Antwerpen moet ook lessen leren van Wetteren

kade rechteroever

Wat als een ramp zoals die van Wetteren zou gebeuren met een toxische lading uit de Antwerpse haven? Die vraag was aan de orde in het actualiteitenprogramma Wakker op zondag op atv.

Allereerst: een soortgelijke ramp kàn zich elke dag voordoen. Gezien het grote aantal bewegingen op de sporen, mogen we zelfs van geluk spreken dat het sinds het broomincident in 2004 niet vaker is gebeurd. Dat illustreert de stelling dat het spoor als verkeersmodus voor gevaarlijke stoffen vele malen veiliger is dan de weg. Voor een ramp bestaan geen pasklare actieplannen. Geen twee incidenten zijn hetzelfde en dus zal er altijd supersnel moeten worden geëvalueerd en beslist. Maar dat neemt niet weg dat solide structuren en dito draaiboeken in zulke gevallen van levensbelang kunnen zijn.

Ik denk dat Antwerpen over die instrumenten beschikt. In de havenbedrijven is een gigantische hoeveelheid expertise aanwezig over het behandelen van alle mogelijke chemische stoffen. Ook de brandweer en de civiele bescherming hebben een overvloed aan ervaring die in geval van nood kan worden ingezet.

Bovendien beschikt Antwerpen met gouverneur Cathy Berx over een sleutelfiguur die perfect geschikt is om de rampenplannen te coördineren. Berx heeft zich meteen na haar aantreden in 2008 intensief verdiept in de materie, ze volgde een speciale opleiding in rampencrisismanagement en ze kent alle ambtenaren die in zulke gevallen hoofdrollen moeten vertolken persoonlijk. Bovendien heeft ze ook de nodige empathie om de juiste beslissingen te kunnen nemen over het informeren en opvangen van de bevolking.

Het pleidooi van de voorbije week om op het niveau van de hogere overheid een crisiscel uit te bouwen voor rampen, lijkt me voor Antwerpen echt niet nodig. Elke ramp zal een zekere chaos veroorzaken. Het gaat erom over de juiste figuren te beschikken die het hoofd koel kunnen houden. En de stad heeft die in huis.

Nee, als de ramp in Wetteren stof tot nadenken over Antwerpen moet opleveren, dan maak ik me veeleer zorgen over het tweede goederenspoor, dat Infrabel in Ekeren wil aanleggen op een dertien meter hoog talud vlak bij diverse woonwijken in plaats van in een geboorde tunnel, wat veel veiliger zou zijn. Het idee dat die mensen straks elke dag wagons vol giftige stoffen voorbij zien denderen, maakt ons niet vrolijk.

Lex Moolenaar
Gazet van Antwerpen 13-05-2013
http://gva.typepad.com/standpuntantwerpen/2013/05/antwerpen-moet-ook-lessen-leren-van-wetteren.html

 

Antwerpse expertise chemische rampen al vier jaar ongebruikt

Bijna vier jaar nadat ze gebundeld en op punt werd gesteld in 2009, maken de andere provincies nog altijd geen gebruik van de totaal­expertise inzake chemische rampen die Antwerpen opbouwde met zijn bedrijven. Die provincie heeft een van de grootste concentraties van chemische bedrijven in Europa.
 
Met Calahan, wat staat voor ‘Calamiteitenplan haven van Antwerpen’, hebben privé-bedrijven en de overheid hun kennis over chemische rampenbestrijding samengebracht in een softwareprogramma. ‘In realtime heeft iedereen daardoor dezelfde info voor zich, bijvoorbeeld over windrichting en -sterkte en welk effect bepaalde chemische stoffen hebben’, zegt de Antwerpse gouverneur Cathy Berx. ‘Het programma suggereert ook bepaalde scenario’s en de gevolgen ervan. Dat kan gaan over onder meer de vergroting van een perimeter of evacuatie.’
 
 
Het project groeide vanaf 2004. Dat was het jaar van de verschrikkelijke gasramp in Gellingen maar ook het jaar van het Broom-incident in Antwerpen zelf, toen een vrachtwagen kantelde en zijn giftige lading broom in de riolering terechtkwam en een paar dui­zend Antwerpenaars geëvacueerd moes­ten worden.
De hulpdiensten van de stad en de provincie Antwerpen en van Beveren bundelden toen hun krachten met die van gespecialiseerde Antwerpse consultants zoals ‘Safety Centre Europe’ en ‘Fire Protection Consultants’, en toonaangevende Antwerpse chemische bedrijven als BASF, Solvay en Total. Ook koepelorganisatie Essenscia stapte mee in het plan.
De FOD (federale overheidsdienst) Binnenlandse Zaken steunde het project, de Vlaamse overheid gaf innovatiesteun.
De provincie Antwerpen verspreidde daarna de kennis over heel haar grondgebied. Maar buiten de provincie wordt de expertise niet gebruikt.
 
‘Provincies en gemeenten zijn vooral geïnteresseerd in hun eigen projecten’, vindt Xavier Criel van Safety Centre Europe (SCE), een Antwerps bedrijf dat wereldwijd optreedt als veiligheidsconsulent.
Calahan ligt ook sinds 2009 quasi onaangeroerd op het bureau van de minister van Binnenlandse Zaken, vandaag Joëlle Milquet (CDH).
‘Het crisiscentrum van Binnenlandse Zaken is momenteel wel bezig met een reeks van voorstellen om de noodplannen te verbeteren’, zegt de woordvoerster van Milquet. ‘Het proefprogramma uit Antwerpen zal daar deel van uitmaken, net zoals de evaluatie van de ramp in Wetteren. Overigens hebben we ook vooruitgang geboekt met ‘Be-Alert’, een systeem waarbij mensen in een rampenzone automatisch een sms’je krijgen (en dat anderhalf jaar geleden na de ramp in Pukkelpop werd aangekondigd, red.).’
(g.teg, vhn)
De Standaard 13-05-2013

Tags: