Humo's Trivia-Tracé

In de lezersbrieven van de kranten steekt het de kop op: Antwerpenaars en vooral niet-Antwerpenaars zijn de Lange-Wapper-discussie zo beu als een zeer koude melkbereiding. Tegelijk is nog lang niet alles gezegd in verband met de brug, de BAM, het tracé, het referendum enzoverder, en dus toog Humo op zoek naar trivia die in geen enkele brochure of flyer te lezen zijn. Of wist u wat de uitdrukking 'een bammetje doen' betekent?

CAFE DE LANGE WAPPER

De Lange Wapper is niet alleen de naam van een geplande dubbeldeksbrug; oorspronkelijk was het een Antwerpse kwelduivel. De legendarische figuur komt voor in de Jan-Zonder-Vrees-boeken van C. De Kinder en in twee albums van Suske en Wiske. Verder is het ook de naam van een studentenclub en van een dansvereniging die jaarlijks een zwaarddans opvoert nabij de Antwerpse kathedraal. Ook één van de baggerschepen van de Belgische multinational DEME is Lange Wapper gedoopt (lengte: 136 meter).

Wat het cafétracé betreft: op dit ogenblik is er nog één Antwerps café met de naam Lange Wapper, in Wilrijk. Vroeger was er nog een tweede Lange Wapper in de Antwerpse binnenstad, maar dat café sloot in 1998 de deuren. '

BONSAI-WAPPER

Op Kapaza (site van tweedehands spullen) staat een gipsen Lange Wapper (met Knudde) te koop. Prijs: 20 euro. De grootte van het kunstwerk valt wel enigszins tegen: vijftien centimeter.

KWAAIE FAAM

Wannes Van de Velde schreef in 1966 een lied over de Wapperse kwelgeest, hij kon niet weten hoe helderziende hij toen al was ('Lange Wapper is mijne naam/ en slecht is mijn reputase/ ja, ik heb ne kwaaie faam/ ik staan ni in de grase.')

OSSERVATORE

Uit de knipseldatabank Mediargus valt op te maken hoe hevig de papierslag rond de Oosterweelverbinding was. De dag na het referendum verschenen er 56 artikels in de Vlaamse kranten. De week tevoren bedroeg het gezamenlijke leesvoer 242 stukken. En wie een jaar geleden de hele zwik wilde aanpakken, kon toen niet weten dat hij 1.177 artikels voor de boeg had. Ter vergelijking: in The New York Times en de Osservatore Romano stond totnogtoe geen enkel artikel over het debat.
Wie op Google 'Lange Wapper' intikt, vindt 166.000 pagina's voor België. Wie 'BAM' invult, vindt er 287.000. De Vlaamse BAM is het sterkst vertegenwoordigd, maar je treft er ook een Waalse BAM: het Museum voor Schone Kunsten in Bergen alias Beaux-Arts Mons, kortweg le BAM.
Wie BAM worldwide googelt, komt in heel andere werelden terecht dan het bouwen van bruggen en het stroomlijnen van brochures. Zo is er de Broadway Antique Market en de Brooklyn Acaderry of Music (die over een BAM café blijkt te beschikken). De VS bulken van de BAMmen: The Builders Association of Minnesota, The Blacksmiths Association of Missouri. The Brewers Association of Maryland, en ook The Bowfishing Association of Michigan: zij jagen met pijl en boog op snoeken, baarzen en ander vinnig wild.

Bam was tragisch genoeg ook de Iraanse stad die in 2003 door een hevige aardbeving getroffen werd (26.200 doden). In datzelfde Iran was ook een terreur-BAM, met name de Baluchi Autonomist Movement, een guerrillagroep die het gebied Baloetsjistan wil afscheuren van Iran. Daartegenover staan de vredelievende Bikers Against Manslaughter, de natuurvriendelijke Beekeepers Association of Malawi en niet te vergeten de sympathieke Badminton Association of Malaysia

HOGERE WISKUNDE
Toen de resultaten van de volksraadpleging bekend raakten, namen sommige politici hun toevlucht tot hogere wiskunde om de percentages te interpreteren. Maar ook Humo kwam tot merkwaardige mathematische resultaten.
Neem nu de BAM, waarvan we het adres en het telefoonnummer amper kunnen terugvinden op de site. Een discretie die niet toevallig is, want sommige van die gegevens dragen het resultaat van het referendum al jaren in zich!
Neem het BTW-nummer van de BAM: 0860.139.085. Een doodgewoon nummer op het eerste gezicht... tot je de cijfers optelt! 8+6+1+3+9+8+5 is samengeteld 41, en dat is exact het percentage ja-stemmers in het referendum (40,76%, afgerond naar boven).
Nog sterker. De grote baas van de BAM, Karel Vinck, is geboren op 19/9/1938. Tel 1+9+9+1+9+3+8 en je komt uit op 40, wat ook weer het procent ja-stemmers is, maar dan afgerond naar beneden.
En de magische cijferdans houdt niet op. Met zijn allen zijn we vertrouwd met de kop van Marc Van Peel, een CD&V-politicus van wie de betonnen ringbaard genoeg aangeeft in welke richting hij denkt.

Dat hij in het kamp van de ja-stemmers zou staan, stond al vast bij zijn geboorte! Zijn geboortedatum is immers 18/9/1949, en wat zegt de hogere wiskunde?
1+8+9+1+9+4+9 geeft de som van 41, zijnde opnieuw het procent ja-stemmen afgerond naar boven!

En nog is de hogere wiskunde niet afgelopen. Mare Van Peel is jarig op 18 september, en burgemeester Patrick Janssens op 19 september. Die data verklaren meteen waarom burgemeester Janssens pas laat tot het nee-kamp is toegetreden. Geboortegenetisch gezien zat hij vastgeklit in het kluitje van de ja-stemmers, en die navelstreng is maar laat en moeizaam doorgeknipt.
Door hun geboortedata hebben Janssens, Van Peel en Vinck het sterrenbeeld Maagd, en wat gaf het weekblad Libelle als horoscoop voor de week van 12 tot 18 oktober?! 'MAAGD - Dit plan waar u al een tijd mee rondloopt, kan nu eindelijk ten uitvoer worden gebracht. En als u er eenmaal invliegt, is er niets wat u nog tegenhoudt.' En ook deze voorspelling klopt! Na het plebisciet bleven zowel de ja-stemmers (Vinck en Van Peel) als de nee-stemmer (Janssens) achter hun plan staan.

KORTE WAPPER
Navraag bij het Nationaal Instituut voor de Statistiek leert ons dat er in België één persoon door het leven gaat met de voornaam Wapper. Het is een jongen, hij woont in Antwerpen en is geboren in 2003. In Etterbeek woont één persoon die de familienaam Bam draagt. Ook zijn er zes mannen en één vrouw die de vrolijke voornaam Bamba dragen.

DE VADER ALLER VIADUCTEN

Eén stem is nergens gehoord in het debat en dat is die van Frans Cools, voormalig werfleider en bouwer van het Atomium (zie interview in Humo 26/4/05). Cools was immers ook de werfleider van vele viaducten in België: het viaduct van Vilvoorde, en ook die van Charleroi, Polleur/Verviers, Béez en Charlemagne. In zekere zin stond deze Frans ook aan de wieg van de Lange Wapper, want hij was eveneens de bouwer van het viaduct in Merksem, langs het Sportpaleis en over het Albertkanaal. De man is zowat de pijler van ons snelwegverkeer, en toch is hij in het debat schromelijk over het hoofd gezien.

Frans Cools «Canvas heeft twee weken geleden gebeld: ik zou in een uitzending komen over de Lange Wapper, maar ik heb niks meer van ze gehoord. En natuurlijk zou ik dat viaduct verdedigd hebben. Er is niks schoners! Dit had een geweldig monument voor Antwerpen kunnen zijn. En omdat een paar mensen daar last van hebben, gaan ze die miljoenen euro's misschien in een tunnel stoppen. Dat is geld in de grond steken! Van zo'n tunnelmonument, daar ziet niemand wat van!»
Alzo sprak de ervaringsdeskundige par excellence.

TROUBLED WATER
In de Antwerpse hoofdbibliotheek Permeke bevinden zich boeken, cd's en dvd's die bruggelings gelinkt zijn.

De film 'A Bridge Too Far': 14 keer uitgeleend in 2008, 10 keer in 2009.
Noot: de film was van oktober 2008 tot maart 2009 niet beschikbaar; de uitlener hield dit brug-ondermijnende epos bewust achter.
De film 'Bridge over the River Kwai': 13 uitleningen in 2008, 5 in 2009. De film vertelt hoe er midden in de rimboe heftig gevochten wordt om een brug, en ook deze rolprent werd geviseerd: ze verdween in juni 2009 'spoorloos' uit het bezit van de bibliotheek.
De cd 'Bridge over Troubled Water': 4 uitleningen in 2008, 5 uitleningen in 2009 - 20% méér dus!
Het boek 'Lange Wapper' (uit 1959) van Tony Beeghs: is de laatste vijf jaar niet meer uitgeleend, maar ook dit werk kent een flinke revival met één uitlening (in oktober 2009).

FACEBOOK
Op de Amerikaanse Facebook staat een zwarte gast die Bam Bridges heet. Hij woont in Atlanta, Georgia en zijn hobby's zijn knutselen en fijn stof vergaren.

NOMEN EST OMEN
In de familienaam van de Antwerpse schepen en nee-stemmer Ludo Van Campenhout (Open VLD) vinden we de zes letters terug waarmee je het woord 'tunnel' kan vormen. Bij burgemeester Janssens vinden we in eerste aanleg een duidelijke Ja, maar achteraan is de Ne
toch ook al zichtbaar. In de naam Marc Van Peel (voluit: Marc Lodewijk Augusta Van Peel) zit 'ja aan viaduct'. Bij de Vlaamse regeringsleider Kris Peeters zouden de R, de dubbele E en de T op een voorkeur voor een tunnelpijp kunnen wijzen, maar intimi wijzen erop dat de heer Peeters in Reet geboren is.

DE BAKERMAT
Zwitserland kent al volksraadplegingen sinds 1848. Elke burger of vereniging kan de aanzet geven tot nieuwe wetgeving door een nationaal volksinitiatief af te dwingen: daarvoor moeten in achttien maanden 100.000 handtekeningen verzameld worden - ongeveer 2% van de 5 miljoen kiesgerechtigden. Als men op kantonaal vlak een referendum wil afdwingen, bijvoorbeeld over de aanleg van nieuwe wegen, dan zijn de handtekeningen van ca. 1,2% van de kiesgerechtigden voldoende (in Antwerpen zouden dat 4.680 handtekeningen geweest zijn in plaats van de 47.000 die nu vereist waren). Zowel nationaal als lokaal zijn de uitslagen van al deze referenda bindend.
In kantons waar vaak referenda worden gehouden, ligt de belastingontduiking dertig procent lager dan in kantons met weinig referenda: volgens de onderzoekers 'voelt de burger zich meer betrokken bij het beleid'.

MODELBOUWVERGUNNING
Wie absoluut een brug wil bouwen, en snel, en zonder de minste volksraadpleging, kan terecht in de modelbouw. Bij het merk Noch vind je een heel assortiment, en ook een tuikabelbrug die sterk lijkt op de Lange Wapper. Kostprijs voor 1 meter brug: 112 euro. Echt iets voor de backyard!

BAMMETJE DOEN
'Alle bruggen opblazen' en 'zijn bruggen verbranden', dat zijn bekende uitdrukkingen. Nu heb je ook 'een bammetje doen', een gezegde dat al een goeie vijf jaar oprukt in het Hollandse taalgebruik. 'Bammetje' (102.000 hits op Google!) is de afkorting van 'boterhammetje', en de uitdrukking wil zoveel zeggen als even een stukje eten ('effe een bammetje en een bakkie'). Op sommige sites wordt 'een bammetje doen' intussen al gerekend tot de irritante uitdrukkingen.

Jan Hertoghs
Humo 27-10-09