DOSSIER. Slim naar Antwerpen: we zijn er nog lang niet

Antwerpen - Het Antwerpse stadsbestuur probeert met de campagne ‘Slim naar Antwerpen’ automobilisten te laten nadenken over hoe ze zich verplaatsen. Dat gebeurt onder meer met de website slimnaarantwerpen.be, waarop mensen op elk moment kunnen nagaan met welk vervoersmiddel ze het snelst in de stad kunnen geraken.

In een dik jaar tijd hebben al meer dan een miljoen mensen de site bezocht. Maar doen de maatregelen van de stad de files verminderen? Niet echt.

 

“Minder stress”

Door de ene werfzone na de andere op te zetten, jaagt de stad – bedoeld of onbedoeld – mensen uit hun auto. “Sinds de knip in de Leien neem ik de mountainbike”, zegt Pieter Goetgebuer van SD Worx.

SD Worx, een bedrijf dat gespecialiseerd is in personeelszaken, liet honderd werknemers gedurende twee weken een fiets van de stad uitproberen. “Vroeger reed ik met de auto van Gent naar de Brouwersvliet in Antwerpen”, zegt Pieter Goetgebuer, woordvoerder van SD Worx. “Nu rijd ik naar de park-and-ride op Linkeroever, haal ik mijn mountainbike uit de auto en fiets ik nog tien minuten naar het centrum. Die korte fietstocht heeft mijn stressniveau verlaagd: ik sta niet meer in de file, ’s morgens word ik wakker op de fiets en ’s avonds helpt het me om de werkdag een beetje los te laten.”

Door de vele files en werkzaamheden in Antwerpen doen ook steeds meer werknemers van SD Worx aan thuiswerk. “In juni 2016 werkten 838 collega’s in totaal 2.462 dagen thuis. In juni van dit jaar was dat opgelopen tot 846 thuiswerkers, goed voor 2.674 dagen.”

Van auto naar fiets, zij zetten de stap: “Altijd zelfde reistijd”

Caroline Ghekiere, woordvoerster van de bank Argenta, fietst elke dag van Kapellen naar haar werk in Antwerpen. “Hopelijk hou ik het in de winter vol.”

Zo’n zestig werknemers van Argenta hebben twee weken een elektrische fiets van de stad uitgetest. “De fiets wint aan populariteit. Intussen komt nog maar 45% van onze 1.350 interne medewerkers in Antwerpen met de auto, de rest komt met de fiets of het openbaar vervoer. We hebben onze fietsstallingen moeten uitbreiden”, zegt Bert Maes van de personeelsdienst.

“We ontmoedigen de auto ook door geen gratis parking aan te bieden. Voor een plaats op ons parkeerterrein betaal je 28 euro per maand. De elektrische fiets kunnen werknemers dan weer met korting aankopen: 1.500 euro over drie jaar voor een fiets die 4.000 euro kost.”

Caroline Ghekiere komt sinds kort elke dag met de fiets werken. “Over de 16 kilometer tussen Kapellen en Antwerpen doe ik 50 minuten. Met de auto kan het soms op een halfuur, maar soms duurt het anderhalf uur. Nu weet ik tenminste wanneer ik aankom.”

Al 1.250 werknemers krijgen korting bij aankoop fiets

De stad geeft sinds begin dit jaar een korting aan werknemers die een gewone of elektrische fiets kopen voor hun woon-werkverkeer. Er zijn al 1.250 aanvragen goedgekeurd.

De korting bedraagt 75 tot 400 euro. Wie ze aanvraagt, moet via de app Ring-Ring kunnen bewijzen dat hij minstens twee dagen per week naar het werk fietst. “De korting is al aan 670 mensen uitbetaald”, zegt Koen Kennis. “Dat heeft ons 102.000 euro gekost. Wellicht zullen we het geplande budget overschrijden, want we hadden gerekend op 1.500 à 2.000 goedgekeurde fietskortingen tegen juni 2018. We zitten dus voor op schema.”

De korting loopt op naarmate u meer dagen naar uw werk fietst. Het bedrag wordt ook groter als uw werkgever meedoet aan Slim naar Antwerpen, bijvoorbeeld via de mobiliteitsscan. Voorwaarde is dat u in de zes maanden voordat u de korting aanvraagt, met de auto naar het werk ging. De meeste mensen die de fietskorting krijgen, hebben de auto dus minstens gedeeltelijk afgezworen.

De stad neemt nog een andere maatregel om fietsen te stimuleren. Vanaf oktober komen er tegen eind dit jaar nog eens veertig stations en 450 deelfietsen van Velo bij. Dat brengt het totaal op 3.600 deelfietsen en 302 fietsstallingen. In mei werden er 505.675 ritten met een Velo gemaakt: 63% meer dan een jaar eerder.

WAT ZEGGEN DE EXPERTS?

“De fietskorting en de uitbreiding van de deelfietsen zijn goede maatregelen, maar het is zeer de vraag of ze de files doen verminderen”, zegt transporteconoom Thierry Vanelslander. “De herfst en de winter komen eraan. Gaan al die mensen dan nog altijd elke dag met de fiets naar het werk? En als ze niet meer genoeg met de fiets naar het werk gaan, zal de stad die fietskorting dan echt terugvorderen?”

De Fietsersbond is tevreden over de fietskorting en de deelfietsen. “Door de vele werkzaamheden in de stad komen ook veel mensen uit de auto en op de fiets”, zegt Stef Leroy van de Fietsersbond. “Fietsen in Antwerpen is vandaag ook veel veiliger dan vijf jaar geleden. De fietspaden zijn verbeterd. En ik zie veel meer kinderen fietsen: dat is een goede graadmeter. Maar we zijn er nog niet. De liften in de fietstunnels zijn te vaak defect en ze bieden niet genoeg plaats.”

 

Park-and-rides groeien fors, maar stiptheid blijft probleem

In de komende drie jaar komen er 3.582 plaatsen bij op de park-and-rides in Antwerpen, vanwaar tram en bus naar de stad vertrekken. Maar die zijn niet stipt, zitten vaak vol en rijden niet ’s nachts.

De park-and-rides zijn bedoeld om de auto aan de rand van de stad te laten staan en vervolgens verder te reizen met bijvoorbeeld de tram of de bus. Vandaag zijn er 2.668 parkeerplaatsen op de park-and-rides in Antwerpen. “Dat worden er 6.250”, zegt schepen Koen Kennis. “In 2019 komen er nieuwe park-and-rides op de Blancefloerlaan op Linkeroever en op Luchtbal. In 2020 moeten ook de nieuwe kleinere park-and-rides aan de Keizershoek in Merksem en aan de rotonde in Wommelgem klaar zijn.”

WAT ZEGGEN DE EXPERTS?

“Het potentieel van die park-and-rides wordt niet ten volle benut”, zegt transporteconoom Thierry Vanelslander. “Uit onderzoek blijkt dat mensen die plaatsen niet altijd veilig vinden. Stap als vrouw om 22u ’s avonds maar eens op de park-and-ride in Zwijndrecht: er zijn geen verlichtingspalen en er is geen parkwachter. Zulke ingrepen kosten extra geld, maar kunnen wel een stimulans zijn.”

“Bovendien worden de park-and-rides alleen ten volle gebruikt als mensen kunnen rekenen op het openbaar vervoer. Het gebeurt nog te vaak dat ze een kwartier moeten wachten tot er een tram of een bus komt. Onderzoek wijst uit dat mensen dan liever een kwartier langer met hun eigen wagen in de file staan.”

“Daarbij komt dat het parkeren in Antwerpen spotgoedkoop is, waardoor het openbaar vervoer minder snel een alternatief wordt. Bovendien wordt er bij de heraanleg van het Operaplein een ondergrondse parking met plaats voor 370 wagens gebouwd. Daarmee trekt de stad alweer auto’s aan.”

Ook de reizigersorganisatie TreinTramBus heeft kritiek. “We zijn blij dat er in Antwerpen extra park-and-rides bijkomen, maar die werken niet alle mankementen weg. Op veel trams is er niet genoeg plaats en ze rijden ook te traag”, zegt Kees Smilde, woordvoerder van TreinTramBus. “De bussen staan te vaak mee in de file: de stad moet meer aparte busbanen voorzien.”

Smilde is wel tevreden met de komst van de CityPass. Voor 60 euro per maand kunnen reizigers in Antwerpen tegen eind dit jaar zowel de bus, de tram als de trein nemen. “Het combineren van vervoersmiddelen is de toekomst”, zegt hij.

 

Mobiscans: nu rijdt 56% met de auto, in theorie kan dat 17% worden

De stad heeft sinds begin dit jaar bij veertig bedrijven in Antwerpen, samen goed voor 17.000 werknemers, een mobiliteitsscan gedaan. Daaruit blijkt dat er nog veel potentieel is om het autogebruik drastisch te laten dalen.

De website slimnaarantwerpen.be is niet de vijand van de auto. Wie de routeplanner op de website gebruikt, wordt zelfs vaak aangemoedigd om niet met het openbaar vervoer te gaan. Wie vrijdagmiddag bijvoorbeeld van Bornem naar het centrum van Antwerpen wou, deed er met de auto een halfuur over. Met het openbaar vervoer zou hij 1 uur en 6 minuten onderweg zijn geweest.

“Ik wil de mensen niet uit hun auto jagen”, zegt de Antwerpse schepen van Mobiliteit Koen Kennis (N-VA). “Ik wil wel dat ze nadenken over het gebruik van andere vervoersmiddelen. Slim naar Antwerpen biedt hen die keuzes.”

“Met onze mobiscans willen we bedrijven informatie geven over hoe ze een vervoersbeleid op maat van hun werknemers kunnen uitwerken. Ze kunnen door die scans bijvoorbeeld inzien dat de fiets voor veel werknemers een alternatief is voor de auto, en zo een fietsbeleid ontwikkelen.”

“Uit mobiliteitsscans bij 19 grote bedrijven in Antwerpen met samen 11.606 werknemers, blijkt dat 56% met de auto komt werken. Dat kan in theorie 17% worden, rekening houdend met de afstand tussen de woon- en werkplaats van een werknemer”, zegt Kennis. “Mensen die minder dan 7,5 kilometer van hun werk wonen, zouden de auto kunnen inruilen voor de fiets. En werknemers die maximaal anderhalve keer langer met het openbaar vervoer onderweg zijn dan met de auto, kunnen overschakelen op de bus of de trein.”

Vandaag kiest 22,5% van de werknemers van die bedrijven voor de fiets. “Bedrijven die aan zo’n scan meedoen, mogen hun werknemers voor twee weken gratis een fiets uit onze mobilotheek laten testen. Zo’n tweehonderd mensen hebben daardoor al hun auto laten staan en zijn op een ander vervoersmiddel overgestapt”, zegt Kennis.

WAT ZEGGEN DE EXPERTS?

Volgens transporteconoom Thierry Vanelslander (Universiteit Antwerpen) is de stad in haar eentje niet machtig genoeg om veel auto’s van de straat te halen. “Een mobiliteitsscan bij bedrijven is nuttig, maar de enige structurele oplossing voor de files ligt bij de Vlaamse overheid, die een kilometerheffing voor auto’s moet invoeren. Een gedifferentieerde heffing: auto’s die tijdens de spitsuren op de Ring rijden, moeten meer betalen dan in de daluren. Alleen zo worden de files kleiner. En voorts moet er natuurlijk worden ingezet op een beter en betrouwbaarder openbaar vervoer.”

 

Gazet van Antwerpen, 2017-09-09, Pag. 22

http://www.gva.be/cnt/dmf20170908_03062063/dossier-slim-naar-antwerpen-w...

Tags: