Schone lucht voor één dag

Een hele dag werd de luchtkwaliteit in Antwerpen, Gent en het Brussels Gewest nauwlettend in de gaten gehouden. Op de website van de Intergewestelijke cel voor het Leefmilieu (IRCEL) kon je uur per uur de situatie volgen. Vanaf 9 uur, toen de centra autovrij werden gemaakt, daalde de concentratie aan stikstofmonoxide spectaculair. In Antwerpen en het meetstation Elsene in Brussel bedroeg de waarde om 9 uur nog 49 microgram per kubieke meter, in Gent 32. Na de middag daalden die waarden tot minder dan 3 µg/m³.

Ook de concentraties van koolstofmonoxide daalden tijdens de autovrije uren, maar minder uitgesproken. En de waarden voor ozon en fijn stof namen zelfs een grote vlucht naar boven. In Woluwe piekte de fijn stof concentratie (PM10) rond de middag op 108 µg/m³, dat is drie keer zoveel als voor de middag.

‘Vooral stikstofmonoxide is sterk gelinkt aan verkeer', legt Frans Fierens, wetenschappelijk medewerker van de VMM bij IRCEL uit. ‘De kleinste fractie van fijn stof, dieselroet, wordt ook rechtstreeks uitgestoten door het verkeer, en het is die fractie van fijn stof die het meest schadelijk is voor de gezondheid. Maar in het totale fijn stof wegen die kleine deeltjes het minst.'

Een belangrijke factor is het weer. Zondag was het warm en was er weinig wind. Weinig wind betekent dat de vervuilende stoffen blijven hangen. De warmte zorgde voor meer ozon. Dat er weinig verkeer was, veroorzaakte nog meer ozon. Want stikstofmonoxide breekt ozon net af en dat hing niet in de lucht omdat er geen auto's rondreden. ‘Daarom ook dat we altijd zeggen dat minder verkeer op korte termijn geen oplossing is voor de hoge ozonconcentraties in de zomer', zegt Fierens. ‘Om de luchtkwaliteit in een stad zoals Brussel duurzaam te verbeteren, moeten er maatregelen komen die het verkeer altijd verminderen, bijvoorbeeld via rekeningrijden. Of via het invoeren van lage emissie zones, zones in de stad waar de meest vervuilende wagens verbannen worden. Zoals in Berlijn bijvoorbeeld, waar de invoering van die lage emissie zone geleid heeft tot 3 procent minder fijn stof, 14 tot 22 procent minder dieselroet en 5 tot 12 procent minder stikstofdioxide.'

Ook de Brusselse Raad voor het Leefmilieu (BRAL) dringt aan op duurzame maatregelen. ‘Wanneer worden een aantal grote en doorlopend autovrije zones ingevoerd, te beginnen met de Brusselse Vijfhoek en alle straten waar trams of bussen rijden? Waarom slagen Amsterdam, Londen en Parijs er wel in het autoverkeer structureel te verminderen', vroeg BRAL zich af. Hij had het trouwens over en pseudo-autoloze zondag want volgens BRAL reden er in de hoofdstad zondag nog 25.000 wagens rond.

www.ircel.be
Inge Ghijs de Standaard 21-09-09