DE GEBUISDE FIETSSNELWEG

Logo Ademloos - originele afbeelding vervangen

De 38%-fiets-o-strade tussen Antwerpen-Mechelen

DE GEBUISDE FIETSSNELWEG


CHECK de TRAILER over het meest oneigenlijk gebruikte woord van het moment: fiets-o-strade http://youtu.be/irzpH0xn140

Zoals autostrades overtuigend zijn door hun ruimte, comfort en altijd rechtdoor spreken ambtenaren en politici over ‘fiets-o-strades’. Dat zijn snelle, veilige en comfortabele fietsverbindingen tussen steden die pendelaars en bewoners moeten overtuigen de auto vaker te laten staan en meer met de fiets te rijden. In de praktijk is zo’n fiets-o-strade allesbehalve ‘een autostrade, maar dan voor fietsers’ en wordt het woord oneigenlijk gebruikt.

 

De fiets-o-strade tussen Antwerpen en Mechelen telt 12 verkeerslichten en 18 onderbrekingen en kruisingen.

Het is een lappendeken en kluwen: 9,2 kilometer ‘fiets-o-strade’-waardige wegen en 14,8 kilometer op rommelige fietspaden, op fietssuggestiestroken, op de rijbaan tussen de auto’s of ze tegemoet. En te pas en te onpas te delen met tram- en auto-verkeer, voetgangers, traktors, brommers, uitgelaten honden en andere aangelanden.

 

Op zo’n rit van 24 kilometer voldoet maar 38% enigszins aan de definitie ‘snel, veilig en comfortabel’.

En daar is het onafgewerkte deel al bijgerekend. Bedankt voor de inspanning, politici en ambtenaren, maar toch gebuisd.

‘Fietssnelwegen zijn een prioriteit’ voor de Vlaamse verzamelde besturen en ze willen daarom beter samenwerken. De provincies spelen daarbij een belangrijk rol en hebben mooie richtlijnen uitgeschreven voor fiets-o-strades.


Fiets-o-strade langs het spoor, tussen de velden van Hove.

“De fietsostrades staan voor snelheid, veiligheid en comfort van de fietser. Waar mogelijk voldoet de inrichting aan de onderstaande criteria.”

• fietser heeft voorrang op andere weggebruikers
• grotendeels autovrij traject
• maximale scheiding fietser-voetganger
• conflictvrije kruispunten (tunnel, brug, …)
• breedte: 3m dubbelrichting
• verharding (asfalt, beton)
• verlichting en samenhangende groenstructuur
• verzorgde stedenbouwkundige of landschappelijke inpassing
• herkenbaarheid — continuïteit (bewegwijzering)
• logische aansluiting op andere (boven)lokale routes
• zo weinig mogelijk omwegen
Daar stel je als fietser iets bij voor. Iets zoals bij fietssnelwegen in Nederland. De F35 bijvoorbeeld in de provincie Overijssel die alles samen 62 kilometer lang is, met bewegwijzering en zonder veel beperkingen. Aan de overblijvende, onvermijdelijke kruisingen waar voorrang voor autoverkeer blijft, is de infrastructuur voor fietsers aangepast of wordt er verder gezocht naar oplossingen.

Fietsen op de F35 https://www.youtube.com/watch?v=bquchW2ZJg4

De situatie ter plaatse

Alles over fiets-o-strades op http://www.provincieantwerpen.be/aanbod/drom/dienst-mobiliteit/fietsbeleid/fietsostrades/fietso-wat-.html

Het is te loven en te prijzen dat ook in Vlaanderen de voorbije jaren politici en administraties de intenties van de jaren negentig hebben omgezet in resultaten. Er liggen nu her en der stroken breed en verzorgd fietspad die inderdaad snelheid, veiligheid en comfort bieden over langere afstanden. In de provincie Antwerpen zijn dat er intussen 15. Die tussen Antwerpen en Mechelen krijgt momenteel veel politieke aandacht. Dat is omdat hij bijna klaar is. Officieel toch. Want niet alle fiets-o-strades beantwoorden aan die mooie richtlijnen en woorden van de provincie. Die tussen Antwerpen en Mechelen verre van zelfs.

De provincie heeft aan die richtlijnen dan ook niet voor niets toegevoegd.


Denk maar aan electriciteitscabines midden op de ‘fiets-o-strade’ Antwerpen-Mechelen in Mortsel.

“De situatie ter plaatse laat dat (de inrichtingsvoorkeur, red.) echter niet altijd toe. Denk maar aan huizen die dicht bij de spoorweg staan of jaagpaden langs het kanaal.”

Die ‘situaties ter plaatse’ en de wisselende ijver om verder naar oplossingen te zoeken vergeten politici en besturen wel eens als ze aan het dromen slaan. En dus krijg je volksvertegenwoordigers als Mercedes Van Volcem die fiets-o-strades de oplossing vindt om de mensen uit de file én uit auto te laten stappen om zo met hun fiets naar het werk te gaan pendelen.


Fiets-o-strade over de Nete.

‘Zij zijn niet alleen verkeersveilig maar bieden ook een aantrekkelijk alternatief voor woon-werkverplaatsingen, zeker in regio’s met fileleed. Ze zorgen er voor dat de Vlaming de auto laat staan, omdat hij met de fiets, via zo’n fietsostrade, ook vlot op zijn werk geraakt.’

Dat klinkt als een slimme aanpak en redenering maar op de fiets-o-strade tussen Antwerpen en Mechelen werkt het alleen maar lokaal, tussen het ene en het andere dorp waar er een stukje ligt, de naam fiets-o-strade waardig. Maar om van Antwerpen naar Mechelen te pendelen, om vlot op je werk te geraken? Daarvoor zijn er te veel ‘situaties ter plaatse’.

12 verkeerslichten en 18 kruisingen

https://www.youtube.com/watch?v=3M-XfH1NvZo

De fiets-o-strade tussen Antwerpen en Mechelen is officieel bijna klaar. Nog een fietsbrug aan de ene kant en de laatste paar kilometers beton aan de andere kant gieten en afwerken om in 2015 de fitte fietser de 24 kilometer tussen het Centraal station van Antwerpen en Mechelen Nekkerspoel op een dik uurtje te laten uitrijden. Tenminste, als alle 12 verkeerslichten op groen staan en het niet te druk is op de 18 kruisingen en onderbrekingen waar voorrang voor autoverkeer geldt.


Verkeerslicht ter hoogte van de fietsaanloop in aanbouw die je recht naar de fietsenstalling van Berchem Station voert. Of rechtdoor naar de overkant van de Ring. Dan moet wel eerst die fietsersbrug liggen. Begin van de werken? 2015!

Over die verkeerslichten kan je discussiëren. Veel valt er niet aan te doen als je een fiets-o-strade officieel aan het Centraal Station, midden in de stad laat beginnen. Dat is zoals de Wetstraat in Brussel, een autostrade tot in het centrum maar aan het eind staan er ook nogal wat verkeerslichten achter mekaar. Als de fietsersbrug aan Berchem Station ooit klaar is, vallen er bovendien drie verkeerslichten weg en eens over de Ring kom je er tot in Mechelen geen enkel tegen. Die 18 andere kruisingen en onderbrekingen waar je voorrang moet verlenen aan anderen is een ander paar mouwen. Die 14,8 kilometer fietsen over een rommeltje aan fietspaadjes of iets dergelijks is een nog groter paar mouwen.

 

Geen voorrang voor fietsers

 


Voorrang voor de tram ter hoogte van de Zurenborgstraat, Antwerpen.

 


Einde Roderveldlaan, Berchem-Mortsel.

 


Kruising Amadeus Stockmanslei-Dieseghemlei, Mortsel.

 


Einde Lodewijk Dosfellei-Oude God, Mortsel.

 


Stadsplein-Christus Koninglaan, Mortsel

 


Kruising Christus Koninglaan — Molenstraat, Mortsel.

 


Oversteek Groenstraat-Hoverheide, Hove.

 


Eind fiets-o-strade — Verbindingsstraat, Hove.

 


Kruising Verbindingsstraat — Beekhoekstraat, Hove.

 


Stationsplein, Kontich
.

 


Eind fiets-o-strade — Rechtstraat, Duffel

 


Kruising Rechtstraat — Spoorweglaan, Duffel

 


Oversteek Spoorweglaan - Stationsstraat, Duffel

 


Onderbreking fiets-o-strade Duffel.

 


Einde fiets-o-strade — Stationsplein, Sint-Katelijne-Waver

 


Kruising Stationsplein — Spoorweglei, Sint-Katelijne-Waver

 


Kruising fiets-o-strade — Kleine Nieuwedijksstraat, Mechelen.

 


Kruising fiets-o-strade — Caputsteenweg, Mechelen.

 

9,2 kilometer fiets-o-strade

 

Van de 24 kilometer tussen Antwerpen en Mechelen loopt 6,6 kilometer over fiets-o-stradestroken de naam waardig. Er zitten pareltjes van infrastructuur tussen, zoals de oversteek van de Nete in Duffel en het lange stuk in Kontich. Ook het stuk in aanleg tussen Mechelen en Sint-Katelijne-Waver over een lengte van 2,6 kilometer ziet er veelbelovend uit en snijdt gauw een kilometer uit het traject dat nu nog 25 kilometer lang is. Dat maakt dan samen 9,2 kilometer fiets-o-strade op 24 kilometer afstand. 38 % dus.

https://www.youtube.com/watch?v=vyaoe4S6fss&feature=youtu.be

 

 

14,8 fiets-off-strade

Het stuk tussen Antwerpen en Mechelen over fiets-o-strade (9,2 km) is korter dan het stuk over fiets-off-strade (14,8). En dat langste stuk ligt er niet al te best bij. Toch zeker niet voor een fiets-o-strade die veiligheid, snelheid en comfort belooft. In willekeurige volgorde:

Korte kasseistroook in Duffel in de Hermansstraat. Net voor de oprit naar de fiets-o-strade over de Nete. Kwestie van het contrast duidelijk te maken?

 

Fietspad Posthoflei, Berchem, over de Ring. Als de fietsersbrug klaar is aan het station is deze voor het lokale verkeer.

 


Fietssuggestiestrook over de Spoorweglei tussen het station van Sint-Katelijne-Waver en de fiets-o-strade naar Mechelen. De rode verf was op precies.

 


Op de rijbaan, Verbindingsstraat, Hove. Hier is het een mobilhome-o-strade.

 


Einde fiets-o-strade — parking Stationsplein, Kontich. Hier blijk je ook direct links langs het station te kunnen maar het resultaat is hetzelfde, je komt terecht op de Lintsesteenweg. Daar hebben ze een ‘fietsstraat’ van gemaakt en komen de auto’s je tegemoet.


Lintsesteenweg, Kontich. Fietsstraat.


Fietssuggestiestrook op de parking. Christus Koninglaan, Mortsel.


Fietspad, Groenstraat, Mortsel-Hove.


Hoverheide, Hove. Op de rijbaan in een woonwijk.


Fietssuggestiestrook op de Rechtstraat, Duffel. De rode verf was hier ook op.


Langs de opritten van Hove over een weg die zowel lijkt op een fietspad als op een rijbaan.


Langs de opritten van Kontich over een weg die zowel lijkt op een fietspad als op een rijbaan


De Rechtstraat, Duffel. Een doodlopend landwegeltje hier. Autoverkeer toegelaten.


De Rechtstraat, Duffel. De brug over samen met de auto’s.


Over de parking van Station Sint-Katelijne-Waver.

Het zijn van die situaties ter plaatse waar te weinig inspanningen zijn gedaan om van de fietsverbinding tussen Antwerpen en Mechelen echt een fiets-o-strade te maken. Zowel op het vlak van infrastructuur maar ook op het vlak van bewijzering is er hier nog veel werk. Het stuk tussen Antwerpen en Hove fiets-o-strade noemen is als de wildwaterbaan op de Sinksenfoor een rafting-paradijs noemen. Of Deurne luchthaven een internationale hub.

 

Waar is Mechelen?

Het is ver zoeken naar het uniforme karakter van de fiets-o-strade tussen Antwerpen en Mechelen. Niet alleen in de soorten wegdek en infrastructuur, maar ook in de bewegwijzering. Die varieert van dorp tot dorp en bestaat voornamelijk uit lokale richtingwijzers. De eerste die ik vanuit Antwerpen richting ‘Mechelen’ tegenkwam was in Duffel. Misschien heb ik er een gemist tussen al die borden naar Hove, Kontich Kazerne, Berchem, Duffel, Sint-Katelijne-Waver, Edegem, enzovoort.

Delen met jan en alleman

Verbazingwekkend is dat de stukken mooi afgewerkte fiets-o-strades op verschillende plekken op de route gedeeld moeten worden met voetgangers en ander verkeer. Zo heet het stuk in Kontich wel ‘fietsweg’ maar is het ook toegankelijk voor voetgangers, dienstvoertuigen, hulpdiensten en aangelanden. Dat voetgangers op een fietssnelweg voor conflicten zorgen, heeft de wegbeheerder ingecalculeerd en opgelost met een kartonnen bord in plastic folie met als boodschap ‘Wees hoffelijk’.

Op het laatste stuk tussen Sint-Katelijne-Waver en Mechelen gaat het om een gedeelde voetgangers-fietsersweg. Hier wordt de fiets-strade dus tegelijk een stap-o-strade. Ook op andere stukken fiets-o-strade de naam waardig, kom je wandelaars tegen, ook al is het officieel exclusief voor fietsers. Niet dat je het de voetgangers kan kwalijk nemen. Zo’n fiets-o-strade is uiteindelijk recht op recht en comfortabel. Tenminste, als er niet te veel fietsers zijn die hard rijden. Op de fiets-off-strade is het als vanouds op fietspaden. Overal voetgangers en al dan niet correct geparkeerde auto’s. En wanneer de fiets-off-strade over de rijbaan loopt is die gewoon te delen met het auto-verkeer.

20,30 of 50?


Gemiddeld 20, maximum 34. Op een Brompton.

Als Fitsivist reed ik volgens de app Strava op mijn gemak — en op een Brompton-plooitfiets — gemiddeld 19,6 kilometer per uur. Dat is net onder de 20 kilometer per uur die je volgens de richtlijnen van de provincie zou moeten kunnen halen. Ik heb nu eenmaal nogal wat verkeerslichten gehad en ben nog doorgereden over de kasseien tot aan de Sint-Romboutstoren. Vanaf Sint-Katelijne-Waver heb ik ook moeten omrijden, gegidst door een pendelende fietser. Die 20 kilometer per uur op een fiets-o-strade is eigenlijk niks want op elk deftig fietspad haal je die snelheid. Dan is — om maar wat te zeggen — de fietsverbinding Rumst-Antwerpen ook een fiets-o-strade. Bovendien wordt er op de fiets-o-strade-stukken tussen Antwerpen en Mechelen veel harder dan 20 gereden. Hoer hard mag je precies eigenlijk? Voor de wegcode bestaan fiets-o-strades niet en er mag dan sporadisch wel eens een bord van 30 staan, maar officieel mag je er 50. Dat halen snelle fietsers met gemak, ook in die zones waar expliciet om 30 wordt gevraagd.


Tegen 50,5 km/uur de fietsersbrug in Duffel over.

Dat kan je allemaal mooi volgen op Strava, een app die weliswaar vooral door pseudo en echt coureurs wordt gebruikt. Maar daar zijn er wel zat van op de fiets-o-strade, daar tussen de voetgangers en aangeland verkeer.

Jammer maar helaas

 

Het zou niet fair zijn om de geleverde inspanningen om fietsvoorzieningen aan te leggen tussen Antwerpen Mechelen af te doen als één grote mislukking en praatjesmakerij van politici en ambtenaren. De ruimtelijke ordening maakt het niet altijd even gemakkelijk maar dat wil niet zeggen dat het fair is om de route tussen Antwerpen en Mechelen een fiets-o-strade te noemen. Of nog erger: zeggen dat er een fiets-o-strade ligt en dat ze bijna klaar is. Zo ver zijn we nog lang niet. Ook niet als die fietserbrug en die paar kilometers beton er liggen in 2015.

Further reading

 

 

 

Antwoord van Roland Haffmans:

Beste mensen, fietsers,

"In de praktijk is zo’n fiets-o-strade allesbehalve ‘een autostrade, maar dan voor fietsers’ en wordt het woord oneigenlijk gebruikt." en "Daar stel je als fietser iets bij voor. zoals bij fietssnelwegen in Nederland. De F35 bijvoorbeeld in de provincie Overijssel die 62 kilometer lang is, met bewegwijzering en zonder veel beperkingen"

-  Heel vreemd deze laatste vergelijking, blijkbaar kent de schrijver de route niet en prijst deze met reclame van betrokkenen. Gekleurde verhalen, maar geen praktijk van fietsers, zoals:  https://sites.google.com/site/doorgaandefietsroutes/f35-hengelo---enschede-vv
-  ".. fietsroute niet primair voor fietsers is gemaakt, maar om subsidiegelden te besteden ter meerdere eer en glorie van de regio Twente?. .. laten we het voordeel van de twijfel geven. Van de 60 kilometer is er nog geen 3 kilometer af, en met wat goede bewegwijzering en het oplossen van de grove voorrangs-fouten zou dit een geweldige fietssnelweg zijn. Laten we hopen dat er bij de bouw van de volgende 57 kilometer wel vanuit de optiek van de gebruiker, de fietser dus, gedacht gaat worden. Dan mag het een fietssnelweg gaan heten"
-  Uit eigen ervaring is deze beschrijving nog vriendelijk voor een route die even plots begint als eindigt, met rare fratsen op kruisingen. Bepaald geen voorbeeld. 
 
    Zeker Mechelen-Antwerpen is grillig vormgegeven met hinderlijke kruisingen. Zo'n verbetering als de Netbrug is mij in Nederland onbekend! De fietstunnel onder Lier-Antwerpen mag gemeld worden.
   De verkeerslichten zijn het gevolg van de aantakking op het centraal station Antwerpen. In Nederland lost men dit op door de fietsroute eerder te stoppen, zie het ontbreken van de stations Hengelo als Enschede op de F35!
 
   Het grootste gemis van de provincie Antwerpen is dat de andere routes nog heel lang op zich laten wachten, helaas. Edoch in Nederland is dat niet anders al is http://www.rijnwaalpad.nl/ een gunstige uitzondering met een goede aansluiting op het station Nijmegen, waar kruisende bussen voorrang op fietsers krijgen!
 
met vriendelijke groet
Roland Haffmans