Reactie op de Terzake uitzending van een ingenieur die op de eerste rij zat zoveel jaren geleden

Op de eerste Staten-generaal onder voorzitterschap van gouverneur Paulus was ik een van de weinige ambtenaren die publiekelijk bezwaar aantekende tegen het toen voorgestelde tracé (nu Lange wapper) en dit om hoofdzakelijk twee redenen.

1. Alternatieve tracés die qua verkeersafwikkeling en tolopbrengst quasi evengoed scoorden hebben nooit een kans gekregen. Het voorgestelde tracé was bovendien m.i. een blunder van ruimtelijke ordening.

2. De berekening van de tolopbrengsten door KBC, vertrok (bewust of uit onkunde) van foutieve modelresultaten; resultaten die mijn mobiliteitssectie hen nochtans had gegeven maar die ik nooit op voorhand heb kunnen controleren. De tolopbrengsten waren veel te hoog en de raming van de tunnel onder de Schelde was veel te laag.

Toen ik de vergadering daar op wees werd ik persoonlijk door de gouverneur berispt. Hoe durfde ik het! Een tracé aanvechten dat hij samen met de prominenten van Antwerpen had ontworpen. Ik heb nooit begrepen waarom alternatieve tracés niet in aanmerking kwamen. Mijn voorkeur ging toen al naar een prachtige brug over de Schelde en een viaduct over de dokken naar de A12 (ongeveer zoals het Arup/SUM-tracé). Het is mij nog steeds een raadsel waarom dit tracé niet verder mocht onderzocht worden. Qua verkeersafwikkeling en tolopbrengsten zijn de resultaten bijna analoog aan het huidige tracé. Vrachtverkeer werd verboden in de Kennedytunnel. Qua ruimtelijke ordening en mogelijkheden tot stadsontwikeling scoorde dit tracé om evidente redenen veel beter.

Het blijft mijn overtuiging dat men veel van de huidige moeilijkheden had vermeden indien men van in den beginne democratisch en transparant nog verschillende andere alternatieve tracés met voor- en nadelen had gecommuniceerd naar de ganse bevolking. Een goed voorstel verkoop tenslotte zichzelf.

Nadien heeft men BAM/SAM opgericht en op dezelfde manier verder gewerkt’. Ook hier hebben plichtbewuste en neutrale ambtenaren nog voor de oprichting van de BAM gepleit voor het onderzoek van alternatieve en evenwaardige tracés maar werden zij door kabinetsleden en politici niet gehoord. Reeds meer dan acht jaar geleden waarschuwden ambtenaren voor de zeer moeilijke aansluiting in 4 richtingen van het tracé met de Ring in Merksem.

Momenteel weet men nog steeds niet hoe dit aanvaardbaar op te losen. Reeds in 1996 had ik een multidisciplinaire stuurgroep van ambtenaren onder leiding van secretaris-generaal De Smyter voorgesteld, die het later genoemde Masterplan zou begeleiden. Het heeft allemaal niet mogen baten. De invloed van bedrijven, planbureaus, politici… was blijkbaar te groot. De gevolgen zien 15 jaar later. Daarom klinkt het van de BAM en sommige politici zo hypocriet als zij nu beweren dat er reeds lang genoeg is gestudeerd en men geen verder tijdverlies kan dulden.

k ben het dus volkomen eens met de analyse van L. Huyse in DS van vorig weekend: start een RGP, als vaccin tegen collectief zelfbedrog. En voeg er aan toe: laat ambtenaren het dossier volledig in handen nemen en weer elke invloed van bedrijven en financiële belangengroepen.

Wees van in den beginnen in elk stadium van het project transparant over alle data, voor- en nadelen van een project. En voor opiniemakers: steun dergelijke initiatieven op tijd en niet als het kalf is verdronken.

ir. J. Verbeeck ex-directeur-ingenieur van de sectie mobiliteit van de afdeling Wegen en Verkeer Antwerpen.