Het vegetariërsprobleem en de verfreiburgering

kade rechteroever

De steden die niet langer in het verleden leven maar zich ernstig op de toekomst voorbereiden, zijn vandaag ‘autovrij’.

Noodgedwongen komt dat er vandaag nog vooral op neer dat de stad dezelfde is, maar dan zonder auto’s. Het scheelt al een stuk in beleving, (perspectieven, luchtkwaliteit, lawaai, bewegingsvrijheid), maar omdat de maatschappij vandaag nog even auto-afhankelijk is georganiseerd als gisteren het geval was en morgen het geval zal zijn, lijkt het toch nog altijd een wereld-van-minder-mobiliteit.

Ten onrechte.

Een autovrije stad voorstellen als de huidige stad min de auto’s is hetzelfde als vegetarisch eten gelijk stellen aan het gewone menu minus het vlees. Friet-biefstuk wordt dan ‘friet’. Balletjes in tomatensaus wordt dan ‘tomatensaus’. Tja, geen wonder dat vegetariërs jarenlang wat meewarig werden bejegend.

Gelukkig zijn we die misvatting intussen voorbij. De meeste mensen weten nu dat de vegetarische keuken heel wat meer te bieden heeft en geen kwestie is van ‘minder’ maar, zoals Tobias Leenaert, de voorzitter van EVA (Ethisch Vegetarisch Alternatief) onlangs in De Standaard betoogde, anders maar lekkerder.

Met de autoloze samenleving is het net zo. We kunnen ons die nog niet voorstellen. We blijven hangen aan apocalyptische beelden van een maatschappij die compleet stilvalt bij gebrek aan auto. Het is dus zaak om dit ‘vegetariërsprobleem’, dat er vooral één is van verbeelding (zich een andere wereld kunnen indenken) en inventiviteit (evenwaardige alternatieven bedenken), op te lossen. We moeten een antwoord vinden op de vraag hoe zo’n autoloze wereld eruit zou kunnen zien.

Misschien licht de Vaubanwijk in het Duitse Freiburg al een tip van de sluier: een wijk die in de jaren negentig van vorige eeuw werd geconcipieerd rond het concept van autoloosheid. Met een tram in een grasbedding centraal in de wijk, autovrije straten, gemeenschappelijke tuinen met veel speelruimte, aangename en veilige fiets- en wandelverbindingen, diensten vlakbij op wijkniveau en jawel, nog auto’s, maar veel minder en dan vooral deelauto’s die geparkeerd worden aan de rand van de wijk.

Ooit werd er gevreesd dat het project niet levensvatbaar was, maar vandaag zijn er wachtlijsten om er te mogen gaan wonen.

Iets voor alternativo’s? Toch niet. Een tijdje geleden werd de Vlaamse bevolking bevraagd wat haar ideale leefomgeving zou zijn.

De grootste groep, ongeveer één of drie, kwam uit op een ideaal dat verdacht veel lijkt op de bestaande Vaubanwijk. Het was voor Standaardjournalist Guy Tegenbos de aanleiding om het woord ‘verfreiburgering’ te introduceren: de acties die we moeten ondernemen om richting het ideaal te evolueren.

Maar dat veronderstelt dus allereerst bekendheid met het ideaal. Daarom, ten behoeve van de mensen die de autoloze maar-minstens-even-mobiele Vaubanwijk niet kennen, is het volgende (met dank aan Antwerp Aan’t Woord-man Koen Wynants voor de tip) filmpje een prima kennismaking:

 

 

Kris Peeters 16-09-2012
http://deanderekrispeeters.wordpress.com/2012/09/16/het-vegetariersprobleem-en-de-verfreiburgering/ 

Tags: