CurieuzeNeuzen meten fijnstof

kade rechteroever

2.000 Antwerpenaren meten de luchtkwaliteit in hun straat 


Het is u vast al opgevallen: overal in de stad prijken de plakkaten en proefbuisjes van CurieuzeNeuzen aan de gevels. CurieuzeNeuzen is het nieuwe project van de burgerbeweging Ringland. Aan de hand van de proefbuisjes wordt de luchtkwaliteit in Antwerpen onderzocht. 2.000 gezinnen, bedrijven, scholen en verenigingen nemen deel. "Het aantal deelnemers was een grote overrompeling", zegt Filip Meysman, specialist milieuchemie aan de Vrije Universiteit Brussel.

Door Savannah Geluykens

 

Het luchtkwaliteitsonderzoek CurieuzeNeuzen is een initiatief van de Ringland Academie, de studiedienst van burgerbeweging Ringland, en krijgt de steun van de universiteiten van Antwerpen en Brussel. In meer dan de helft van de Antwerpse straten werden proefbuisjes aan de raam gehangen. Telkens op de eerste verdieping, want die is het meest geschikt voor het meten van de luchtkwaliteit. Gedurende de hele maand mei wordt het gehalte stikstofdioxide (N02) gemeten en de afzetting van fijnstof onderzocht. Dat zijn twee indicatoren van luchtvervuiling door het verkeer. Het project moet mensen bewust maken van het belang van een gezonde leefomgeving in de stad.

 

Filip Meysman
Specialist milieuchemie VUB
“De lage emissiezone is de eerste stap in de goede richting”

 

In totaal waren er 2.769 inschrijvingen, maar niet iedereen kon een meetset mee naar huis nemen. "We hadden 1.000 meetsets voorzien, maar uiteindelijk hebben meer dan 2.000 mensen zich ingeschreven", zegt Filip Meysman. "We hebben in allerijl nog 1.000 extra meetsets laten bijmaken, maar we hebben dus niet iedereen een kit kunnen meegeven." Met zo'n groot aantal deelnemers is het project het grootste wetenschappelijke experiment met burgerparticipatie in West-Europa.

Het onderzoek focust op de binnenstad, Linkeroever en een zone tot 2 kilometer buiten de Ring. Er zijn ook tientallen meetpunten in Zwijndrecht, Ekeren en Mortsel. "We willen met het onderzoek de luchtkwaliteit van de hele stad in kaart brengen", zegt Meysman. "Als we de resultaten kennen, kunnen we zien hoe het fijnstof in de stad van straat tot straat verschilt. Dat is een primeur."

CurieuzeNeuzen is niet het eerste project dat de luchtkwaliteit in Antwerpen in beeld brengt. Vorig jaar was er het AIRbezen-project van de UAntwerpen. Aan de hand van aardbeienplantjes werd de luchtkwaliteit gemeten. Dat project toonde al aan dat in één stad grote verschillen in luchtkwaliteit kunnen worden gemeten. In drukke, afgesloten straten blijven vervuilende stoffen vaak hangen en is de luchtkwaliteit slechter, terwijl in een buurt met meer open bebouwing of dicht bij een park de lucht veel beter is.

De deelnemers zijn alvast enthousiast over het CurieuzeNeuzen-experiment. Jef Peeters neemt deel aan de actie en is ook lid van de actiegroep Ademloos, die zich sinds 2008 verzet tegen de mogelijke Oosterweelverbinding. "Vorig jaar heb ïk ook meegedaan aan AIRbezen. De resultaten vielen tegen, maar we weten dat de luchtkwaliteit in onze straat niet echt denderend is. In onze straten zijn er echte piekmomenten qua verkeer. Wanneer de school gedaan is bijvoorbeeld, is het extra druk" En ook de voorzitter van Ademloos, Wim van Hees, is fan van de actie. "Ik vind het een schitterend project. Hiermee wordt de problematiek van het fijnstof in Antwerpen echt op de kaart gezet."

 

Jef Peeters
Buurtbewoner
“Ik weet de de luchtkwaliteit in onze straat niet goed is”

 

Maar ook de regering is bezig met de problematiek rond de Antwerpse luchtkwaliteit. De lage emissiezone die binnenkort in de binnenstad wordt ingevoerd, moet het fijnstof naar omlaag brengen. "De lage emissiezone is de eerste stap in de goede richting", stelt Meysman. "Het zet de mensen aan tot nadenken. Het is een goed begin naar een leefbare, gezonde stad. Maar het is zeker en vast nog niet voldoende."

Ook Wim van Hees vindt de lage emissiezone een povere maatregel voor een groot probleem. "De lage emissiezone vind ik eigenlijk onzin. Zolang je het probleem van de Ring niet aanpakt, zijn andere maatregelen slechts een middel van de regering om de mensen te sussen. Wat er gebeurt met een paar honderd auto's, weegt niet op tegen de 300.000 auto's die dagelijks over de Ring rijden."

In de toekomst wil Meysman nog meer onderzoeken met burgerparticipatie op poten zetten. "We hopen dat mensen het onderzoek interessant genoeg vinden om ook aan volgende acties deel te nemen. Het is zeker de bedoeling dat we nog meer onderzoeken zullen voeren." De resultaten van CurieuzeNeuzen zullen eind juni bekend gemaakt worden tijdens het Ringland-festival.

Den Triangel, jaargang 10, nummer 5 - 29 april-19 mei 2016
www.dentriangel.be

Tags: