Antwerpen dreigt tegen 2050 onder water te staan

kade rechteroever

Wanneer de klimaatverandering zich in dit tempo voortzet, wordt Antwerpen na 2020 een risicogebied. Dat zeggen onderzoekers van de Universiteit Gent.

Volgens de studie, besteld door het IWT (Agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie), is de kust een risicogebied. De onderzoekers wijzen ook op de problemen in woongebieden langs rivieren. De stad Antwerpen wordt – voor het eerst in zo’n onderzoek - nadrukkelijk genoemd als risicogebied.

Stijging zeespiegel
Hoogleraar ruimtelijke planning Georges Allaert: “Het gevoel van hoogdringendheid is toegenomen, nu nieuwe studies rekening houden met – naar het einde van deze eeuw – stijgingen van het zeepeil met één tot twee meter, en met een temperatuurverhoging tot 6 graden.”

Minister Hilde Crevits haastte zich gisteren er op te wijzen dat Vlaanderen zich wel degelijk voorbereidt op de klimaatverandering. Zo is er een kustverdedigingsplan dat een stijging van de zeespiegel met 80 centimeter opvangt en moet het Sigmaplan Antwerpen beschermen.

Langetermijnvisie
“Dat plan is niet langer toereikend”, zegt Allaert. “De overheden moeten een langetermijnvisie ontwikkelen voor de periode 2020-2050 en daarna. Stormmuurtjes volstaan niet. Het aantal superstormen zal toenemen. Men dacht tot orkaan Sandy dat New York veilig was. Wel: wat daar gebeurde, kan ook in Antwerpen. We moeten ons nu wapenen om zo’n calamiteit op te vangen.”

Allaert wijst op een paar klemtonen voor Antwerpen en omgeving. Een superstorm die over de Westerschelde de stad bereikt is niet onmogelijk. Een ander probleem is de groei van de stad Antwerpen. Volgens Allaert gaat de stad tegen 2050 van de huidige 500.000 naar 700.000 inwoners. Gebieden ten zuiden van Antwerpen, zoals Hemiksem zouden wel eens bedreigd kunnen worden.

De onderzoekers roepen op tot een langetermijvisie in onder meer bepaling van woongebieden. De kosten van een ramp zouden alleszins hoger liggen dan de preventieve investeringen die we moeten doen, zeggen ze.

Bestuursakkoord
Opvallend én voor de onderzoekers ontgoochelend: in de 450 punten van het nieuwe bestuursakkoord voor Antwerpen wordt met geen letter gerept over klimaatverandering.

Stef Vanwoensel
Gazet van Antwerpen 18-12-2012
http://www.gva.be/regio-antwerpen-stad/antwerpen/antwerpen-dreigt-tegen-2050-onder-water-te-staan.aspx

 

 

'We moeten ons wapenen tegen superstormen'

Interview - Wetenschappers waarschuwen voor gevolgen klimaatverandering in Vlaanderen

Professor Georges Allaert - foto Filip Claus


Met de huidige ruimtelijke ordening in Vlaanderen zijn we een vogel voor de kat. De zeespiegel stijgt, er valt almaar meer neerslag en zonder extra bescherming dreigt het wassende water onze steden en havens weg te spoelen. Er is nú actie nodig, zeggen onderzoekers van de Universiteit Gent.

U mag geloven dat de klimaatverandering ver van uw bed plaatsvindt. Maar wanneer op een stormachtige dag in de nabije toekomst uw bed meedrijft met de baren, moet u niet gaan klagen bij Georges Allaert, professor ruimtelijke ordening aan de UGent.

Samen met twintig andere vorsers van het onderzoeksteam CcASPAR boog Allaert zich over de effecten van de klimaatverandering in Vlaanderen. Na vier jaar hebben ze hun aanbevelingen klaar. Hun boodschap voor de overheid en de burger is er één van urgentie.

Vandaag presenteren ze hun bevindingen op een congres in Gent.

Komen de effecten van de aardopwarming zo snel aan de deur kloppen?
Georges Allaert: "Enkele jaren geleden waren er al een paar signalen, maar die zijn nu veel sterker. We zijn ons veel bewuster van het fenomeen van de klimaatverandering en de effecten ervan voor Vlaanderen. Ten eerste zal de zeespiegel stijgen - tot 2 meter tegen 2100. Tegelijk valt er meer neerslag, vooral in de winter. Ten derde neemt het aantal superstormen toe. Ten slotte krijgen voornamelijk de Kempen te maken met toenemende droogte, waardoor de rivieren en het grondwater opdrogen. We moeten iets doen om die evoluties het hoofd te bieden. Hoe langer men wacht, hoe moeilijker én duurder het zal zijn om met veerkrachtige oplossingen te komen. Daarbij is een gebiedsgerichte aanpak nodig, want de kust en de Kempen, die amper 150 kilometer van elkaar liggen, ervaren heel andere effecten van de klimaatverandering."


Wat moeten we dan doen? De dijken verhogen?
"Dat is geen oplossing meer, tenzij misschien op de korte termijn. Door de stijging van de zeespiegel zullen we grotere vloedgolven kennen. Daarom kijken we naar de duinen: die moeten breder en hoger. De technologie om dat te doen bestaat. Daarnaast moeten we in de polders meer water kunnen opvangen, door slikken en schorren bijvoorbeeld. We kunnen de natuur gebruiken om ons tegen natuurgeweld te beschermen. "Wij hebben als wetenschappers ons onderzoek geleverd, het is nu afwachten of de politiek haar nek zal uitsteken en onze bevindingen zal omzetten in beleid. De politiek zal moeten beslissen om steden en havens tegen overstromingen te beschermen. Ik denk aan Antwerpen. De stad blijft groeien, over twintig jaar wonen er 700.000 mensen. Daarom moeten we de structuur van de stad herbekijken. Men zegt nu: we groeien vooral aan het zuiden van de stad. Maar daar bevinden zich wel enkele grote rivieren, zoals de Rupel en andere zijrivieren van de Schelde."


Is Antwerpen zo kwetsbaar?
"In de havengebieden op Linker- en Rechteroever bevinden zich enorm veel bedrijven. Als de Schelde overstroomt, zal dat een gigantisch economisch verlies met zich meebrengen. De klimaatverandering is niet alleen een ecologisch probleem, maar heeft ook maatschappelijke en economische gevolgen. De stad Antwerpen en de regio errond zullen door de klimaatverandering anders ingericht moeten worden. Ook Gent, Brugge en Oostende zijn kwetsbaar door hun ligging."

 

Er is geen tijd meer?
"Tegen 2030-2050 zullen de problemen beginnen, maar we moeten nu al iets doen. Duinen bieden een robuuste bescherming tegen overstroming, maar een duin aanleggen en laten groeien neemt al snel tien tot twintig jaar in beslag. Daarom moeten we nu in actie schieten. Als alles weggespoeld is, kun je het probleem niet meer oplossen."

Dat klinkt zeer onheilspellend.

"De steden zijn zich nog niet echt bewust van het probleem. Daar is het nog business as usual, terwijl het tijd is voor een sense of urgency. Toch willen we geen doemscenario verkopen. We hoeven geen schrik te hebben voor het water, maar we zullen het wel moeten kunnen opvangen. Ik ben optimistisch, want het is nog niet te laat. De herinrichting van Vlaanderen zal iets kosten, maar dat zal zichzelf terugverdienen. De zaken op hun beloop laten, is veel duurder door de schade en het
economische verlies."

Vlaanderen is nu slecht ingericht?
"Vlaanderen is zeer klein en bezaaid met dorpen. Er is een enorme versnippering van de ruimte. Daardoor is watersnood niet meer beheersbaar. Er is een andere ruimtelijke ordening nodig.

Dat zie je nu al: vorig jaar waren er in de Denderstreek grote problemen. Dat kan zich herhalen.
Gelukkig hebben we hier nog geen Katrina en Sandy meegemaakt, maar dat zal nog komen

Superstormen zullen er ook bij ons zijn. En ze zullen even verrassend zijn als in New York. Daar hadden ze ook nooit gedacht dat Sandy zo verwoestend zou toeslaan. We moeten ons daartegen wapenen.

De herinrichting van Vlaanderen zou één van de topprioriteiten moeten zijn van Vlaanderen in Actie."
 

TIM F. VAN DER MENSBRUGGHE

De Morgen 18-12-2012 pag. 11 

Tags: