België krijgt van Europa geen uitstel voor fijn stof

BRUSSEL - België haalt de Europese normen voor fijn stof niet. Er hangt ons land een boete boven het hoofd.

Van onze redactrice

Sinds 2005 bedraagt de jaargrenswaarde voor fijn stof 40 µg/m³. Die norm halen we wel. Maar de daggrenswaarde van 50µg/m³, die hoogstens 35 dagen per jaar overschreden mag worden, halen we lang niet. In 2008 overschreden we de norm in 24 stations en voor dit jaar ziet het er nog slechter uit.

Fijn stof (een andere term is Particulate Matter) bestaat uit deeltjes met een verschillende grootte en een verschillende samenstelling. Afhankelijk van de doorsnede wordt gesproken over PM10 (de grootste deeltjes) of PM2,5, PM1 en, de allerkleinste, PM0,1. Verantwoordelijk voor het fijn stof zijn de industrie, diesel- en vrachtwagens, de verwarming van gebouwen en de landbouw. Door het fijn stof slibben de grote bloedvaten dicht. Het veroorzaakt hart- en vaatziekten, longkanker en andere longaandoeningen. De fijnstofnorm waarvan sprake geldt voor PM10.

Volgens de richtlijn van 2008 konden lidstaten uitstel vragen voor de naleving van de norm voor fijn stof (PM10) tot 2011. Maar daar waren wel een aantal voorwaarden aan verbonden. Ten eerste: aantonen dat alle mogelijke maatregelen zijn genomen om de luchtvervuiling terug te dringen. Ten tweede: aantonen dat de overschrijding van de norm veroorzaakt is door grensoverschrijdend transport of door de weersomstandigheden. Ten derde: aantonen dat met bijkomend gepland beleid de norm binnen drie jaar wel gehaald kan worden.

De Europese Commissie heeft 'na een minutieuze analyse' beslist dat België geen uitstel krijgt. Voornamelijk omdat we niet beantwoorden aan de derde voorwaarde. Volgens de Commissie heeft België onvoldoende het rekeningrijden en de 'low-emission zones' in overweging genomen. Low-emission zones zijn zones in steden waar maatregelen zijn getroffen om het (vervuilende) verkeer terug te dringen.

Wat ook zeker een rol heeft gespeeld in de beslissing van de Commissie, is het feit dat we de norm voor stikstofdioxide, die volgend jaar ingaat, evenmin zullen halen. En stikstofdioxide is een secundaire bron voor fijn stof.

De Commissie nam Wallonië dan weer erg kwalijk dat er nog altijd industriële vestigingen zijn die geen vergunning hebben.

Het uitstel dat je bij de Commissie kon aanvragen, moest per zone gebeuren. Voor België gaat het onder meer om de Gentse Kanaalzone en de zone Antwerpse Haven. In totaal werd voor 800 zones uitstel gevraagd. De Commissie heeft aan amper 18 zones uitstel gegeven. Die zones lagen in Hongarije, Duitsland en Oostenrijk.

De administratie zal het rapport van de Commissie nu eerst grondig analyseren. De overheid kan beslissen om voor een aantal zones opnieuw uitstel te vragen, maar dat kan alleen als er nieuwe elementen zijn opgedoken.

De Commissie kan nu een inbreukprocedure starten en naar het Europees Hof trekken. Bij veroordeling riskeren we een boete.

de Standaard vrijdag 03 juli 2009 Inge Ghijs