Beter preventiebeleid van chronische longaandoeningen is nodig (ERS Congres)

kade rechteroever

LOUVAIN-LA-NEUVE 14/10 – Naar aanleiding van het druk bijgewoonde congres van de European Respiratory Society (Barcelona, 7-11 september) interviewden we ook professor Wim Janssens (dienst Pneumologie, UZ Leuven). Met hem overlopen we een aantal belangrijke aspecten en nieuwigheden over COPD. Maar ook hij wil eerst even stilstaan bij de epidemiologische gegevens uit het European Lung White Book .
 
In Europa staan er 4 respiratoire aandoeningen in de top 10 van doodsoorzaken, waaronder ook chronic obstructive pulmonary disease of COPD. De mortaliteit van deze ziekte is groot en ze brengt hoge verzorgings- en hospitalisatiekosten met zich mee (ongeveer 6 miljoen hospitalisaties per jaar in Europa en 43 miljoen hospitalisatiedagen).

Professor Wim Janssens licht toe: ‘De prevalentie van COPD neemt overal toe, ook in Europa. In Europa stelt men echter een sterkere toename vast dan in de rest van de wereld, voornamelijk omdat we een snel verouderende bevolking hebben. De totale mortaliteit in Europa daalt wel omwille van de betere en gezondere levensomstandigheden. De mortaliteit van COPD neemt wel toe.'
 
 
Oorzaken
 
Roken en misschien ook luchtverontreiniging zijn de belangrijkste oorzaken van deze longziekte.
 
‘Gedurende de laatste decennia is het aantal rokers gedaald, van 50% naar ongeveer 20%, en zouden we dus een daling in de mortaliteit van COPD kunnen verwachten. Het is echter nog te vroeg om dit effect te zien, aangezien de mensen die nu sterven aan COPD, de rokers waren van 30 of 40 jaar geleden', aldus de pneumoloog. ‘Het aantal rokers stagneert nu, en bij vrouwen zien we zelfs opnieuw een toename, en dat is een negatieve evolutie. We zijn er dus zeker nog niet. De overheid zou meer werk moeten maken van rookpreventie.
 
Jammer genoeg denken onze politici te vaak op korte termijn. Zo zijn op korte termijn de inkomsten van tabak via taksen heel groot voor de overheid, maar op het is duidelijk dat dit op lange termijn meer kost dan het opbrengt. De overheid zou veel strenger moeten optreden, door het roken excessief duur te maken of gewoon te verbieden. De afschrikkingsfoto's op de pakjes kunnen ook nog veel harder.
 
Er zijn genoeg voorbeelden te vinden in de wereld waar dit echt wel werkt.'
Zoals reeds vermeld in een vorig artikel (zie verwante artikels) tonen de cijfers van het witboek aan dat we in België niet echt goed bezig zijn. Professor Janssens nuanceert ook nog een beetje: ‘Er blijken inderdaad grote verschillen tussen de Europese landen en regio's. Maar we mogen niet vergeten dat veel hangt af van de codering. In België sterven er bijvoorbeeld meer mensen in ziekenhuizen dan in landen met een sterk uitgebouwd primary care netwerk en preventienetwerk zoals Finland, dat het veel beter doet op vlak van longziekten. In ziekenhuizen wordt de ware doodsoorzaak vaker concreet nagegaan dan  wanneer iemand thuis sterft. En dan krijg je natuurlijk verschillen in codering. Dat geeft al een vertekend beeld.
 
Maar anderzijds is het uiteraard niet ondenkbaar dat luchtverontreiniging een factor is die eveneens een rol in speelt.
Dit vergt echter nog bijkomend onderzoek.'
 
 
Betere preventie
 
Op vlak van preventie van chronische longaandoeningen blijven we in België achterop hinken.
 
 
De pneumoloog verklaart: ‘Er is geen gestructureerde aanpak ter preventie van chronisch respiratoire aandoeningen, er heerst een zeker spanningsveld tussen eerste- en tweedelijnszorg en het ontbreekt ons aan een actief screeningsbeleid voor respiratoire aandoeningen.
 
Ook rookstopprogramma's zouden beter moeten uitgebouwd worden'. Er is dus nog heel wat ruimte voor een beter preventiebeleid.
 
Sven Deferme
MediQuality 14-10-2013
 
Reacties:
Rookpreventie dient een absolute federale topprioriteit te zijn
 
Rookpreventie dient een absolute federale topprioriteit te zijn, hiervoor moeten accijnzen op tabak al minstens op het niveau van onze buurlanden worden opgetrokken. Wij als arts worden telkenmale 'geresponsabiliseerd' voor zogenaamd overmatig voorschrijven astmapuffers, zuurstof... Tegelijk dient ook in vraag gesteld of verstokte rokers niet d.m.v. een verhoogd remgeld op tabaksgerelateerde medicijnen moeten worden geresponsabiliseerd. Tabak doet blijkbaar de helft van het budget voor longziekten in rook opgaan... De arts dient 'lege artis' te remediëren, de roker is het verslaafde slachtoffer maar eigenlijk blijft vooral de overheid in gebreke. Zij blijft maar 'roet' in onze gezondheidszorg gooien met fiscaal goedkoop sigarettenroet en fiscaal goedkoop dieselroet.
De inkomsten op tabaksaccijnzen zijn voor België internationaal vergeleken duidelijk ondermaats. Deze op diesel zelfs pan-Europees ondermaats. De saneringskosten hiervoor echter zijn simpelweg ONAANVAARDBAAR en duidelijk overmaats. Een fiscaliteit die onze gezondheidszorg ontlast van diverse 'roet-toxiciteit' ware meer dan ooit welkom. 
Investeren in gehandicaptenzorg, zeldzame levensbedreigende weesziektes... lijkt alvast meer op zijn plaats en up-to-date dan het verder pamperen van slachtoffers en politici die doelbewust hun/onze gezondheid compromiteren. Vooral politici dienen te worden gewezen op de desastreuze gevolgen van ondoordachte fiscaliteit.
Met de DRINGEND AFSCHAFFING van de 36% hogere accijnzen op benzine, zouden alvast enkelen van de 95% door fijnstof bedreigde Vlamingen terug op adem komen ZONDER DURE ASTMAPUFFERS.
België dwingt haar bedrijven en particulieren tot 'fiscaal goedkope' diesel. Accijnzen op brandstoffen (en tabak) dienen allereerst dermate UITGEDOKTERD dat zij onze gezondheid(skost) niet verder blijven schaden.

--> De OESO maant ons aan pro-aktief de aanval in te zetten tegen het non-troposferisch ozon, secundair gevormd uit dieselstikstof. OESO landen met verouderde bevolking, zoals België, lijken volgens het (Outlook 2050 rapport) uitermate kwetsbaar.
Onze vergrijzingsfaktuur dreigt hierdoor ONNODIG aan te dikken !

De OESO stelt hierom voor zwaarder vervuilende diesel meer te belasten, ikzelf pleit liever voor het MINDER BELASTEN/ZELFS BRADEREN van minder vervuilende brandstoffen (LPG, CNG/aardgas en vooral de in se goedkope benzine). België zit op bergen onverkochte 'goedkope' benzine, door stupiede 36% hogere taxatie als diesel, finaal artificieel 'fiscaal duur' aan de pomp. Het bijsturen van deze perverse fiscaliteit lijkt meer dan ooit aangewezen.
Hierdoor koppelen wij niet alleen een gezondheidswinst aan een economische winst. Bovendien resulteert 'ontroeten gezondheidszorg' in een besparing van niet te betalen remediëringskost fijnstof (enkel al voor Vlaanderen becijferd op 5,22 miljard euro).
Dit resulteert finaal in een betere competitiviteit zowel op gezondheids- als economisch vlak.
Het recept ? Federale politici moeten NIET IN DE EERSTE PLAATS DIESEL maar vooral de minst vervuilende brandstoffen FISCAAL FACILITEREN. Ook de uitbouw van tankstations CNG/aardgas, waterstof en elektrische laadpalen is een taak voor de overheid
Verwachten dat enkele oliesjeiks zelf hun eigen graf zullen delven om 'dieselroet' uit de Belgische gezondheidszorg te weren is edel, maar zeer naïef. Het Europees Milieuagentschap rapporteert dat tot 95% van onze stedelingen zijn blootgesteld aan buitensporige fijnstofconcentraties.
Als arts stellen wij vandaag de diagnose dat Vlaanderen verstikt door diesel- (en tabaksroet), nu is het aan de overheid enige 'therapietrouw' aan de dag te leggen.
De kans op longadenocarcinoom STIJGT LINEAIR met het aantal diesels. Er bestaat geen veilige tolerantielimiet,
iedere diesel in een dichtbevolkte regio is er eigenlijk één te veel (cfr. sigaretten).
Minder diesel reduceert logischerwijs ook lineair het aantal kankers, het aantal cardiovasculaire complicaties (België plaatst 2x meer stents dan EU gemiddelde), het aantal astmagevallen, diabetes, COPD, IVF interventies (want ook sperma counts zijn getroffen), vroeggeboortes (met gekende psychomotore achterstand in lager onderwijs...), ... en voor politici met weinig 'health literacy': ettelijke miljarden onkosten !
--> Een visualiserend overzicht in De Morgen 'Fijnstof de stille massamoordenaar' (woensdag 16/10)
--> Lees ook Artsenkrant 'We hebben de meest kankerverwekkende wagenvloot in Europa
'./ Ademloos
'To beat cancer, combat carcinogens' De grootste besparing ooit voor de Belgische gezondheidszorg ? Een diesel-ban en sigaretten-ban. Na een onverwachte bankencrisis, dient het federaal kabinet niet nogmaals domweg af te stevenen op een gezondheids- en vergrijzingscrisis. Politici die laten begaan, zijn net als patiënten zonder therapietrouw. Wat baten kaas en bril ...
Collegialiter, Christophe Depamelaere 0475 / 31 00 74
Politici (en ziekenfondsen) die artsen graag responsabiliseren, dienen allereerst zelf  'gezond' te handelen.

C DEPAMELAERE
MediQuality 14-10-2013

 

Tags: