Peumans wil BAM blijven aanpakken

'Ik wil voorzitter worden van de commissie Openbare Werken en Mobiliteit', klinkt het onomwonden. 'Minister Hilde Crevits (CD&V) ziet liever een partijgenoot op die plaats, maar ik wil die commissie leiden. Als parlementsvoorzitter heb ik de eerste keuze, en ik zal daar ook gebruik van maken. Als het over de BAM en de Lange Wapper gaat, wil ik mijn ding kunnen doen.'
de Standaard 10-08-09
interview Jan Peumans: 'Ik ga mijn klep niet houden'
BRUSSEL - interview de Vlaamse regering is gewaarschuwd Jan Peumans (N-VA), wil zijn status van 'beste parlementslid' in ere houden, als voorzitter én als lid van het Vlaamse Parlement. 'Wie denkt dat ik hier alleen maar voorzitter ga spelen en voor de rest mijn klep zal houden, zit er lelijk naast.'

We treffen Jan Peumans in goede luim. Hij zit in zijn ruime kantoor vlak boven de hoofdingang van het Vlaamse Parlement en rommelt enthousiast in de stapels papieren op zijn bureau. Hij heeft net ontdekt dat hij als voorzitter van het Vlaamse Parlement tv-boodschappen kan laten uitzenden. 'Het is zelfs kosteloos. Als ik het Vlaamsche Volk wil toespreken, moet ik gewoon de VRT bellen en krijg ik een cameraploeg. Wat denk je, op 11juli een tv-toespraak? Of misschien moet ik er eentje met Kerstmis doen. Onmiddellijk na die van de koning, haha. “Waarde landgenoten, tot u spreekt Jan Peumans.',

Die gemiste ministerspost schijnt goed verteerd te zijn.

'Och, dat was al na 24 uur verteerd. Als je 58 bent, leer je al wat gemakkelijker relativeren. Iedereen blijft daarover dooremmeren, maar een beetje partijman legt zich bij zo'n beslissing neer. Daar een maand later nog over doorgaan, heeft geen zin. Minister zijn is een hondenstiel, hoor. Het is alleen gemakkelijker om je er iets bij voor te stellen dan bij het werk van een parlementsvoorzitter. Dat neemt niet weg dat ik daar nog eens een goed gesprek over moet hebben met Bart De Wever (N-VA-voorzitter, red.).'

Moeten er dan nog dingen uitgeklaard worden?

'Niks uitklaren, gewoon eens doorbomen over zijn strategie. Met zijn huwelijk op 11juli en de installatie van de regering, twee dagen later, is dat er nog niet van gekomen. In het begin was het de bedoeling dat er een minister uit Limburg en een uit West-Vlaanderen zou komen. Maar voor Antwerpen moest er natuurlijk ook iets inzitten, daar hebben we zes zetels gehaald. Neem die weg en we hadden zelfs niet aan de onderhandelingstafel gezeten. Bart had perfect zelf minister kunnen worden, maar dat zou voor de partij geen goede zaak geweest zijn. Dus moest hij elders gaan zoeken, want de spoeling in Antwerpen was dun. Zo is hij bij Philippe Muyters terechtgekomen.'

'Bart De Wever heeft me de avond voor het partijbestuur over de portefeuilles moest stemmen nog gebeld, rond twaalf uur. Toen kreeg ik te hoen dat ik de geknipte man was om voorzitter te worden, “met mijn ervaring, en “als oudste parlementslid,. En Bourgeois kon natuurlijk vijf jaar bestuurservaring voorleggen.'

U zette op 7juni wel een beter resultaat neer.

'27.000 stemmen! Ik weet nog altijd niet waar ik ze gehaald heb. Vijf jaar hard werken en elke dag naar het parlement komen, zeker? Mijn goede rapport in De Standaard is daar zeker niet vreemd aan. Maar in Limburg speelt natuurlijk vooral Het Belang van Limburg. Op hun voorpagina zetten zij in het groot: Peumans 8 op 10, Hugo Philtjens 0 op 10. Op de avondmarkt in Kortessem (de gemeente waar Philtjens burgemeester is, red.) lagen ze die dag driedubbel van het lachen.'

'Toen ik de markten deed, heb ik gemerkt hoe groot de impact van Villa Politica is. 'Ik ken u', zeggen de mensen dan, 'u zit daar altijd en u komt veel tussenbeide.' Zelfs toen ik met mijn vrouw een paar dagen in Normandië was, werd ik herkend. We kwamen daar een groep West-Vlamingen tegen, van Bruhhe: (in geforceerd West-Vlaams, red.) 'Haa, meneer Peuh-mans. We gebben u al verschillende keehren op televishie gezien. Nu zijn we blij dat we u een keer in leevende lijve zien.' Daar gaan we weer, dacht ik. Maar je kunt natuurlijk moeilijk tegen die mensen zeggen dat ze de boom in kunnen.'

Hoe zal het parlement voelen dat Jan Peumans voorzitter is?

'We moeten de regering veel meer achter haar veren zitten. Ik wil duidelijke spelregels afspreken over de begroting en de beleidsnota's van de regering. We moeten echt de waakhond van de regering zijn. Als ministers in het halfrond of in de commissies dingen beloven, dan moeten ze die ook nakomen. In de Tweede Kamer in Nederland houden ze dat minutieus bij in een “toezeggingsregister,. Dat staat ook op de website van de Tweede Kamer en bij elke toezegging staat 'voldaan' of 'niet voldaan'. Dat moeten wij ook hebben. Ook de aanbevelingen van het Rekenhof moet we systematisch opvolgen. Als de communicatie van de overheid transparanter wordt, dan kunnen we eindelijk stoppen met die stortvloed van schriftelijke vragen.'

Zegt de man die zelf meer dan 500 schriftelijke vragen stelde.

'Veel vragen stellen is geen probleem. Maar als iemand 94 aparte vragen gaat stellen over de toestand van de N1 tot de N94, dan kan dat ook in één vraag gestopt worden. Weet u dat in de vorige regeerperiode 12.633 schriftelijke vragen gesteld zijn? Dat is een stijging met 148 procent. Daarom moeten de administraties proactief gaan werken, die informatie zelf bekendmaken en online zetten.'

En wat met de stortvloed aan regeltjes en decreten die elk jaar uit dat parlement komen? U bent actief als lokale politicus en u ondervindt dat aan den lijve.

'De Vlaamse regering is inderdaad nogal betuttelend. Ze werkt alles veel te veel in detail uit. Ik ben voorstander van decreetgevend werk vanuit het parlement: hoorzittingen houden in de commissies, daar een resolutie uit distilleren en daarmee zelf naar de regering stappen. “Wij als parlement zien het zo,, kun je dan zeggen. Nu wordt meestal de omgekeerde weg gevolgd.'

Allemaal nobele initiatieven, maar zal het Vlaamse halfrond daarmee meer schwung krijgen?

'Die zal het sowieso hebben. Bart De Wever zal vanuit de meerderheid de debatten meer leven geven. En in de oppositie zit je nog altijd met Filip Dewinter, die is als een jukebox die nooit ophoudt. Groen! heeft je met Luckas Vander Taelen en Hermes Sanctorum ook goede mensen in huis. Sanctorum heeft mij nog gefeliciteerd met mijn standpunt over die komedie van hier tegenover (wijst naar Paleis, red.). Ook de combinatie Dirk Van Mechelen (Open VLD) en Muyters kan vuurwerk opleveren. Dirk zal waarschijnlijk een halfjaar zijn mond houden, maar daarna... Hij was een goede minister en hij kent die begrotingsmaterie ook door en door.'

Zult u nog actief deelnemen aan commissies?

'Als je nu echt denkt dat ik hier alleen maar voorzitter ga spelen en voor de rest mijn klep zal houden, dan zit je er lelijk naast. Ik heb al twee schriftelijke vragen klaarliggen. Bovendien wil ik voorzitter worden van de commissie Openbare Werken en Mobiliteit. Minister Hilde Crevits (CD&V) ziet liever een partijgenoot op die plaats, maar ik wil die commissie leiden. Als parlementsvoorzitter heb ik de eerste keuze, en ik zal daar ook gebruik van maken. De juridische dienst heeft al uitgevlooid hoe het zit met mijn neutraliteit als voorzitter wanneer ik deelneem aan plenaire debatten. Norbert De Batselier (SP.A) heeft dat vroeger nog gedaan, die liet zijn eerste ondervoorzitter overnemen en dan ging hij in het halfrond zitten. Als het over de BAM en de Lange Wapper gaat, wil ik mijn ding kunnen doen.'

En dan mag Carl Decaluwé (CD&V) overnemen?

'Dat kan wat moeilijk worden, omdat hij ook sterk met die dossiers bezig is.'

Dus moet de tweede ondervoorzitter overnemen, en dat is Marijke Dillen (Vlaams Belang). Marleen Vanderpoorten (Open VLD) bleef nog liever zes uur op haar stoel zitten.

'Tja, dat is nu niet aan de orde. We zullen wel zien als die situatie zich voordoet. Dan is dat trouwens een probleem van Decaluwé. Ik vind Dillen een heel goed parlementslid. En zo lang blijven zitten, dat zal bij mij niet waar zijn. Ik wil om de twee uur plaspauzes houden. Als iedereen even naar buiten kan of een koffietje kan drinken wordt de sfeer in zo'n vergadering een stuk meer ontspannen.'

Hoe hebt u de regeringsonderhandelingen ervaren? Vriend en vijand zijn het erover eens dat u een sterke indruk maakte.

'En wat wil je daar nu mee zeggen? Dat ik minister had moeten worden? (lacht) Nee, we hebben ons niet laten overrompelen. Ik was bang dat we de calimero's van het gezelschap zouden zijn. Andere partijen hebben een heel apparaat om op terug te vallen voor dat soort onderhandelingen, maar bij ons is dat veel beperkter. Wij hebben geen studiedienst, geen vakbond en geen ziekenfonds. Wij kunnen niet zomaar naar Rudy De Leeuw (ABVV) of Luc Cortebeeck (ACV) bellen voor achtergrondinformatie. Maar met een beperkte ploeg van gemotiveerde medewerkers hebben we wel degelijk ons mannetje gestaan.'

U was eigenlijk maar met drie toponderhandelaars.

'Inderdaad, een jonge dynamische voorzitter en twee oude zakken in de figuur van Geert Bourgeois en mezelf. In de eerste vergadering over de begroting zat Bart naast mij. Halverwege schreef hij op een papiertje: “Jan, ik versta hier geen kloten van., (lacht) “Niets van aantrekken, dat is normaal,, heb ik hem gezegd.'

'Hij heeft zich geconcentreerd op het strategische verhaal en op manieren om mij in toom te houden. “Jan, niet brommen als Geert iets zegt dat u niet aanstaat., (lacht) Tja, dat is mijn stijl, dat weet je uit de commissies. Ik heb de neiging om wat binnensmonds te grommelen. Dan zag je Peeters kijken van “ai, hij begint weer,.'

'Het voordeel van zo'n kleine delegatie is dat we zelf in alle werkgroepen zaten. We waren dus van alles perfect op de hoogte. Niet dat men elkaar in de luren probeerde te leggen, hoor. Peeters was heel correct. Ook in de werkgroepen verliep alles heel netjes. Tussen Freya Van den Bossche (SP.A) en mij klikte het onmiddellijk. Achteraf zei ze nog tegen me - nu doe ik het weer - “verdomme Jan, spijtig dat jij geen minister geworden bent,.'

Ik ga gewoon streepjes trekken elke keer dat u dat ministerschap nog ter sprake brengt. Binnen die SP.A-delegatie hadden ze ook iemand die zogezegd zeker was van zijn ministerspost.

'De problemen tussen Frank Vandenbroucke en Caroline Gennez kwamen steeds meer op de voorgrond. Vandenbroucke is een heel erg slimme man, maar hij moet voortdurend alles kunnen herhalen, om te etaleren hoeveel hij weet. Op het einde was het wel een beetje zielig. Bij de eindsprint, donderdagavond, zat die man helemaal alleen te wachten in het Errerahuis. Eerst zat Danny Pieters (N-VA) er nog bij, maar die is na een halfuur naar huis gegaan. Om halftwaalf 's nachts kwamen we daar binnen en hij zat daar nog moederziel alleen.'

'Vandenbroucke eiste toen een onmiddellijke schorsing van de vergadering. Hij wou eerst van zijn partij weten wat er afgesproken was. Maar Peeters had alles al geregeld in zijn pendeldiplomatie met de voorzitters. Toen hebben wij op tafel geslagen. “Als het zo zit, dan wil ik dat alle haakjes en problemen die we net uit de tekst gehaald hebben er terug ingezet worden,, zei Bart.'

'Ik zag Peeters bleek wegtrekken en ik heb er toen meteen nog een schepje bovenop gedaan. 'Wij zien dat volledig zitten, Kris', zei ik. “Vijf jaar in de oppositie met Peumans als fractieleider, dat komt goed.,' (lacht)

'Al bij al waren die onderhandelingen een schitterende ervaring en hebben we een schitterend resultaat behaald: de kinderbijslag, de Vlaamse ziekteverzekering, het Vlaamse energiebedrijf, het Vlaamse relanceplan en het inburgeringsbeleid. Bart heeft heel goed onderhandeld, de partij moet nu maar zien dat ze het zo vertaalt dat het haar ook voordeel oplevert.'

'Muyters gaat nog het een en ander meemaken, denk ik. Die heeft een onwaarschijnlijk pakket. We hebben zo goed onderhandeld dat we er bijna zelf het slachtoffer van dreigen te worden.'

Hebt u al kennisgemaakt met Emily Hoyos (Ecolo), uw 32-jarige collega in het Waalse Parlement?

'Ik ben nu al zeer gecharmeerd door Hoyos. In een interview in uw krant las ik dat ze een voorliefde heeft voor het communautaire en dat ze ernaar uitkijkt om mij te ontmoeten. Ik mag niet vergeten die vrouw een bloemetje te sturen als ze bevallen is.'

Zij is van plan om onmiddellijk haar vergoeding terug te schroeven.

'Bwa, dat zijn groenen, die móeten dat zeggen. Ik geef wel toe dat ik achterover gevallen van de vergoeding die ik als voorzitter krijg. Maar als we moeten besparen, dan wil ik ook wel inleveren.'

Auteur: peter de lobel
de Standaard 10-08-09