Persmededeling

Op de  speciaal bijeengeroepen commissie van het Vlaams parlement heeft Noriant toegegeven dat voor de Oosterweelverbinding in haar tracé het heikel probleem van de aantakking aan de ring t.h.v. het Sportpaleis niet opgelost is.

In haar eerste studie kritiseerde Arup-Sum reeds deze aantakking:

“Het zijn echter vooral de verbreding van het R1-viaduct (van 59 m naar 123 m + 60m spoorlijn) tussen het knooppunt met de A12 en de aansluiting met de E313 en het werken met verschillende niveaus om de aansluiting op het Oosterweelviaduct te kunnen maken, die zeer sterk de barrièrewerking tussen het stadscentrum, Luchtbal en de deelgemeenten Deurne en Merksem vergroten. Het wordt een echte muur. De ruimtelijke mogelijkheden ter hoogte van het Lobroekdok worden hierdoor sterk beknot. De ruimtelijke samenhang tussen Merksem/Deurne en het centrum, die al niet zo groot was, zal nog sterker achteruitgaan. (…) Het BAM -alternatief is als conclusie zeer storend te noemen.” P.148

In haar vervolg studie heeft Arup-Sum die kritiek nog scherper gemaakt en beter onderbouwd. Zie uittreksels in bijlage 1

Noriant riep gisteren in het Vlaamse parlement alle betrokken partijen op om hierover mee na te denken: “We moeten met zijn allen een ‘out of the box’ denkoefening maken. We doen een oproep tot overleg tussen de Stad Antwerpen, BAM, Noriant en anderen.”

Terecht kreeg Noriant volop de wind van voren van parlementsleden. “U zegt zelf dat in het project waarvoor u een bouwaanvraag hebt ingediend, de aansluiting aan het Sportpaleis slecht is. En u vraagt nu de betrokken overheden om hierover mee na te denken. Wat moet er dan gebeuren met de lopende procedures?", zei Bart Martens (SP.a). Antwerps burgemeester Patrick Janssens verweet Noriant gebrek aan serieus, nu we op enkele weken van een volksraadpleging staan. Noriant opperde dat de bouwvergunning na hun denkoefening maar moet aangepast worden, waarop Janssens replikeerde: “In het decreet op de volksraadpleging staat dat er maar één referendum over eenzelfde onderwerp mag zijn per legislatuur. Wat moeten dan de actiegroepen zeggen die dit referendum hebben bedongen, als de aanvraag tot bouwvergunning nog eens zou wijzigen”.

De situatie van het BAM-tracé is nog schrijnender als men weet dat Noriant aan het Sportpaleis ook nog eens een betonbreekwerf plant en een bijkomend op- en afrittencomplex. Zie bijlagen 2 en 3.

Dirk Van Duppen (PVDA+ districtsraadslid te Deurne) heeft voor de eerstkomende districtsraad een motie ingediend waarbij de districtsraad op basis van deze nieuwe feiten de bevolking oproept om tegen de Lange Wapperbrug te stemmen bij de volksraadpleging.

Van Duppen heeft een maquette laten maken van het werkelijke BAM-tracé  t.h.v. het Sportpaleis. Het is de missing link die je niet terugvindt op de BAM maquette van het Felixpakhuis. De Deurnese maquette zal tentoongesteld worden op de braderij van 5 en 6 september te Deurne.

Dirk Van Duppen

Huisarts bij Geneeskunde voor het Volk en districtsraadslid (PVDA+) te Deurne

St. Rochusstraat 57-59
B-2100 Deurne           België
tel: 03.320.85.20 (praktijk), 03.322.92.42 (thuis)
Fax: 03.482.01.03
GSM: 0473.562106
e mail: dirk.vanduppen@gvhv.be 

Bijlage 1

Citaten uit de conclusies van de nieuwe Arup-Sum studie in opdracht van de Stad Antwerpen over de impact t.h.v. Deurne-Merksem van het BAM en van het A/S verfijnd tracé

“Het vrachtwagenverbod in de Kennedytunnel (zoals in het BAM tracé) betekent ook dat de meeste vrachtwagens die Antwerpen naderen via de E34/E313 in noordelijke richting afslaan naar de R1, waardoor de volumes stijgen op het verhoogde gedeelte van de R1 via Deurne naast het Sportpaleis. Er zijn ter plaatse bezwaren over de impact op het milieu van dit extra verkeer en vooral de effecten op het lawaai en de luchtkwaliteit.”(p.210)

“Als vrachtwagens daarentegen wel de Kennedytunnel mogen gebruiken, zou er een meer gelijkmatige verdeling van voertuigen op de R1 zijn, waarbij het verkeer naar Nederland de nieuwe Scheldekruising en de A12 zou nemen, en het verkeer naar Duitsland de Kennedytunnel en de E313 zou nemen. Deze opsplitsing van het doorgaand verkeer maakt een algemene afname van voertuigen mogelijk door Antwerpen-zuid, Berchem en Merksem, en houdt daarom ook voordelen in op het vlak van geluidshinder en luchtkwaliteit voor de dichtst bevolkte delen van Antwerpen.(…) Maar in het verfijnde A/S-tracé, waar vrachtwagens toegelaten worden door de Kennedytunnel, worden de voordelen niet alleen ondervonden in heel Antwerpenzuid en Berchem, maar ook in Deurne en heel Merksem, aangezien er minder vrachtwagens op de R1 zullen rijden tussen de A12 en de E313. Dit voordeel kan onmogelijk worden gehaald wanneer de aansluiting op de R1 in Merksem ligt, want zelfs al zou het verkeer gelijkmatig verdeeld worden over het zuidelijke deel van de R1, het noordelijke verkeer zou toch nog altijd door Merksem moeten rijden. In het algemeen zal bij het verfijnde A/S-tracé het grootste aantal mensen voordeel hebben van een geringe verbetering van zowel luchtkwaliteit als geluidshinder”. (p.238)

“Verschil in geluidscontouren tussen het BAM -tracé en het verfijnde A/S-tracé (2020)

Merksem: Voor het grootste deel van de omgeving van Merksem (en Deurne) scoort het verfijndeA/S-tracé aanzienlijk beter dan het BAM -tracé als gevolg van de daling van het aantal auto’s en vrachtwagens en de snelheidsbeperking van 70 km/u. “(p.249) 

“Samenvatting emissie-effecten luchtkwaliteit op de gezondheid

Op basis van de verandering in blootstelling van de populatie aan luchtvervuiling is  er niet veel verschil tussen het A/S-tracé en het BAM -tracé, al zou het A/S-tracé resulteren in een marginaal slechtere impact door Merksem. Maar de verfijningen hebben ook duidelijke voordelen: de verplaatsing van de tunnelmond en de verbeterde randvoorwaarden qua verkeer leveren duidelijk voordelen op voor de locaties met bevolkingsconcentraties. Het voordeel qua verkeer resulteert uit de herverdeling van vrachtwagens op de R1. Geen enkel deel van de R1 zal al het doorgaande vrachtwagenverkeer opvangen: vrachtwagens komende van Linkeroever naar de E313 nemen het zuidelijke deel van de ring en vrachtwagens komende van Linkeroever naar de A12 gaan via het noorden door de industriële havengebieden. Met het BAM –tracé bestaat dit voordeel niet, aangezien de locatie van de verbinding tussen de nieuwe kruising en de R1 in Merksem betekent dat vrachtwagens altijd door het bevolkte gebied Merksem/Luchtbal en de toekomstige staduitbreiding aan Eilandje moeten rijden. Wat de impact tijdens de bouwwerken betreft, is er een groot verschil tussen de varianten, waarbij BAM een grotere populatie treft, en het verfijnde A/S-tracé een kleinere (verbeteringen van de A/S-variant zijn het gevolg van de aangepaste locatie van de tunneltoegang in Ekeren, weg van de inwoners). Bij het BAM -tracé zullen luchtkwaliteitemissies voorkomen in een gebied waar plannen bestaan om de stad Antwerpen uit te breiden. Door de hoogte van het brugviaduct zullen deze emissies het ergst gevoeld worden aan de beide uiteinden (het Oosterweelknooppunt en de aansluitingen op de R1), waar de emissies optreden ter hoogte van de toekomstige en huidige populatiereceptoren. Maar bij bepaalde meteorologische omstandigheden zullen de emissies van het BAM -tracé ook bijdragen tot een verslechtering van de luchtkwaliteit rond het gebied van de toekomstige stadsontwikkeling. De achtergrondluchtkwaliteitsomstandigheden in het havengebied weerspiegelen de cumulatieve effecten van de plaatselijke industrieën en van het lokale verkeer. Aangezien men de achtergrondluchtkwaliteit wil verbeteren, vooral in bevolkte gebieden, heeft het geen zin om een nieuwe bron van slechte luchtkwaliteit in te voeren in een stedelijk nieuw ontwikkelingsgebied. Omdat het verfijnd A/S-tracé in een tunnel loopt, en omdat de tunnelmonden zich bevinden in gebieden waarvoor de stad Antwerpen geen ontwikkelingsplannen heeft, wordt verwacht dat het verfijnde A/S-tracé geen implicaties zal hebben voor het toekomstige ontwikkelingsscenario”. (p. 264)

“Samenvatting van de gevolgen van lawaaioverlast voor de gezondheid

Zonder de strategische aard van de beoordelingen uit het oog te verliezen, vertonen de tracés toch belangrijke verschillen. De verfijnde A/S-variant zal het minste effect hebben op de populatie tengevolge van de geoptimaliseerde verkeersomstandigheden, met snelheidscontroles op de R1 en een belangrijke splitsing van de verkeersstromen, waardoor (vooral) vrachtwagenverkeer herverdeeld wordt over het noorden of over het zuiden van de R1, afhankelijk van de bestemming. Vanwege het punt waarop de nieuwe verbinding aansluit op de R1 in Merksem, is het niet mogelijk deze optimalisering ten volle te realiseren met het BAM -tracé. Met het BAM -tracé zouden alle vrachtwagens over het verhoogde stuk weg moeten rijden, door de dicht bevolkte gebieden van Luchtbal, Merksem, Deurne en Berchem, ongeacht hun bestemming.”(p.267)

“Ongevallenfrequentie

Het ongevallenfrequentiecijfer zal hoger zijn bij het BAM -tracé dan bij het A/S-tracé. Het BAM -tracé heeft meer wevingen, een vorksplitsing en dichter bij elkaar liggende op- en afritten. Het A/S-tracé realiseert een relatief eenvoudig en rechtlijnig tracé, zowel horizontaal als verticaal door het vermijden van het Oosterweelknooppunt. Er wordt soms beweerd dat de kans op ongevallen groter is in tunnels. Dit klopt allerminst voor tunnels met eenrichtingsverkeer. In het A/S-tracé met dubbele geboorde kokertunnels wordt het verkeer in beide rijrichtingen van elkaar fysiek gescheiden, met als bijkomend voordeel dat hiermee ook kijkfiles vermeden worden.”(p.287) 

Bouwwerkplaatsen

“De aansluiting in het BAM -tracé met de R1 is ingewikkeld, zowel in de bouwfase als na aanleg. Deze R1 heeft op zijn beurt dan weer complexe verbindingen met de stedelijke ringweg rond Antwerpen. Het toevoegen van dit extra hoofdknooppunt aan de R1 zal nog meer weefbewegingen doen ontstaan. Het BAM -tracé en de aansluiting aan de R1 zijn ook in bouwfase zeer ingewikkeld en impliceren ingrijpende aanpassingen aan de ringweg rond Antwerpen.”

“Als we alle bouwwerkplaatsen over het gehele tracé in aanmerking nemen (met inbegrip van andere kleine bouwplaatsen die niet in de tabel zijn vermeld), liggen er bij het verfijnde A/S-tracé in totaal 301 wooneenheden op minder dan 200 meter van de grenzen van de bouwplaatsen. Bij het BAM -tracé daarentegen liggen er 1.448 wooneenheden, 6 scholen en 2 ziekenhuizen/verzorgingstehuizen op minder dan 200 meter van de grenzen van de bouwplaatsen liggen.” (p.247)

Bijlage 2

Betonbreekwerf aan het Sportpaleis

Uit de bouwaanvraag voor de Oosterweel blijkt dat de BAM op een werf achter de woonhuizen van de Ten Eekhovelei gewapend beton wil ‘breken’ en tot granulaten verwerken. Op de bijgevoegde tekening ‘SDR 067/070’ is het terrein tussen de Ten Eekhovelei en de ring, bijna twee voetbalvelden groot, afgebakend. Pal in het midden van dat terrein komt “een breek- en zeefinstallatie” en achteraan een “opslag granulaten”. Bij de aanleg van de Oosterweelverbinding zouden – gesteld dat die er ooit komt – grote delen van het bestaande viaduct van Merksem afgebroken worden en de brokstukken gewapend beton wil de BAM dan op die werf ‘breken’, zeven en tot recycleerbare granulaten (korrels) verwerken. Allemaal vlak achter de woonhuizen van de Ten Eekhovelei. Tussen die rijhuizen liggen ook drie kinderdagverblijven. Hun speelplaats grenst pal aan het terrein waar de BAM zijn breekwerf wil neerpoten. Dat wordt dus alle dagen binnen blijven. Overigens zal heel de dichtbevolkte wijk in de hoek tussen de ring en de Bisschoppenhoflaan onder een dik pak stof komen te zitten en met een hels lawaai moeten leren leven. Daar zorgt de overheersende westen- en zuidwestenwind wel voor. Woordvoerders van de BAM hebben die plannen zelf bevestigd op een informatievergadering die ze op dinsdag 9 juni 2009 organiseerden in het districtshuis van Deurne. Nochtans gaan die totaal in tegen de aanbevelingen over dat soort werken van het Vito, het Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek. Dat maakte in 2006 in opdracht van Aminal — de toenmalige benaming van de milieudienst van de Vlaamse regering — een studie over ‘de problemen van stofontwikkeling bij sorteer- en recyclagebedrijven van bouwpuinen’ (breekwerven). De studie beveelt aan ‘de be- en verwerkingsinstallaties zo ver mogelijk van stofgevoelige objecten (lees woonwijken) te situeren’ en om ‘rekening te houden met de heersende windrichting’. Nog sterker: als de werkzaamheden zich in de nabijheid van een kanaal bevinden, wordt het puin het best over water in plaats van met vrachtwagens naar een breekwerf buiten de bewoonde kern afgevoerd, zo zegt die studie nog. Nu ligt dat viaduct van Merksem, dat de BAM wil afbreken, toch wel vlakbij het Albertkanaal, zeker! Het zou dus voor de hand liggen het puin per schip naar een werf ver weg van de bewoonde kom af te voeren...     De tekening ‘SDR 067/070’ van het bouwvergunningsdossier toont vooral aan hoe lichtzinnig de BAM ook tijdens de werken aan de Oosterweelverbinding omspringt met de gezondheid van de buurtbewoners.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat op nog geen twee weken tijd 17.000 mensen een bezwaarschrift hebben ingediend tegen deze bouwaanvraag, waarvan enkele duizenden inwoner zijn van ons district. 

Met het A/S verfijnde tracé zal ook geen bijkomende op- en afrittencomplex aan het Sportpaleis nodig zijn, zoals de BAM met de Lange Wapperbrug voorzag. Ook het sluipverkeer van vrachtwagens over bijvoorbeeld de Bischoppenhoflaan zal drastisch kunnen dalen. 

Dr. Dirk Van Duppen