Oosterweeladvies kostte al 60,5 miljoen euro

De Vlaamse regering, de BAM en de stad Antwerpen hebben samen al 60,5 miljoen euro uitgegeven aan adviesopdrachten en studies over de Oosterweelverbinding. De BAM zelf gaf zo'n 57 miljoen uit aan juridisch, financieel en communicatieadvies - onder meer via de gewraakte Groep C van Noël Slangen. De twee studies van Arup-Sum kostten intussen ook al 2,4 miljoen.

Voorlopig heeft dat vele geld een oplossing nog niet dichterbij gebracht, het is nog steeds niet duidelijk of er nu een Lange Wapper dan wel een tunnel komt. Beide projecten werden gisteren voorgesteld in het Vlaams Parlement.

Arup-Sum komt met variant op eigen tracé

60,5 miljoen euro. Dat is het bedrag dat er door de Vlaamse regering, de Beheermaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM) en de stad Antwerpen al uitgegeven is aan adviezen en studies over de Oosterweelverbinding. Toch is het nog steeds totaal onduidelijk of de Antwerpse Ring nu gesloten zal worden met de Lange Wapper-brug van de BAM, dan wel met de tunnel van Arup-Sum.

De BAM zelf gaf de voorbije jaren al meer dan 57 miljoen euro uit aan erelonen voor het studieconcern TV SAM - waarvan het communicatiebureau Groep C, van Noël Slangen prominent deel uitmaakte - en juridisch en financieel advies. Reken daar nog de alternatievenstudie van Arup-Sum (2,3 miljoen euro) en de vervolgstudie van 1,1 miljoen euro op het 'vierde tracé', en je overschrijdt vlot de 60 miljoen euro.

Over de sunk costs, kosten die niet meer kunnen worden gerecupereerd, is dan nog met geen woord gerept. Voor de BAM schurken die al tegen de 280 miljoen euro aan, voor Arup Sum gaat het voorlopig om iets meer dan zo'n 160 miljoen euro.

Nog voor het begin van het nieuwe parlementaire jaar is de discussie namelijk al opnieuw op gang getrokken. In een speciaal bijeengeroepen commissie kwam zowel Arup-Sum als het consortium THV Noriant zijn project uiteenzetten. De meerderheidspartijen CD&V, SP.A en N-VA zaten duidelijk niet op dezelfde lijn.

Voor de leefbaarheid en de ontwikkeling van de stad zijn wij de beste optie, verklaarden de Arup-Sum-vertegenwoordigers. Volgens hun berekeningen zijn ze ook een stuk goedkoper dan de BAM.

Het BAM-tracé kost volgens Arup-Sum 2,7 miljard euro, terwijl hun eigen tracé zou volstaan met 2,6 miljard. De BAM houdt - een contract van 2,2 miljard euro met Noriant in de hand - vol dat zij goedkoper zijn. De rest van het bedrag zijn kosten voor onteigeningen en aanpassingen van nutsleidingen, klinkt het.

In het slotbetoog van Arup-Sum was vreemd genoeg te horen dat beide voorstellen zo goed als gelijkwaardig zijn, maar dat er nog een variant is van het vierde tracé, die wel beter is dan dat van de BAM: het vierde tracé mét vrachtwagens én tol in de Kennedytunnel. Daarmee gaat het studiebureau opnieuw (zie kader) tegen de randvoorwaarden in. De N-VA reageerde erg kritisch.

'Ik bewonder uw voluntarisme', zei parlementslid en N-VA-voorzitter Bart De Wever. 'Net als de eerste keer stelt u alweer iets voor wat niet gevraagd is. En dat allemaal uit de goedheid van uw hart.' De Wever had grote vragen bij de plannen om onder Seveso-bedrijven te boren. Op zijn vraag of dat al ooit gedaan was, kwam niet meteen antwoord. Ook CD&V toonde zich geen liefhebber van het tunnelalternatief. Open VLD, met ex-minister en Lange Wapper-lover Dirk Van Mechelen in een bijrol, was ronduit negatief.

De Antwerpse burgemeester Patrick Janssens (SP.A) herhaalde voor elke aanwezige camera dat hij een uitgesproken voorkeur heeft voor de tunnel van Arup-Sum. 'Als we voor de BAM kiezen, hebben we de zekerheid dat er een aantal dingen gebeuren die niet goed zijn voor de stad.' Hij benadrukte wel telkens dat dit zijn persoonlijke overtuiging was.

Maar Noriant gaf Janssens' partijgenoot Bart Martens onverwacht een stok in handen. Het plaatste namelijk vraagtekens bij de aansluiting van zijn eigen Lange Wapper op de Antwerpse Ring. Martens greep zijn kans en begon meteen te slaan. 'U zegt zelf dat in het project waarvoor u een bouwaanvraag hebt ingediend, de aansluiting aan het Sportpaleis slecht is. En nu vraagt u de betrokken overheden om daarover mee na te denken. Wat moet er dan gebeuren met de lopende procedures?'

Tijdens de regeringsonderhandelingen werden niet te veel woorden vuil gemaakt aan de Oosterweelverbinding. De bouwaanvraag van de BAM was ingediend, het Arup-Sum-onderzoek werd nog even tegengehouden en het referendum in Antwerpen was nog ver weg, dat komt er pas op 18oktober. Die standstill kwam gisteren tot een einde.

Het vierde tracé
Het 'vierde tracé' van Arup-Sum is totaal ongepland ter wereld gekomen. Het studiebureau was door de regering ingeschakeld om drie alternatieven te vergelijken: het BAM-tracé, het Horvath-tracé (het BAM-tracé maar dan onder de grond) en het tunnelalternatief van de actiegroep Straten-Generaal. Eerder dan duidelijkheid te verschaffen, maakte Arup-Sum de zaken nog gecompliceerder. In een top 3 zette het Straten-Generaal bovenaan, voor de BAM. Op zich niks mis mee, ware het niet dat het om een variant op Straten-Generaal ging, waarbij er vrachtwagens toegelaten zijn in de Kennedytunnel. En laat dat nu net een randvoorwaarde zijn van de Vlaamse regering. Om alles nog ingewikkelder te maken, kwam Arup-Sum met nog een 'vierde tracé' op de proppen. Een rechte, geboorde tunnel van goed vier kilometer, tussen Linkeroever en Ekeren. Na veel politieke vijven en zessen stuurde de stad Antwerpen Arup-Sum voor 1,1 miljoen euro terug naar de tekentafel. Het resultaat is gisteren voorgesteld.

Peter De Lobel
de Standaard 26-08-09