Debat over dak op Ring barst los - hoe reageren de belangrijkste politieke partijen op de studie?

 
Nieuwe studie over overkapping van Ring geeft politici stof tot nadenken
 

De nieuwe studie verschaft een aantal boeiende inzichten in de mogelijkheden van een gehele of gedeeltelijke overkapping.
We zetten die eerst nog even kort op een rij.

Volgens het onderzoek heeft een grootschalige overkapping een positief effect op de luchtkwaliteit en de geluidshinder in de omgeving van de  Ring, maar ze lost die problemen niet op. Ook de tunnelmonden, de aansluitingen met andere autowegen  en de Singel zijn namelijk belangrijke bronnen van verontreiniging en lawaai. Maar de uitvoering van het Masterplan 2020 van de Vlaamse regering lost een aanzienlijk deel van  de problemen op zodat de overkapping misschien overbodig wordt.

In zijn huidige vorm kan de Ring volgens de studie trouwens nergens worden overkapt. Europa verbiedt  ondertunneling van wegdelen met op- en afritten. Om te kunnen overkappen moet de Ring dus eerst minder complex worden gemaakt. De studie heeft ook berekend wat  de overkapping kost: 4 miljoen euro per strook van 25  meter. Dat kan nooit worden terugverdiend via ontwikkeling van vastgoed op het nieuwe dak van de Ring. Er zijn dus grote  publieke investeringen nodig.
 

Hoe objectief is de studie?
Het  onderzoek  is uitgevoerd door de administratie van de stad Antwerpen. Voor het gedeelte over  de luchtkwaliteit is samengewerkt  met VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek), voor de geluidshinder met Technum en de universiteit van Gent. Het bureau  Witteveen+Bos adviseerde over de ruimtelijke aspecten en STEC maakte een vergelijking met overkappingen in andere steden. Ook stadsbouwmeester Kristiaan Borret is bij de studie betrokken.

Wat vinden de coalitiepartijen?

De meerderheidspartijen sp.a en CD&V willen voorlopig geen conclusies trekken uit het rapport. Het stadsbestuur bezorgt het rapport aan de Vlaamse regering en wacht op een uitnodiging voor een open en constructief gesprek.
Maar wat vindt de derde regeringspartij ervan? Koen Kennis, de mobiliteitsspecialist van de N-VA, zegt:  "De  studie bevestigt onze  standpunten: het Masterplan 2020 levert serieuze verbeteringen op. De overkapping van de Ring mag geen doel op zich zijn, het echte doel is de  oplossing van het verkeersinfarct en  van de problemen met lucht en geluid.  En dat doe je niet door alleen de Ring aan te pakken en nieuwe tangenten aan te leggen, ook het onderliggende wegennetwerk moet worden aangepakt."
 

Steeds meer partijen pleiten ervoor om eerst de nieuwe tangenten  (E17/E34 en A1 2/R11bis) te bouwen en pas daarna de Oosterweelverbinding.  Maar de N-VA ziet dat  anders. Kennis: "Met die tangenten  haal je slechts een deel van het verkeer van de Ring weg.  Die zijn vooral een oplossing voor het verkeer tussen de Kempen en Brussel, op de as van noord naar zuid. Op de oost-west- as tussen Duitsland en de haven is de Oosterweel broodnodig."
"Wat de overkapping betreft, is ons standpunt: laten we dat doen waar het mogelijk  is. Volgens de  studie is dat nergens, maar volgens  ons kan het wél op één klein stukje bij Berchem-station. We moeten wel gaan nadenken hoe we - zoals de studie aangeeft -  de Ring minder complex kunnen maken zonder dat we de verkeersstroom belemmeren. En  tegelijk hebben we betere schermen nodig, zoals die in Duitsland en Nederland. Daar hangen ze als schelpen boven de weg en bieden ze een veel betere bescherming tegen fijn  stof en lawaai."
 

Hoe zijn de andere reacties?
Oppositiepartij Groen is de meest hevige voorstander van een grootschalige overkapping van de Ring.
"Een blinde vlek in deze studie is dat alleen het BAM-tracé is onderzocht, dat een verbreding van de Ring inhoudt die een volledige overkapping van zes kilometer onmogelijk maakt", zegt Meyrem Almaci. "Patrick Janssens probeert krampachtig de twee te verzoenen en maakt zo de mensen iets wijs."
"Enkel door de huidige Antwerpse coalitie van N- VA, sp.a en CD&V  - een afspiegeling van de Vlaamse  regering - te vervangen, kunnen we  deze impasse doorbreken. Een volledige overkapping is alleen mogelijk met Groen in de meerderheid", aldus Almaci.  

Ook het VB is pro, maar het geeft voorrang aan het gratis maken van  de Liefkenshoektunnel en aan de aanleg van westelijke en oostelijke  tangenten om het verkeer van de  Ring weg te houden.

Dat laatste standpunt neemt ook Open Vld in. "We moeten eerst de  bretellen bouwen om daarna te beginnen aan een grondige overkapping",  zegt lokaal voorzitter Axel  Polis.  "In ons Start to build-plan verbinden we op Linkeroever de  E17 met de Liefkenshoektunnel en  op de rechteroever de A12. Daarna heeft de Ring het statuut van Europese verbindingsweg niet meer nodig en kan er op splitsingen makkelijker worden overkapt. Ons plan is de kortste weg naar een realistische  oplossing: haalbaar en betaalbaar", aldus Polis. "Maar zolang N-VA en  sp.a niet de moed hebben om deze  keuze te maken, is een studie over de  overkapping niets meer dan zand in  de ogen van de Antwerpse kiezers."

Een merkwaardig standpunt van  een partij die zelf deel uitmaakt van  de Antwerpse coalitie, die de studie  heeft besteld. De verklaring: de bovenlokale Antwerpse mobiliteit is een Vlaamse bevoegdheid, en op Vlaams niveau zit Open Vld in de  oppositie. 

Wat vinden de actiegroepen?
"Deze studie bevestigt wat wij al  lang zeggen", reageren Manu Claeys  en Peter Verhaeghe van stRaten-generaal.  "Om de Ring te kunnen overkappen heb je de bretellen van ons Meccano-plan nodig en moet je de Oosterweel schrappen. Verder geeft  de studie aan dat de overkapping nuttig is omdat ze de problemen met  lucht en geluid vermindert, nieuwe ruimte creëert in dichtbevolkt gebied en de mogelijkheid biedt om nieuwe bouwzones aan te leggen  nabij de Ring."
"Het is duidelijk: de Ring moet  minder complex worden gemaakt", vindt stRaten-generaal. "Het gaat onder meer om het verlagen van  de maximumsnelheid, het invoeren van een verbod voor vrachtverkeer en het reduceren van het aantal op-  en afritten en van het totale  verkeersvolume. Daarnaast moet er  actieve verkeerssturing komen via  trajectheffing of rekeningrijden."
De actiegroep doet een oproep  aan alle politieke partijen: "Laat  de Oosterweel los, schrap de monsterlijke paperclip aan het Sportpaleis en ga voor de enige goede optie  voor Antwerpen: een bypass rond  de stad en een overkapping van de  Ring."

Wat zijn de volgende stappen?
Het  stadsbestuur bezorgt  de nieuwe studie aan de Vlaamse regering.  Aangezien het Vlaams Parlement deze week zijn activiteiten  heeft opgeschort tot in september, hoeven er voorlopig geen debatten over de Antwerpse mobiliteit  te worden verwacht. Maar in de  aanloop naar de verkiezingen van 14 oktober zal de discussie wél in  alle hevigheid woeden.
 

Vrijdag heeft burgemeester Patrick Janssens aangekondigd dat de stad twee nieuwe onderzoeken bestelt:  één naar korte overkappingen en één naar mogelijke maatregelen tegen geluidshinder in de omgeving  van de Ring.
 
Lex Molenaar

GVA p.14 - 16-07-2012