Beter een breed participatie- en verkenningsproces in de beginfase van grote infrastructuurprojecten
- Tags:
- Nieuwsrubriek:
Door in een vroeg stadium van de besluitvorming – bij de probleemverkenning – heel breed te gaan en de creativiteit van de samenleving te gebruiken om alternatieve oplossingsrichtingen in beeld te krijgen en de belangen van alle betrokken actoren helder te formuleren, krijg je betere besluiten die beter onderbouwd en breder gedragen worden. Liever deze inspraak aan de voorkant dan de inflatie van inspraak achteraf (rond de sectorale uitvoeringsplannen en vergunningen). Uiteraard moet dat breed participatie- en verkenningsproces in de beginfase gevoed worden door een goed onderbouwde strategische effectenbeoordeling (onder de vorm van een maatschappelijke kostenbaten analyse) om inzicht te verschaffen over de maatschappelijke impact van de verschillende opties en hun nut en noodzaak. Dit om te voorkomen dat inzichtloze inspraak leidt tot uitzichtloze uitspraken.” Dat is volgens Vlaams Parlementslid Bart Martens de essentie van het werk dat de afgelopen weken werd verricht in de ad hoc Commissie Versnelling Maatschappelijk Belangrijke Investeringsprojecten in het Vlaams Parlement. De Commissie heeft op haar vergadering van 25 februari 2010 haar eindrapport "Sneller door Beter" goedgekeurd.
De opdracht van deze tijdelijke parlementaire commissie, onder voorzitterschap van Johan Sauwens, bestond erin de oorzaken van de vertraging in de uitvoering van investeringsprojecten te onderzoeken en op basis daarvan aanbevelingen te formuleren die zouden bijdragen tot een versnelling van de besluitvorming, de planning en de uitvoering van die projecten.
De commissie organiseerde een tiental hoorzittingen waarin naast binnen-en buitenlandse experten ook de belangrijkste actoren werden gehoord (de Vlaamse administratie, het maatschappelijk middenveld, bouwsector en studiebureaus, steden en gemeenten). Daarnaast kwamen ook het Rekenhof en de Raad van State aan bod.
Op basis van die hoorzittingen werd het eindrapport opgesteld. In dat rapport wordt een overzicht gegeven van de knelpunten die aanleiding geven tot vertraging van de uitvoering van investeringsprojecten met daarnaast de aanbevelingen om die knelpunten weg te werken. Het gaat daarbij om aanbevelingen die op korte, middellange of lange termijn kunnen worden geïmplementeerd.
Er wordt veel verwacht van het versnellend effect van een ingrijpende kwaliteitsverbetering van de processen. Vandaar dat het rapport de titel "Sneller door Beter" heeft meegekregen. Ook de resolutie die op woensdag 3 maart aan het Vlaams Parlement wordt voorgelegd kreeg dat opschrift.
Een aantal onderdelen van het geheel van aanbevelingen verdienen een bijzondere aandacht:
1. Er wordt gepleit voor een verbetering van de interdepartementale samenwerking en coördinatie binnen de Vlaamse overheid. De resolutie stelt voor een interdepartementale werkgroep op te richten die op korte tijd voorstellen zou formuleren voor betere samenwerking en coördinatie, maar ook voor vereenvoudiging van administratieve procedures. Hiermee sporen voorstellen als de organisatie van een uniek geo-loket en het principe van de aanstelling van een coördinerende procesmanager bij grote projecten.
2. Maatschappelijk betrokkenen (middenveld, bedrijven, maar ook burgers) moeten actief worden betrokken in de verkenningsfase van grote projecten. In die verkenningsfase moeten verschillende opties en alternatieven in beeld blijven, tot die fase is afgesloten. Op die manier kunnen instellingen, organisaties en burgers, die bij het project een belang hebben, actief meezoeken naar alternatieven en oplossingen, vooraleer de definitieve beslissing door het beleid wordt genomen. Daarna moet tijdens het verdere verloop van het proces een echt belanghebbendenmanagement worden georganiseerd met de nadruk op een voortdurende open en laagdrempelige communicatie over de voortgang van het project.
3. De procedures, die voor een groot deel door Europese regelgeving worden gestuurd, met name vooral de gehele MER-procedureregeling kunnen door allerlei ingrepen sterk worden vereenvoudigd. De aanbevelingen spreken in dat verband bijvoorbeeld van de beperking van de omvang van een MER tot een document van maximaal 100 bladzijden.
4. Het is noodzakelijk dat op de diverse bestuursniveaus (Vlaams, provinciaal, gemeentelijk) gewerkt wordt aan het opbouwen en versterken van kennis op het vlak van financiering en risico-management van grote projecten. Zo wordt voorgesteld van het reeds bestaande Vlaamse kennis centrum Publiek-Private Samenwerking een dienstverlenende organisatie voor die bestuursniveaus te maken door het kenniscentrum om te vormen tot een dienstencentrum PPS.
5. Het element rechtszekerheid speelt een grote rol in de snelheid waarmee projecten tot een goed einde kunnen worden gebracht. Het uitbouwen van instrumenten van arbitrage kan een goed alternatief zijn om conflicten te ontmijnen, waardoor lange procedures bij de Raad van State kunnen worden vermeden. De werking van de Raad van State zelf kan worden verbeterd door dit hoge rechtscollege mogelijkheden te geven om het algemeen belang tegenover het particulier belang af te wegen. Ook de invoering van wat in Nederland de "bestuurlijke lus" wordt genoemd verdient aanbeveling.
6. Een aantal aanbevelingen handelen over ingrepen die op het federale niveau zouden moeten gebeuren. Ingrepen op de werking van de Raad van State is er daar een van. Daarnaast is een verbetering van de onteigeningswetgeving nodig en moet de fiscale behandeling van overheidsprojecten. In het kader van het samenwerkingsfederalisme moet over deze ingrepen worden onderhandeld tussen Vlaanderen en het federale niveau.
7. Tenslotte geeft ook het Vlaams Parlement zichzelf een meer centrale rol in het geheel. Het parlement moet zich opwerpen als het maatschappelijk forum waar de grote strategische lijnen voor de structuurplanning en de mobiliteitsplanning worden besproken en vastgelegd. Het Vlaams Parlement speelt daarnaast zijn controlerende rol als plaats waar rapportage over en monitoring van grote infrastructuurprojecten worden opgevolgd. De Commissie is van oordeel dat de implementatie van dit geheel van aanbevelingen zal leiden tot een ingrijpende versnelling in de uitvoering van maatschappelijk belangrijke investeringsprojecten. De resolutie vraagt dat ook aan de Vlaamse Regering deze aanbevelingen te implementeren en daarover jaarlijks aan het Vlaams Parlement te rapporteren.
Lees de resolutie op de site van het Vlaams Parlement.
Print pagina
Deel met een vriendmeer nieuws
