de Man of Vrouw van het Jaar

Bladspiegel

Eerst moet u dit weten. Indertijd was Frans Verleyen nog directeur van Knack, en onze chef-Wetstraat was nog maar een gewone doordeweekse huis-tuin-en-keukenchef-Wetstraat. Ter bevordering van het redactiegevoel en in zijn eeuwige bekommernis aan het nuttige vooral het aangename te paren, had Sus beslist dat we met z'n allen op geregelde tijdstippen een excursie zouden houden. Naar een interessante plaats. Met de verzekerde aanwezigheid van hoogstaande horeca in de omgeving.
Toen een eerste bestemming moest worden uitgekozen, ontaardde de redactievergadering al snel in een handgemeen tussen een strekking die graag een cultureel evenement wenste te bezoeken, en een andere die liever van dichtbij wenste kennis te maken met een actueel maatschappelijk fenomeen, bijvoorbeeld de handel in Oost-Europese karakterdanseressen. Zodat Verleyen dan maar zuchtend zelf de knoop doorhakte: de watervallen van Coo.
Zo vertrokken wij op een morgen, in een variabele gradatie van welgezindheid, van aan ons redactiekantoor aan de Tervurenlaan met een autobus die we hadden gehuurd op kosten van mijnheer Rik. Al kwam die dat zelf pas maanden later te weten, toen een deurwaarder zich met een onbetaalde en gepeperde factuur in Roeselare meldde.
Omdat het de hele voormiddag oude wijven én pijpenstelen regende, zag niemand van ons nog het nut in van een bezoek aan een waterval. En omdat de buschauffeur onderweg een paar vitale afritten had gemist en in Bastenaken was uitgekomen, werd na kort overleg afgesproken de rest van de studiedag door te brengen in een Italiaans restaurant met uitzicht op een geallieerde tank uit het Ardennenoffensief. Het restaurant behoorde volgens onze directeur tot de beste van het land, en in die zaken vergiste hij zich zelden. In andere trouwens ook niet. De grappa na de maaltijd was van een dermate hoge kwaliteit en alcoholpercentage, dat hij nadrukkelijk uitnodigde tot overconsumptie.
Tegen acht uur vond onze directeur het tijd om de terugtocht aan te vatten, en nadat we eerst nog over La Redoute, Wanne en Stockeu waren gereden, bereikte onze bus rond middernacht de Montgomery Square, waar op het standbeeld van de veldmaarschalk na geen levende ziel meer te bespeuren viel. Na nog een laatste viva voce geschalde 'Leve de chauffeur en hij mag er wezen' keerde iedereen voldaan huiswaarts.

De nummers van Knack die op die geslaagde teambuilding volgden, vertoonden een lichte vorm van joligheid die de lezer niet gewoon was. Pas na een week of drie viel alles weer in de juiste plooi en werd ernst - defaitisten spreken soms over 'saaiheid' - weer het kenmerk van dit blad.
Enkele maanden later was ook het laatste spoortje euforie over het experiment als sneeuw voor de zon verdwenen, toen bleek dat op onze loonfiches een bedrag was afgehouden dat overeenstemde met de factuur voor de busreis plus nalatigheidsinterest gedeeld door het aantal deelnemers min Sus Verleyen. En dan moest de rekening van het Italiaanse restaurant nog volgen, want het duurde een tijdje eer ze bij Trends begrepen hoe die bij hen was terechtgekomen.
Hierna werden geen pogingen meer ondernomen om het groepsgevoel te versterken.
Het gevolg is dat bij elk dispuut of elke rondvraag de redactie uiteenvalt in twee alvast in getalsterkte gelijkwaardige kampen. Gelukkig, of misschien jammer genoeg, niet altijd dezelfde. In een normale werkomgeving gaat het als volgt: moet er over iets praktisch of inhoudelijks gestemd worden, dan is het achttien-twee. In een uiterste geval zestien-vier. De minderheid legt zich met tegenzin neer bij de meerderheid, en indien de minderheid steeds uit dezelfde personen blijkt te bestaan, is hun ontslag wenselijk. Waarna als vanzelf twee nieuwe paria's zich zullen manifesteren, weer achttien-twee.
Niet zo bij Knack. Of het nu gaat om de kleur van de nieuwe bureaustoelen, om préparé dan wel ham tussen de sandwiches, of om CD&V of Open VLD op de cover, steeds is het resultaat fiftyfifty. Op een dag trok onze chef-Wetstraat, in de wijsheid eigen aan zijn functie, de aangewezen conclusie: 'We houden geen stemmingen meer. Ik beslis voortaan zelf. Blauwe stoelen, ham, en CD&V.'
Maar één keer per jaar kan hij er niet omheen: de Man of Vrouw van het Jaar. Telkens weer leidt dit tot een patstelling waarbij de ene helft van Knack fanatiek voor iemand is, en de andere helft al even fanatiek tegen. Die andere helft zoekt dan van lieverlee zijn heil in een alternatieve kandidaat, tegen wie de eerste helft zich dan weer met klem verzet. Uiteindelijk vallen beide genomineerden af en kiest onze chef-Wetstraat zijn eigen Man van het Jaar: Karel De Gucht. Omdat Knack bij de recente bevordering van Herman Van Rompuy op hoge poten meer transparantie in de Europese verkiezingsprocedures heeft geëist, kunnen we moeilijk anders dan onze lezers transparantie bieden in onze eigen verkiezingsprocedures. Volgende week wordt onze Mens van 2009 officieel bekendgemaakt, en na lange discussies bleven twee kandidaten over. De Antwerpse actiecomités tegen de Lange Wapper, en de Lange Wapper zelf: Herman Van Rompuy. Op de redactievergadering ontstond geen spontane eensgezindheid. De ene helft was radicaal tegen de actiecomités, die een bende verzuurde egoïsten en volksverlakkers werden genoemd. De andere helft was radicaal tegen Herman Van Rompuy, die een verzuurde egoïst en volksverlakker werd genoemd. Voor beide stellingen viel veel te zeggen. De wanhoop nabij decreteerde onze chef-Wetstraat dat élk redactielid schriftelijk en verplicht zijn stem zou moeten uitbrengen. Geen blanco' s, het was óf de comités óf de haiku-dichter.
Er werd zelfs een noodsignaal uitgezonden naar de Beagle 11. zodat ook Dirk Draulans zijn verantwoordelijkheid niet kon ontvluchten. Je mag naar het andere eind van de wereld zeilen, als Knack-redacteur ben je nooit gerust. Het was hangend in het kraaiennest, speurend naar missing links en schaars geklede negerinnen, dat onze chef-Wetenschappen tot zijn ontzetting moest vaststellen dat het toch waar was: Van Rompuy Europees president. Dat bericht was voordien in volle zee wel opgevangen, maar was toegeschreven aan een foutief gebruik van het morsealfabet.
Op een avond kwam eindelijk de langverwachte mail van onze hoofdredacteur. Karl van den Broeck. De stemmen waren geteld, twaalf voor de actiecomités en twaalf voor Herman Van Rompuy. De hoofdredactie zou zich beraden over wat er nu moest gebeuren.
Dat was niet naar de zin van de voorstanders van de actiecomités, die niet geheel ten onrechte linke manoeuvres achter de schermen vermoedden. Zij kropen misnoegd in een hoekje bijeen, konkelfoesden wat, en eisten een hertelling van de stemmen. Onder toezicht van een officiële getuige uit elk der twee kampen. Om de vrede te herstellen, werd dit na veel gepalaver toegestaan. En toen bleek het plotseling dertien-dertien te zijn. in plaats van twaalf-twaalf!
De colofon werd erbij gehaald, en inderdaad bleken er tot veler verrassing zesentwintig leden van deze redactie te bestaan. Nu werd zelfs de kalmste ziel boos: wat voor een gehannes was dat? Wij trekken in dit blad van leer tegen de verkiezingen in Afghanistan en Irak, waar wij allerlei getricheer bij het becijferen van de uitslag aan de kaak stellen, maar als we zelf kiezen, kunnen we nog niet tot zesentwintig tellen.
Er vielen harde woorden, en zowel de voorstanders van de actiecomités als de voorstanders van Van Rompuy mobiliseerden al hun manschappen voor de eerstvolgende redactievergadering. Ons eigen vergaderlokaal in het Brussels Media Center was op zo'n toeloop niet voorzien, waardoor we moesten uitwijken naar de grote conferentiezaal, waar de deelnemers aan een marketing- en reclameworkshop tot hun ontzetting werden buitengejaagd. Wat onze advertentie-inkomsten wellicht geen goed zal doen. In de traditie van het Britse Lagerhuis zaten twaalf voorstanders van de actiecomités aan de ene kant van de tafel, en twaalf voorstanders van Herman Van Rompuy aan de andere kant. Op dubbele degenafstand van elkaar. En aan de kop zaten onze chef-Wetstraat en onze hoofdredacteur. Van wie er dus blijkbaar één voor de actiecomités had gestemd, en één voor Herman Van Rompuy. In beide kampen had men een licht vermoeden wie.
Waren de voorstanders van de actiecomités bereid Herman Van Rompuy als Man van het Jaar te dulden indien ze in hetzelfde nummer van Knack een drie keer zo lange lofrede op Ademloos en stRaten-generaal mochten publiceren? Nee, dat waren de voorstanders van de actiecomités niet. Bon. Waren de voorstanders van Herman Van Rompuy dan bereid om... NEE! Die vraag hoefde niet eens afgemaakt te worden, voorstanders van Herman Van Rompuy zijn van nature bereid tot niets.
En toen kwam een mouwveger, ondergetekende om hem niet te noemen, met een hulpvaardig idee: zou het niet logisch zijn indien bij staking van stemmen de stem van onze chef-Wetstraat, in zijn hoedanigheid van directeur, dubbel zou tellen? Daar was niemand het mee eens, maar niemand durfde dat ook openlijk te zeggen. En dus werd er grommend en brommend toegegeven. Waarna Karl van den Broeck als tweede in rang zijn plicht deed, en de vraag stelde die de cover van volgende week zou bepalen: 'Voor wie stemt gij, Rik? Voor de actiecomités of voor Van Rompuy?'
Je kon een muis horen zuchten toen onze chef-Wetstraat bedachtzaam een suikertje door zijn koffie roerde, daarna een tweede en een derde, en hiermee de spanning en zijn suikerspiegel naar onrustwekkende hoogten joeg. 'Ik voel veel voor die actiecomités,' begon Van Cauwelaert aarzelend en aan de ene kant van de tafel hadden ze moeite om het gejuich te onderdrukken, 'maar anderzijds is er ook veel te zeggen voor Herman Van Rompuy', wat de andere kant van de tafel blij deed opveren. En toen viel het verdict: 'Ik opteer dan toch maar voor Herman Van Rompuy.'
In de conferentiezaal barstte een orkaan los. De voorstanders van Van Rompuy vielen elkaar om de hals, enkelen klommen van enthousiasme in de kroonluchters, maar bij de voorstanders van de actiecomités sloegen de wijzers der verontwaardiging dwars doorheen het rood: er werd gegooid met messen en vorken en niet leeggedronken kopjes koffie van het marketingcongres, en met sandwiches die dankzij de voorzienigheid van onze chef-Wetstraat enkel met ham belegd waren en niet met américain.
Toen stond de natuurlijke leider van de voorstanders van de actiecomités op, en wees met een beschuldigende vinger naar Rik Van Cauwelaert: 'Ge zijt voor Van Rompuy? Ik zal u een stukje voorlezen uit uw eigen Van de Redactie van deze week. "Na twee jaar verwarring onder Leterme huisde in de Wetstraat 16 een premier-dichter die zijn landgenoten voorhield dat onheil voorkomen ook een deugd is en bijgevolg een jaar lang niets deed. Er kwam een provisoire begroting die het echte saneringswerk doorschoof naar een volgende regering. Het asiel- en migratiedossier kreeg iets wat op een oplossing leek, al zwerven de dakloze vluchtelingen dezer dagen massaal door de straten van Brussel. De kernuitstap werd in een achterkamertje teruggedraaid, maar dan wel in de grootst mogelijke verwarring over de financiële verplichtingen die de elektriciteitsproducenten kregen opgelegd. De staatshervorming werd van de agenda geëvacueerd door er gewoon niet meer over te praten. En als klap op de vuurpijl regelde de premier zijn eigen opvolging door nog maar eens uit te pakken met de truc met Wilfried Martens, die hem een jaar geleden aan de macht had gebracht. De nooddruftige Belgische staat zit opgezadeld met een begrotingstekort van tientallen miljarden en overleeft slechts dankzij virtuele begrotingen en sloten geleend geld. " Dat zijn ùw woorden Rik. maar gij zijt vóór Van Rompuy? Wat moet dat zijn als gij tegen iemand zijt?'
'Dat zult ge meteen merken', schreeuwde onze chef-Wetstraat, die een gewezen kampioen amateurboksen is en niet graag wordt tegengesproken. Samengevat: de marketing-en reclamejongens wisten niet wat ze zagen toen ze even later opnieuw tot de conferentiezaal werden toegelaten en de ravage overschouwden die daar in korte tijd was aangericht. Geen van hen had nog het idee dat Knack een saai blad was.
Daarmee was de ellende over onze Man van het Jaar nog niet voorbij. De voorstanders van de actiecomités zijn naar de rechtbank getrokken! Nooit gebeurd in de geschiedenis van de pers. Zij eisen in kort geding het verbod om Herman Van Rompuy volgende week tot Man van het Jaar te kronen, en willen later ten gronde afdwingen dat deze begeerde onderscheiding wordt toegekend aan de rechtmatige laureaat: de actiecomités tegen de Lange Wapper. En om te tonen dat het hen menens is, hebben ze een vermaard raadsman in de arm genomen: meester Walter Van Steenbrugge. Volgende week zult u zien of hij ook deze zaak heeft gewonnen.
Om de eendracht en de goede luim op zijn redactie te herstellen, heeft onze chef-Wetstraat nu een nieuwe excursie vastgelegd. Naar Han.
Koen Meulenaere - Knack 9-12-09