“Desnoods met een volkslening Turnhoutsebaan herinrichten”

kade rechteroever

Richard Rogers, de architect van het Vlinderpaleis, zegt dat schoon: een goed vormgegeven straat inspireert mensen die er wonen en werken, een armzalige baaninrichting mishandelt mensen. 

 

We mogen ons niet langer achter budgetbeperkingen verschuilen. Desnoods moeten we andere vormen van financiering aanboren om belangrijke investeringen door te voeren. Dat geldt zeker voor het dossier van de Turnhoutsebaan in Antwerpen, vindt Tom Meeuws, ex-directeur van De Lijn Antwerpen.


Vrijdag 9 januari 2015 was een mooie dag voor het Antwerpse openbaar vervoer. De commissie Mobiliteit en Openbare Werken van het Vlaams Parlement kwam zich ter plaatse vergewissen van de toekomstplannen van De Lijn. Als toenmalig provinciaal directeur van De Lijn gaf ik de parlementsleden meer uitleg over hoe openbaar vervoer kan bijdragen tot een leefbare en bereikbare stad. Geen verre dromen, maar haalbare oplossingen die voor het grijpen lagen. In april zou de Reuzenpijp in Borgerhout opengaan.

Eindelijk, na 34 jaar, een tram onder de Turnhoutsebaan. Ik vertelde de parlementsleden dat de reus helaas op wankele benen liep en beide armen miste. Voor het openen van de ondergrondse metrostations Carnot en Drink was er immers geen geld. En net voorbij de Turnhoutsepoort zou de opening van metrostation Foorplein voor een snellere tram 10 naar Wijnegem kunnen zorgen. Helaas was ook hiervoor geen geld. De politici luisterden vol ongeloof.


Tram rijdt 10 km/uur
Vervolgens trokken we naar de Noordersingel om het stukje Reuzenpijp te bekijken, dat ook na 2015 zou blijven slapen. We namen daartoe tram 24 aan het Astridplein. Opgehouden door een verhuiswagen, twee dubbelparkeerders en een roekeloze chauffeur, haalden we een snelheid van net geen 10 km per uur. Meteen snapten alle parlementsleden het belang van goede doorstroming voor het openbaar vervoer.

Na onze trage rit daalden we in de ondergrond af. Helmen, hesjes, zaklampen. Parlementsleden Yasmine Kherbache (sp.a) en Annick De Ridder (N-VA) fluisterden dat het onbegrijpelijk was dat deze kunstige tunnelreus er zo passief bij lag. Parlementsvoorzitter Jan Peumans (N-VA) fronste de wenkbrauwen bij de investeringskansen die De Lijn, zijn vorige werkgever, hier liet liggen.

Tijdens de wandeling over de ongebruikte sporen geschiedde een mirakel. Aangekomen in station Zegel was de politieke consensus overweldigend. De aanwezige politici zouden geld vinden om station Foorplein open te krijgen. Antwerps schepen Koen Kennis (N-VA) en minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) zorgden er nadien ook voor dat in minder dan een jaar De Lijn die extra investering kon doen. Najaar 2017 gaat het station Foorplein daadwerkelijk open. Tram 10 zal vanaf dan ondergronds snel en comfortabel reizigers tot in het hart van de stad brengen.

Minder tramverkeer op en meer onder de Turnhoutsebaan is een goede zaak. Nu nog minder bussen. Als directeur was ik ervan overtuigd dat een openbaar vervoersbedrijf mee moet nadenken over stadsplanning en inrichting van straten met het oog op veilige, gezonde en levendige buurten. Dat doe je niet door met grote dieselbussen een straat te koloniseren en het andere weggebruikers moeilijk te maken.


Snel ingrijpen
In de reeks over de Turnhoutsebaan die in de stadsedities van de krant verscheen, spraken experts, handelaars en bewoners afgelopen weekend uit één mond: de baan heeft potentieel. Maar dan moet er snel worden ingegrepen. Stop het tramverkeer onder de grond, open de ongebruikte metrostations, richt de begane grond in met brede trottoirs, aparte fietsstroken, voorzie in het midden in elke richting in één rijstrook voor auto's en kleinere bussen en creëer ten slotte met bomen, groen en zitbanken, een openbaar domein dat aanzet tot ontmoeting en stadsbeleving.

Wat jammer dat schepen Kennis (“Tot 2024 zal er weinig veranderen”) in dezelfde krant zijn tweede Foorpleinmoment miste. Er is geen geld, het is een dure affaire en de baan was altijd een invalsweg en zal dat ook blijven. Een afknapper voor iemand die toch dezelfde droom heeft als iedereen?

Richard Rogers, de architect van het Vlinderpaleis, zegt dat schoon: een goed vormgegeven straat inspireert mensen die er wonen en werken, een armzalige baaninrichting mishandelt mensen. Laten we stoppen met ons nog eens tien jaar achter budgetbeperkingen te verschuilen. Als Vlaanderen geen geld in het Antwerpse openbaar vervoer wil investeren, moeten we desnoods maar via een volkslening 10 miljoen euro ophalen om de tram van de baan te helpen en de metrostations te openen. Desnoods kopen we obligaties bij de BAM om architecten de baan te laten herinrichten. Want de Turnhoutsebaan is geen invalsweg voor auto's. Dat is de Plantin Moretuslei.

Laten we de Turnhoutsebaan weer inrichten zoals begrafenisondernemer Heiremans het zich in deze krant nog herinnerde: een levendige straat met langzaam verkeer, met 'boerkes' die zoals destijds met de boerentram aan de rand van de stad afstappen en naar de stad flaneren, onderweg geld verterend in winkels, cafés of sishabars. En voor reizigers met meer haast is er tegen die tijd een echte metro richting centrum, te nemen aan de stadsrand.


Tom Meeuws
Gazet van Antwerpen 11-03-2016 pag. 28

Tags: