into'. Misschien moeten we dus dringend eens nadenken over de ware aard van politiek leiderschap en van de res publica.

Bart De Wever is voorzitter van de N-VA. Zijn column verschijnt tweewekelijks op dinsdag.

Reacties in de Standaard:

Op 28 oktober 2009 omstreeks 14u17, zei Maarten Vergucht:

Ik discussieerde niet mee, Bart Haes. Ik gaf enkel mijn reactie op het artikel. En inderdaad, van politici verwacht je dat ze voor eigen winkel spreken. Zijn pleidooi tegen een directe democratie komt misschien niet toevallig na zijn teleurstelling over de uitslag van het referendum. Ik heb BDW echter nog horen beweren dat een elitaire politieke minderheid best het laatste woord heeft in maatschappelijke beslissingen. De discussie over hoe besluitvorming in een democratie dient te gebeuren lijkt me inderdaad complex. Een balans tussen leiding nemen en zien dat je niet te ver vooruit loopt dat anderen je nog kunnen volgen is een moeilijk evenwicht.

Op 28 oktober 2009 omstreeks 13u50, zei Ludo Corluy:

BDW begrijpt , zoals alle politici , maar al te goed wanneer percentages of aantallen best aangewend worden om kortzichtige doelstellingen te onderbouwen . Helaas voeren de politici steeds weer een debat waar op details wordt gefixeerd . En in de algemene mobiliteitsproblematiek is de Antwerpse oeververbinding een miniscule futiliteit . En of men dat in het navelstarende Vlaanderen nu wel of niet graag hoort is van generlei belang . De Antwerpse problematiek start bij verkeersstromen die tientallen ( zoniet honderden )kilometer ten N. , ten Z. , ten O. , ten W. van Antwerpen ontstaan . En waarover ook , ten dele , wordt beslist bij rederijen met hoofdkantoren in Azië ... En met een Deurganckdok op 100% en het Saefthingedok zullen zelfs geen 10 Lange Wappers volstaan . En dan zal de discussie over de 15de Scheldekruising opnieuw starten . Om een aanzet te geven aan de oplossing van het mobiliteitsprobleem zouden de politici beter maatregelen treffen om de transportsector de door hen veroorzaakte reële maatschappelijke kosten aan te rekenen . Maar dat kunnen of willen zij helaas niet . Politiek te riskant heet zulks .Liever steken zij hun tijd in uiterst interessante verhaaltjes uit de Griekse oudheid .
 

Op 28 oktober 2009 omstreeks 11u57, zei Ludo Corluy:

Ik val achterover van politici die op een gemeenteraad zeggen ( en ik weet het , want ik was aanwezig in de raadszaal ) : ' Ik ga niet stemmen , en mocht ik toch gaan , stem ik Nee ... omdat het ontwerp fouten bevat ' . En enkele dagen later gaan zij toch stemmen ... Ja . Tegenwoordig noemt men dit een consequente houding . Ik ben een andere mening toegedaan .

Op 28 oktober 2009 omstreeks 14u17, zei Maarten Vergucht:

Ik discussieerde niet mee, Bart Haes. Ik gaf enkel mijn reactie op het artikel. En inderdaad, van politici verwacht je dat ze voor eigen winkel spreken. Zijn pleidooi tegen een directe democratie komt misschien niet toevallig na zijn teleurstelling over de uitslag van het referendum. Ik heb BDW echter nog horen beweren dat een elitaire politieke minderheid best het laatste woord heeft in maatschappelijke beslissingen. De discussie over hoe besluitvorming in een democratie dient te gebeuren lijkt me inderdaad complex. Een balans tussen leiding nemen en zien dat je niet te ver vooruit loopt dat anderen je nog kunnen volgen is een moeilijk evenwicht.
 

Op 28 oktober 2009 omstreeks 13u50, zei Ludo Corluy:

BDW begrijpt , zoals alle politici , maar al te goed wanneer percentages of aantallen best aangewend worden om kortzichtige doelstellingen te onderbouwen . Helaas voeren de politici steeds weer een debat waar op details wordt gefixeerd . En in de algemene mobiliteitsproblematiek is de Antwerpse oeververbinding een miniscule futiliteit . En of men dat in het navelstarende Vlaanderen nu wel of niet graag hoort is van generlei belang . De Antwerpse problematiek start bij verkeersstromen die tientallen ( zoniet honderden )kilometer ten N. , ten Z. , ten O. , ten W. van Antwerpen ontstaan . En waarover ook , ten dele , wordt beslist bij rederijen met hoofdkantoren in Azië ... En met een Deurganckdok op 100% en het Saefthingedok zullen zelfs geen 10 Lange Wappers volstaan . En dan zal de discussie over de 15de Scheldekruising opnieuw starten . Om een aanzet te geven aan de oplossing van het mobiliteitsprobleem zouden de politici beter maatregelen treffen om de transportsector de door hen veroorzaakte reële maatschappelijke kosten aan te rekenen . Maar dat kunnen of willen zij helaas niet . Politiek te riskant heet zulks .Liever steken zij hun tijd in uiterst interessante verhaaltjes uit de Griekse oudheid .
 

Op 28 oktober 2009 omstreeks 11u57, zei Ludo Corluy:

Ik val achterover van politici die op een gemeenteraad zeggen ( en ik weet het , want ik was aanwezig in de raadszaal ) : ' Ik ga niet stemmen , en mocht ik toch gaan , stem ik Nee ... omdat het ontwerp fouten bevat ' . En enkele dagen later gaan zij toch stemmen ... Ja . Tegenwoordig noemt men dit een consequente houding . Ik ben een andere mening toegedaan .
 

Op 28 oktober 2009 omstreeks 10u54, zei Bart Haers:

Is het niet om stijl achterover te vallen, deze reacties die BdW aanwrijven dat noch van burgerlijke bouwkunde noch van statistiek iets begrepen heeft? En vooral begrijpen we niet waarom geen discussie gevoerd kan of mag worden over de uitkomst van de volksraadpleging. Daarbij kan men de feitelijke discussiepunten van het dossier 'Scheldeoeververbinding' niet loslaten om na te gaan of de argumentatie, of de retorische aanpak van voor- en tegenstanders wel deugde? En wat is er mis aan een onderzoek naar de betekenis van het Nee voor wie niet deelnam aan de volksraadpleging, de 200.000 en meer Antwerpenaren die niet stemden en de 6.000.000 die niet konden stemmen. Hoe je democratie ook organiseert, altijd blijft de vraag hoe minderheid en meerderheid zich tot elkaar verhouden, i.e. hoe zij naderhand de andere partij bejegenen en de argumenten toch laten meewegen. Want dat er een wezenlijk mobiliteitsprobleem is, betekent ook dat er een oplossing moet komen.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 23u18, zei Tom Meskens:

Ik denk dat grieken vooral levensgenieters zijn. En dat wordt in een stad waar een snelweg door en overheen loopt net iets minder evident.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 21u16, zei Marcel Van Lysebetten:

Bart De Wever heeft overschot van gelijk. Uit de vele (nou ja) reacties die overigens meestal om de hete brij heen lopen en doodleuk 'op de man spelen', heb ik geleerd dat er zelfs 'ere-ingenieurs van de Vlaamse Gemeenschap' zijn die zich boos durven maken. Het is slecht voor de bloeddruk. Daarover bestaan wetenschappelijke studies .

 

Op 28 oktober 2009 omstreeks 08u13, zei Harry Vyt:

Een viaduct door uw tuin is ook slecht voor de bloeddruk, daar bestaan eveneens wetenschappelijke studies over.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 22u58, zei Ludo Corluy:

Boos ?? Integendeel ...BDW is het beste wat mij na Jommeke is kunnen overkomen .
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 21u15, zei benedikt bogaert:

Beetje demagogisch om het BAM tracé steeds weer voor te stellen als een autostrade extra door de stad. Het plan houdt immers eveneens in dat er wegen geschrapt worden, een herschikking dus met het oog op een betere verdeling. Steeds valt me op hoe weerlegbaar de argumentatie achteraf bleek waar ik nochtans zelf lang genoeg in heb meegelopen. Pas toen ik Manu Claeys op de meest reactionaire manier hoorde uithalen naar de plannen voor de heraanleg van het St Annabos kreeg ik door hoe weinig de vlag ( alternatief, milieubewust ) de lading dekt.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 20u29, zei Ivan Derycke:

Het is historicus De Wever en zijn vrienden die maar wat graag het ARUP-SUM alternatief in stilte begraven, een alternatief dat volgens hem 'quatch' is. Dit lijkt mij hogere ingenieurskunst te zijn... Ik ben ook historicus maar ik zou zo'n studie niet durven tegenspreken. Wat ik wel weet is dat het sluiten van die piepkleine halve ring die bedoeld was om verkeer naar de stad te brengen om er alle doorgaand verkeer over te jagen alsof het een reuzerotonde betreft, getuigt van een totaal gebrek aan historische kennis en historisch perspectief. Ondertussen wil Hilde Crevits de E 34/313 nog eens vergroten naar 2 x 5 rijstroken, ten koste van het Rivierenhof en de nu al slapeloze bewoners aan de Collegelaan. Stop met die waanzin en laat de stad leven, anders is ieder grootstedenbeleid dweilen met de kraan open! Snelwegen voor doorgaand verkeer horen niet thuis in de stad, maar in 'green corridors' aldus de Europese Unie. Maar daar wonen wel de CD&V-kiezers natuurlijk!

1 reacties
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 21u13, zei Ludo Corluy:

Inderdaad ..indien de terzake totaal onkundige Bart Dewever beweert dat het Arup/Sum alternatief 'quatch' is , toont hij enkel aan welke richting ' Zijne Bouwkundige Incompetentie' wil uitgaan : de wil van Bam/Noriant is wet .

1 reacties
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 21u50, zei Maarten Verlinden:

Uw van expertise druipend argument is anders ook wel een feest voor het oog. U bent ongetwijfeld één van de 100.000 bouwkundig ingenieurs die Antwerpen rijk is, en dus met volle overtuiging en zelfzekerheid nee is gaan stemmen?

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 23u15, zei Ludo Corluy:

Stoort het U misschien dat ik inderdaad burgerlijk bouwkundig ingenieur ben ? Ik heb ter plekke vele bouwkundige constructies ontworpen en uitgevoerd ... En dat er in Antwerpen nog 99999 andere burgerlijk bouwkundig ingenieurs zouden rondlopen zou mij sterk verbazen ... en dat U er één van zou zijn nog meer .
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 18u38, zei Gunther Ginckels:

Amaai Ludo, Voor iemand die gestudeerd heeft is dat wel een bijzondere interventie die niet meteen niveau laat vermoeden. U bent vermoedelijk zo'n statisticus die beweert dat iemand met zijn voeten in de kachel en zijn hoofd in de diepvries zich gemiddeld comfortabel voelt. Het gaat hier over demokratie mijn beste vriend, niet over wiskunde. Politicy worden verkozen om beslissingen te nemen in het belang van de maatschappij en volksraadplegingen zijn enkel een teken van onmacht en incompetentie van onze verkozenen.

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 19u11, zei Ludo Corluy:

Ik beweer enkel , niets min noch meer , dat percentages en aantallen door ondeskundigen , voor eigen gebruik , door elkaar worden gehaspeld . Zogezegde democraten misbruiken de cijfers . En dit naargelang het hen best uitkomt . En het subtiele kachelverhaal dat U opdist past m.i. meer in het profiel van vriend Dewever dan in het mijne !! Gelieve aub . Uw scherpzinnige bedenking aan hem te richten ....niet aan mij .

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 21u56, zei Maarten Verlinden:

Statistiek boeit mij meer en meer, bij het lezen van deze reacties. Leg mij nu is uit hoe het in godsnaam democratisch kan zijn dat 100.000 malcontente (voor welke reden ook) Antwerpse burgers mogen beslissen over een zaak dat 6.2 miljoen vlamingen aanbelangt en dus ook door hun gefinancierd wordt ?

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 23u22, zei Ludo Corluy:

Als burgerlijk bouwkundig ingenieur , jarenlang werkzaam in de haven , is het mijn overtuiging dat er betere oplossingen zijn . En dat heeft met malcontentigheid niets te maken . Maar als U absoluut wil meebetalen voor dwaasheden , zal ik de laatste zijn om U te stoppen .
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 18u02, zei Ludo Corluy:

Mijnheer Dewever , in de eerste Volksraadpleging ooit daagden 100% der stemgerechtigden op . Een bedroevend hoog percentage . Mocht Eva in 'the garden of Eden ' , opgejut door de Slang(en), inderdaad weggebleven zijn ... hadden wij een totaal andere en waarschijnlijk betere wereld gekend . Het aantal stemmers dat in Antwerpen opdaagde is ongeveer gelijk aan de som van ALLE stemgerechtigden van steden als bv. Oostende PLUS Aalst PLUS Mechelen . Stop dus met Uw 'creatieve wiskunde à la Van Peel ' en met Uw %interpretatie !! Statistici , die iets meer geschoold zijn in de 'opkomst'interpretatie vinden 35% volledig binnen de aanvaardbare normen . En ik vind dit ook !! Want als academicus heb ik , inzake opkomst , enkele studies verricht en ervaringen opgedaan die U waarschijnlijk onbekend zijn . Voor U volstaat waarschijnlijk het opzetten van een grote bek en het doordrukken van een slechte oplossing . 'Après Vous le Déluge'. ir. Ludo Corluy , ere-ingenieur Vlaamse gemeenschap

Op 27 oktober 2009 omstreeks 17u54, zei Maarten Vergucht:

Misschien had Bart de Wever in deze krant anders over democratie gesproken moest de uitslag 'ja' geweest zijn. Wellicht zou hij een andere moedige oude Griek ten tonele hebben gevoerd die in zijn tijd al voor referenda pleitte en net daarom werd weggehoond.

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 18u05, zei Bart Haers:

Ostracisme en graphe paranomon waren in het oude Athene vormen van betrokkenheid van de burgers bij het bestuur en vooral om te verhinderen dat macht te zeer geconcentreerd raakte. U zou dus uw vraag kunnen zien als poging BdW te verwijten enkel voor eigen winkel te pleiten, terwijl hier een discussie gaande is over de wijze waarop burgers aan de besluitvorming deelnemen. Dat is proceduraal, toch?
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 14u23, zei Fred De Stoere:

Heeft Bart De Wever enig idee hoeveel mensen er opgedaagd zijn voor het debat over de zilvermijn in het oude Athene?

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 17u56, zei Bart Haers:

Elke vrije burger mocht deelnemen aan de debatten. Dus de kans is groot dat wie wilde aan het debat kon deelnemen en aangezien het ging om een deelname in de winst, is de kans groot dat velen al begerig naar de zilvervloot keek. Overigens, toen Piet Heyn met zijn Zilvervloot de havens van de Westindische Compagnie binnenliep, was er ook enige commotie over de besteding van de excedenten van de winst. Die is inderdaad ook niet enkel naar de aandeelhouders van de compagnie gegaan, maar door de Kamers en de Heren XIX aangewend voor het planten van Kolonie in de West en voor de oorlogsvoering van de Republiek. Eigenbelang kan bij tijd en wijle inderdaad geofferd worden door het algemene belang.

 

Op 28 oktober 2009 omstreeks 08u07, zei Fred De Stoere:

Wat voor mij telt is dat mr. De Wever de Griekse volksraadpleging aangrijpt om te beweren dat de bevolking wel degelijk rekening houdt met het algemeen belang zonder rekening te houden met de opkomst en dat hij voor de Antwerpse volksraadpleging dit niet doet: hij zegt zelfs dat de Antwerpse nee-stemmers kortzichtig zijn en dat het nee eigenlijk niet gedragen wordt door een meerderheid van de inwonende burgers omdat de opkomst te laag was. De opkomst in de Griekse Oudheid is dus wel degelijk van belang. Ook is het mij niet duidelijk waarom mr. De Wever meent dat het neen kamp het algemeen belang niet dient.

 

Op 28 oktober 2009 omstreeks 10u45, zei Bart Haers:

Twee zaken, wat de Griekse oudheid betreft kan men de situatie en de gang van zaken slechts uit ons overgeleverde bronnen distileren en dan zal ons het gejoel, de harde twisten en discussies vaak niet overgeleverd zijn. Van Dracoon over Themistokles tot Pericles heb je dus een publiek forum, waar vrije burgers hun verhaal doen. En daarnaast heb je Plato die Socrates ten tonele voert om in een meer aangename sfeer te discussiëren of Ideeën ter wereld te laten komen. Dat vertroebeld het beeld op de realiteit van de politieke geplogendheden. Wat Antwerpen vandaag aangaat, merk ik op dat de scherpe toon blijft hangen. Maar ook dat sommigen nog steeds menen de ene partij enkel goede bedoelingen heeft en goede voorstellen en de andere alleen maar te verketteren valt. Het is ieders recht om na te gaan of een gebeurtenis als de volksraadpleging wel tot een goede oplossing heeft geleid. Het gaat dan vooral om het procedurele aspect van de democratie, toch? En dan valt er inderdaad veel aan te merken op het aantal deelnemers ten aanzien van de betekenis en omvang van het project dat steun kon krijgen dan wel weggestemd. Nu, het is weggestemd. Maar wat volgt nu? Hoe zal men een derde oeververbinding bij Antwerpen realiseren en die adequaat aansluiten op de bestaande ringwegen. Prof. Allaert sprak over een rastersysteem. Pardon? Patrick Jansens vond dat de Lange Wapper niet over het Eilandje en de dokken mocht komen, maar over 't Scheld moest komen. Pardon? Het mocht toch niet, omwille van de scheepvaart? Kortom, de afwikkeling van het referendum roept vragen op en een vergelijking met de democratie van de Atheense Polis is interessant, toch?

 

Op 28 oktober 2009 omstreeks 14u05, zei Fred De Stoere:

Beste mr. Haers, enerzijds wordt de besluitvorming in het Oude Athene door mr. De Wever beschreven als een voorbeeld in directe democratie, dit terwijl hij niet weet, noch enig vermoeden heeft, hoeveel mensen er geparticipeerd hebben. Anderzijds brandt hij het Antwerpse referendum af omdat er te weinig mensen hun stem zouden uitgebracht hebben. Ik zie hier een tegenstelling in, het spijt me dat u deze niet ziet. Ook heeft de Antwerpse Gemeenteraad beslist dat er één vraag zou gesteld worden, geen twee. Dit onder druk van CD&V en NVa en bij monde van Marc Van Peel en Bart De Wever. Nadat het referendum op een donderdagavond is goedgekeurd verklaart Bart De Wever, ja hij weer, in een krant op maandag dat een referendum zinloos is. Hierbij doet hij geen verwijzing naar de Atheense besluitvorming, dit kwam hem op dat moment niet zo goed uit. Een weekje later roept Marc Van Peel, in hetzelfde gemeentelijke kartel als Bart De Wever, de mensen op om niet te gaan stemmen omdat de Vlaamse regering toch geen rekening zal houden met de uitslag. Ondertussen weet Bart De Wever het zo goed niet meer, eigenlijk weet hij het helemaal niet meer, dan is het weer ja dan weer nee, dan opnieuw ja, toch nee om uiteindelijk ja te zeggen. Bij de Oude Grieken zou zo iemand een huichelaar heten, nu trapt iedereen in zijn loze praatjes. Hoe die nieuwe oeververbinding er uiteindelijk zal uitzien weet niemand nog niet. Het lijkt mij voor de hand liggend dat alle mogelijkheden onderzocht worden en de beste oplossing gekozen, zonder druk van cabinetards, mr. Paulus, mr. Stevaert en mevr. Demeester.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 14u06, zei Ivan Beelaert:

Te veel democratie kan leiden tot besluitloosheid, gevolg stilstand,achteruitgang enz.. We hebben nood aan echte leiders die durven maatregelingen nemen .

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 21u02, zei Derch Tower:

Ein Fuhrer ! Is het dat wat u bedoelt. U verkoopt spreekwoordelijke zever in pakjes. Wat er meer nodig is, is participatieve democratie, en de politieke besluitvormimng zou daar beter mee gaan leren leven. Dit wil zeggen dat elke planning veeeeel beter zal moeten voorbereid worden, niet zoals nu waar er half werk geleverd wordt, en de rest zullen we dan wel zien (hoe verklaart u anders dat BAM na 6 jaar studie, nog steeds geen idee had van de aansluitingen van de Lange Wapper). Leer er mee leven, de tijd van politici zoals Van Peel is voorbij.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 13u11, zei Harald Deceulaer:

De Atheners maakten een wijze keuze.. en de Antwerpenaars ook. Want - dixit Bart De Wever enkele weken vóór het referendum - wie kan nu ja stemmen op een project waarvan de architecten zelf stellen dat het niet goed is. Maar als ja het had gehaald, zou het wel degelijk zonder aanpassingen zijn uitgevoerd (dixit Nick Orbaen van de BAM). Maar gelukkig heeft de wijsheid gewonnen. H. Deceulaer

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 13u19, zei Patrick Feyaerts:

Dit is de kern van de zaak. Het BAM tracé was zeer onvolkomen en niet af en verdiende een neen-stem. Dat er al tien jaar aan gewerkt was, verandert hier niets aan. De Wever had initieel gelijk en nadien ongelijk, want een ja-stem betekende eigenlijk carte blanche geven voor het uitwerken van (misschien) een of andere variante van een onvolkomen project, uit te voeren door personen die jarenlang geweigerd hebben daarover open te communiceren. Zeer gevaarlijk.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 13u06, zei Dirk Wouters:

De analyse van De Wever zal wel zijn merites hebben. Het toont echter vooral dat onze politieke 'elite' nog steeds niet doorheeft dat de speeltijd voorbij is. Met analyses die wat aan de oppervlakte krabben, verandert er weinig. De casus van de mobiliteit in Antwerpen is maar een beperkt voorbeeld. De staat (en met haar de politieke leiding) faalt steeds harder in zelfs haar basistaken. Nadat ze een aantal decennia geleden mooie resultaten kon voorleggen met bv armoedebestrijding door solidariteit, toont de staat zich meer en meer als de veroorzaker van armoede. Dat een PVK zich afkeert van politiek is slechts een van de vele randfenomenen die de snel toenemende verrotting aantonen. Aan de basis ligt allicht eerder het onstellende gebrek aan dynamiek van zowel politiek als staat. Hoewel de staat steeds verder gaat met het afromen van de groei die bereikt wordt in de andere delen van de samenleving, liefst nog wat meer dan de groei, geeft ze steeds minder terug.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 11u24, zei Nicole Struelens:

Van de CD&V heb ik kort na de volksraadpleging gehoord en gelezen dat alle opties nog open zijn, dus ook de Arup/Sum-tunnel.Het probleem is dat vele politiekers van alles achter de rug van hun kiezers willen bedisselen en dat men zich al te makkelijk laat verleiden door het grote kapitaal, macht en geldgewin .
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 11u13, zei Nicole Struelens:

Bart De Wever vergeet ook dat de volksraadpleging niet ging over het Arup/Sum tunneltracé. Bijgevolg werden daar geen vragen over gesteld. Het zou misschien best nog wat onderzocht worden tenzij er een milieuvriendelijkere oplossing bestaat.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 11u08, zei Nicole Struelens:

Verbijsterend waar Bart De Wever zijn latijn en tijd insteekt. Hij wil terug naar de Middeleeuwen zeker. Hij zou liever meer dan 100.000 burgers hun levenskwaliteit doen verminderen door de bouwaanvraag van het BAM-tracé met Lange Wapper goed te keuren. Machtswellustelingen en dictators kunnen we best missen in de politiek.

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 11u41, zei Erik Claessens:

Het is niet onzinnig zich af te vragen of het Antwerps referendum niet enkel de belangen van de Antwerpenaren betrof dan wel de belangen van gans Vlaanderen. Was de houding van de A'penaren niet eerder geïnspireerd door het NIMBY-syndroom en vond men niet dat iemand anders maar voor de problemen moest opdraaien?

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 13u22, zei Patrick Feyaerts:

Dat geleuter over het NIMBY-syndroom wordt vermoeiend. Want wat bedoelen die leuteraars precies : als ik de last op iemand anders kan afwentelen, heb ik er geen last van, en als hij klaagt, juist, dan beschuldig ik hem van het NIMBY-syndroom en stel hem voor als een harteloze egoïst. Knap gevonden, maar wie zijn de échte egoisten?

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 17u19, zei Maarten Verlinden:

Klagen over eigen nadelen is menselijk, en dus NIMBY ook. Dit maakt het daarom nog niet aanvaardbaar, als het alternatief betekent dat er nog veel meer mensen benadeeld worden. U definitie van egoïsme is dus uiterst verwarrend, daar het de belangen van een kleine groep mensen boven die van een veel grotere groep plaatst.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 13u22, zei Patrick Feyaerts:

Dat geleuter over het NIMBY-syndroom wordt vermoeiend. Want wat bedoelen die leuteraars precies : als ik de last op iemand anders kan afwentelen, heb ik er geen last van, en als hij klaagt, juist, dan beschuldig ik hem van het NIMBY-syndroom en stel hem voor als een harteloze egoïst. Knap gevonden, maar wie zijn de échte egoisten?
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 10u53, zei Bart Haers:

Bart de Wever stipt een punt aan dat ons steeds weer en ook wel steeds meer bezorgd maakt: begrijpen we nog wel onze rol als burger in de res publica? Niemand ontkent dat een burger oog heeft voor het particuliere belang, zoals ook in het burgerlijk recht gestipuleert wordt, het handelen als goede huisvader. Maar duidelijk is ook dat die burger nooit zo goed geschoold is geweest en de baten en lasten van beleid behoorlijk kan waarderen en daarover een oordeel kan vellen, zonder te gaan schelden op de tegenstanders. Het doel van de politiek in een democratie, meer nog in een directe democratie is de voorwaarden scheppen om gezamenlijk goede projecten op te zetten. Maar let wel, de affaire rond de Bam is maar één aspect, de discussie over de winsten van energieproducenten vergt minstens evenveel aandacht. Die bedrijven mogen winst maken, zonder de stakeholders te plunderen. Ook dat is een zaak vanres publica. En dus verwachten we geen gezeur over 500 m €, wel over eerlijke tarieven.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 10u19, zei Paul Van Poyer:

Heb je echt een groot leider nodig om een megasnelweg aan te leggen door een dichtbevolkte agglomeratie?

Op 27 oktober 2009 omstreeks 09u36, zei Willem Magerman:

Het historisch deficit van de democratie is het “democratisch individualisme” : de burgers ageren via een veelheid van partijen en belangengroepen maar vereenzelvigen zich niet met het “algemeen belang”. De republiek is de voltooiing van de democratie, waarbij republiek niet staat voor studentikoos gejoel tegen de monarchie maar wel wil zeggen: een samenleving van burgers met burgerzin. De vraag voor Bart De Wever is dan: hoe maak ik van Vlaanderen een republiek, een samenleving van Vlaamse burgers ? Punt één: gebruik de NVA niet om je persoonlijke voorliefde voor Edmund Burke en de organische samenleving uit te dragen maar maak van de NVA een republikeinse partij die openstaat voor alle levensbeschouwingen, ook die die geen affiniteit voelen met het ruraal-roomse verleden van Vlaanderen. Punt twee: stimuleer het ontstaan van een Vlaamse “citoyenneté de résidence” , een burgerzin die alle inwoners van de regio verbindt. Hoe beginnen ? Organizeer een plebisciet voor de inwoners van de Vlaamse regio met de vraag of de taalterritorialiteit in Vlaanderen op dezelfde manier moet toegepast worden als overal elders in Europa . Op die manier wordt de legitimiteit van het bestaan van de Vlaamse regio bevestigd en tot algemeen belang verheven. Alleen al door een dergelijk initiatief aan te kondigen komt er een groot publiek debat op gang in Vlaanderen en kunnen we afscheid nemen van het ‘Belgisch model ‘, waarbij men principes inruilt voor bijkomende financieringen etc …Alle kwesties betreffende de taalterritorialiteit kunnen daarna toevertrouwd worden aan een raad rond de minister-president die proportioneel samengesteld wordt volgens de verhoudingen in het parlement en die dus niet afhankelijk is van coalitievorming en particratie.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 09u32, zei Maarten Vergucht:

Had de Antwerpenaar voor de aanvraag van een bouwvergunning voor het project van Themitocles moeten stemmen, had het wellicht 'ja' geweest. Toen was er nog geen sprake van fijnstof. 3000 vrachtwagens die boven Merksem donderen, dag en nacht... Een drukte die de oude Grieken nu zouden doen verbijsteren.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 09u21, zei August Adriaensen:

Dewever heeft een stevige greep in de Griekse geschiedenis nodig om te stellen dat je bij een volksraadpleging over een werk van openbaar nut,systematisch nul op het rekest krijgt. Want in Vlaanderen,doceert historicus en pôliticus Dewever, ontbreekt het aan politieke leiders van niveau en aan een positieve betrokkenheid op het algemeen belang. Voorwaar een serieuze sneer naar zichzelf, zijn collega's en de Vlamingen. Tweede bedoeling van de NV-A-voorzitter: de Antwerpse nee-stem relativeren.Niet helemaal de hogere wiskunde van Van Peel maar Bart komt toch aardig in de buurt.Waarop Dewever steunt om te beweren dat het typisch is voor een volksraadpleging dat er een alternatief plan opduikt dat achteraf geruisloos weer verdwijnt,is me een raadsel.Tenzij Dewever meent dat watin Antwerpen gebeurt,maar typisch moet zijn voor de rest.Of speelden in zijn onderbewuste de eis en het plan om BHV te splitsen nog mee?Na de verkiezingen nog veel over gehoord uit de mond van Bart? Gust Adriaensen
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 08u27, zei Luc Demeulemeester:

Inderdaad. Hoeveel mensen herinneren zich nog de onteigeningen die gebeurd zijn om de E19 tussen Antwerpen en Brussel te maken/verbreden (jaren '70 !). Ik ken persoonlijk mensen die daardoor hun landbouwgronden zijn kwijtgespeeld en elders opnieuw hebben moeten beginnen. Rampzalig, inderdaad ... Maar het algemeen belang kàn voorgaan en onze maatschappij is vandaag rijk genoeg om een ernstige genoegdoening te bieden aan diegenen die schade ondervinden. Hoeveel van diegenen die nu het referendum zo in het vaandel voeren als ultieme democratie zouden nu dan ook stil staan op de N1 ? Dan was ineens de Lange Wapper niet nodig. Niemand zou tot Antwerpen geraken. De strook Kontich-Zemst verwerkt dagelijks +95.000 wagens (6-22u). Het échte probleem is : waar zijn onze politici van het kaliber van Themistocles ? Ik heb er slechts een paar gezien ... Te weinig om écht politiek werk te doen in die zee van nepotisme en marketing-politiek.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 08u14, zei Mathias Storme:

Het verhaal van Themistocles en de commentaar van BDW zijn (onbedoeld ?) een argument voor directe democratie: het volk is zo verstandig geweest om de juiste keuze te maken. En ja, daar heb je goede lediers voor nodig. Maar dat alles heeft niets te maken met directe of indirecte democratie: er is geen enkel argument tegen directe democratie dat geen argument tegen democratie tout court is. Directe democratie functioneert iet goed zonder goede leiders, akkoord, maar democratie tout court functioneert al evenmin zonde goede leiders, en het afschaffen van directe democratie leidt er alvast niet toe dat men betere leiders heeft ....
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 07u41, zei Geert Van Hout:

Mijnheer De Wever, hier hebt u het recept voor betere politici, kritischer burgers en meer gemeenschapszin: voer op alle niveaus het bindend referendum op burgerinitiatief in. Als politici weten dat burgers op elk moment een 'slechte' wet kunnen bijsturen (of een te lang uitblijvende wet zelf kunnen invoeren), worden ze vanzelf voorzichtiger. Ze beginnen beter te communiceren, overleggen vooraf met ALLE betrokken partijen (die op hun beurt beter communiceren en functioneren). En ze maken minder wetten. Langzaam krijgen we ook 'betere' politici: zij die de burger als soeverein respecteren overleven, de anderen verdwijnen geleidelijk aan uit de politiek. U moet overigens niet naar de oude Grieken terugkeren om nobele voorbeelden te vinden: zo’n twee jaar geleden stemden de Zwitserse burgers in met een jaarlijkse solidariteitsbijdrage voor Roemenië en Bulgarije. En nog een voordeel: in een ware democratie worden ook de burgers realistischer, mondiger, verantwoordelijker. Meer res publica, inderdaad!

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 10u56, zei Willem Magerman:

In het editoriaal van DS van 26/10 stond te lezen dat ons politieke systeem vastloopt en dat paradoxaal genoeg enkel de politici zelf dit kunnen veranderen. Zoals U terecht aanvoert moet dit echter voortkomen uit een wisselwerking met de burgers waarbij referenda de rol spelen van pedagogisch instrument in een proces van zelfeducatie voor de hele samenleving. De werkzaamheid van het instrument hangt echter in grote mate af van de eensgezinde formulering van het einddoel, het streven naar een betere politieke cultuur. Het voorbeeld van A’pen is niet echt overtuigend omdat NIMBY en anti-establishment accenten overheersen. Daarom moet men de referendacultuur stapsgewijs invoeren en beginnen met referenda over algemene principekwesties die alle burgers aanbelangen en samenbrengen via het debat. Zoals taalterritorialiteit en de verhouding tussen het publieke en de levensbeschouwingen. Nu komen referenda in een kwaad daglicht te staan omdat ze de Vlaamse kerktorenmentaliteit bevestigen en het algemeen belang terug toespelen naar de politici. Vicieuse cirkel.

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 13u03, zei Geert Van Hout:

(1) Referenda komen in een kwaad daglicht te staan omdat politici en media (bewust?) de dingen door elkaar halen: 'Oosterweel' was geen referendum (want niet bindend, want de overheid bepaalde de vraagstelling, enz., dus je kunt er niets uit besluiten betreffende het nut van referenda. (2) Die vicieuze cirkel kunnen we doorbreken door het referendum in te voeren (u pleit voor een getrapte aanpak, ik zie daar de zin niet van in). Politici worden daardoor helemaal niet machteloos, wel worden ze verplicht om geloofwaardiger en beter te argumenteren (3) Over het Nimby-argument heeft Jos Verhulst een aantal interessante dingen geschreven. Zie www.democratie.nu
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 10u46, zei Bart Haers:

Misschien zijn twee recentere gebeurtenissen interessanter als vergelijking: 1°) de novemberdagen 1918, toen eerst in Kiel en later in Duitsland soldaten, arbeiders en burgers de wanhopige politiek van Hindenburg, Ludendorf c.s. weg wilden en de SPD de macht gaven om het land op een andere leest te schoeien. Sebastian Haffner ziet in het optreden van Ebert c.s. een verraad van die revolutie en dat wordt hem niet in dank afgenomen, nog steeds niet, maar hij heeft wel een punt als hij aanstipt dat Ebert niet begreep dat de Duitsers heel goed wisten dat in die novemberdagen de feitelijke macht bij het leger lag en dat die macht opnieuw ondergeschikt moest worden aan de volkswil. Men was ook nog steeds ontdaan over de eigen geestdrift van 1914. Dat schiep een klimaat waarin iets beters dan de republiek van Weimar mogelijk was geweest. Maar het optreden van de SPD was verwarrend: het klassieke discours van links handhaven en dus ook de burgerij blijven wantrouwen, het leger en de vrijkorpsen inschakelen was geen beste oplossing. 2°) in 1989, ook novemberdagen, of toch bijna, de maandagen in de Nikolaikirche in Leipzig, waar op 9 oktober een drama werd gevreesd en leden van de SED met Kurt Masur en de voorgangers in de gebedsdiensten erin slaagden op 9 oktober een bloedvergieten te voorkomen. 9 November 1989 bracht dan een even vreedzame oplossing. Het enige probleem, stellen sommige actoren van toen nu vast is dat de Ossies eindelijk de revolutie niet gekregen hebben die ze wilden. Maar, er is geen bloed vergoten. Het punt is dat de problematiek van de Antwerpse mobiliteit, toch ook zoiets als een zilvermijn, niet als een zaak van regering wordt gezien, maar als een zaak van conflicterende belangen. Zelfs als het fijn stof gaat, begrijpt men Wim van Hees echt niet: nu blijft het stof hangen rond de bestaande Ring, verstookt men nodeloos veel olie in de files terwijl de voorgestelde oplossing de gelijke distributie van de lasten op het oog had en de voordelen voor eenieder tastbaar zouden zijn. Anders dan Themistocles moeten we nu geen perzische vloot noch landleger verwachten. Democratie vergt inderdaad verantwoordelijke leiders, maar ook verantwoordelijke burgers die zich niet met de details van bestuur kunnen of willen inlaten, maar die zeer goed weten wat wel kan en wat niet. Wie nu zegt dat de plannen maar in het archief mogen verdwijnen, vergeet dat bij volgende verkiezingen de partijen die de voorgestelde oplossingen onder druk van de actiegroepen hebben afgezworen, eventueel ook uit vrees voor de kiezer uit Merksem en Deurne, zal misschien moeten vrezen dat anderen deze gang van zaken echt niet zien zitten... Want als men de populariteit, ik zou eerder spreken van het vertrouwen dat sommige politici wel hebben, Jean-Luc Dehaene na 1999 bij de bevolking, laat zien dat een volgehouden beleid inderdaad aanvaardbaar is. Quid met N-VA? Zij staat voor de respublica, heeft leden met volgens politicolgen een hoog besef van gemeenschapszin en inzicht in wat de res publica vergt en wil graag met het publiek in discussie gaan over wat we de volgende jaren moeten doen om door volgende generaties als potverteerders en pietermannetjes van het aprè nous le déluge weg gezet te worden.

 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 12u04, zei Geert Van Hout:

Interessant dat u Duitsland als voorbeeld aanhaalt. Vandaag zijn in het verenigde Duitsland ALLE politieke partijen (die in het parlement zetelen) behalve de CDU/CSU VOOR de invoering van het bindend referendum op nationaal niveau (op gemeentelijk en deelstaatniveau bestaat het al in Duitsland). Vorig jaar nog dienden zowel SPD, Groenen, Linke als FDP wetsvoorstellen in voor de invoering van het nationaal referendum (afgeschoten door de CDU, dus geen 2/3-meerderheid). In Beieren, waar Bart De Wever zo graag zijn vakantie doorbrengt, vinden jaarlijks tientallen referenda plaats. Echte referenda weltverstaan: bindend, en op burgerinitiatief. Duitsland is zeker geen modeldemocratie, maar op het vlak van burgerinspraak is het ver voorop op alle andere EU-landen. (Het nationaal referendum is m.i. slechts een kwestie van tijd.)

Op 27 oktober 2009 omstreeks 13u09, zei Bart Haers:

Inderdaad, qua democratie scoort Duitsland hoog en zowel aan de basis als via de toegang tot Karlsruhe. Maar Beieren is inderdaad een 'Land' met een bijzondere want er was niet alleen die Bierkelder in München, maar ook een stevige Radenrepublik... Want burgerinspraak is niet het probleem, denk ik, want die is noodzakelijk, het is wel moeilijk als men, zoals die van 't Groot Gedelf in Knakc deze zomer zeggen dat er maar een waarheid is en dat is de hunne. De voordelen van een oplossing en de nadelen dienen minstens in de media goed uitgespeld te worden, waartoe de Standaard zeker pogingen onderneemt. Of er niet altijd goede oplossingen uit de stembus komen komen is evenmin probleem, want mensen kunnen zich even goed vergissen als politici, het zijn tot nader order nog steeds mensen. Hoe men met prangende problemen omspringt en hoe men respect voor burgers opbrengt, lijkt ons de kwestie.
 

Op 27 oktober 2009 omstreeks 00u34, zei Morgan De Roose:

nee is nee want als u de ja stemmer toch hun gelijk gaat geven gaat u in tegen de meerderheid hun stem en dat lijkt mij niet politiek verantwoord. u kunt natuurlijk altijd een andere volksraadpleging houden over een tunnel of een brug die geen 10 mil kost zonder dat er nog maar een baksteen ligt.
de Standaard 27-10-09

http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=FQ2H16IA