Een bruggenbouwer uit Brussel

Laurent Ney ontpopte zich de voorbije jaren tot onze meest gevraagde bruggenbouwer. Bozar brengt de poëzie en het vernuft van zijn ingenieurskunst in beeld.

Het Brusselse ingenieursbureau Ney & Partners maakte de voorbije twaalf jaar naam met geraffineerde bruggen, passerelles en overkappingen. De tweede Scheldebrug in Temse en de elegant slingerende Collegebrug in Kortrijk horen bij de bekendste.

De schaal van het werk wordt steeds groter. Zo tekende Laurent Ney ook de vorm van de beruchte Lange Wapper en de toekomstige uitbreiding van het voetbalstadion van Anderlecht (met Jaspers & Eyers).

De tentoonstelling in het Paleis voor Schone Kunsten brengt dit oeuvre op een aantrekkelijke manier in beeld, ook voor de leek. Foto's en tekeningen documenteren de verschillende stadia in het ontwerpproces. Maar het meest fascinerend zijn de ragfijne schaalmodellen. Sommige lijken de contouren aan te nemen van een gekromde ruggengraat. Je ziet bruggen herleid tot hun essentie.

‘Engineering stond lange tijd voor de kunst van het rekenen en berekenen', zegt Ney. ‘We waren daarbij de vorm uit het oog verloren. Uiteraard ben je nooit volledig vrij om die te bepalen. Maar je kan wel sturen. En als je de krachten van de natuur volgt, ontwerpt een brug haast zichzelf.'

Vanden Stockstadion

Het stadion van Anderlecht moet er tegen 2013 11.000 zitjes bij krijgen. Een lastige uitbreiding, op een beperkte ruimte. Bij de opeenvolgende schetsen zie je hoe de grofmazige dakstructuur steeds eenvoudiger en uitgepuurder wordt.

Ney: ‘We wilden een minimum aan buigmomenten. Het was ook een heksentoer om deze plek op te waarderen zonder de buren in de schaduw te zetten. De hoogte en de beschikbare ruimte waren bepalend. En uiteraard het budget, een derde van wat je normaal voor dit project nodig hebt. Maar een beperkt budget hoeft niet tegenstrijdig te zijn met kwaliteit. Het is onze maatschappelijke opdracht om daar zorgvuldig mee om te springen.'

Voor het vernieuwde Rogierplein in Brussel, dat zijn beslissende fase ingaat, tekende Laurent Ney een opvallende luifel. Hij moest wel tien verschillende opties indienen. Het project is minder uitdagend qua ingenieurskunst, maar het is wel belangrijk als beeldbepalend element, zegt hij. ‘We krijgen zelden de kans om een icoonconstructie te bouwen. Maar Brussel heeft zoiets nodig. Het voetbalplein is gewoon dringend aan opwaardering toe.'

Ook de nieuwe stadsbrug voor Nijmegen wordt imposant. De eigentijdse boogbrug komt op de plek waar tijdens de Tweede Wereldoorlog in 1944 de heldhaftige oversteek van de geallieerden plaatsvond. Ze verbindt de oevers in een vloeiende beweging. De aanloophelling telt zestien bogen, in baksteen afgewerkt. Het bijzondere aan de brug is niet alleen het ambitieniveau. Het project wordt volledig door de stad gedragen. Volgens Ney is dat de sleutel van het succes.

Ney: ‘In grote en dure infrastructuurdossiers moet je kunnen geloven. De bouwheer speelt daar de grootste rol in. Politici namen de beslissing om de verbinding te maken, en daar 140 miljoen euro voor vrij te maken. Daarna heeft het stadsbestuur de zaak overgelaten aan jury's en specialisten. Dat is volstrekt legitiem: het is niet aan politici om te beginnen ontwerpen.'

Oosterweel

Daarmee toont Ney indirect aan wat er is misgelopen in het Oosterweeldossier. Zijn bijdrage blijft, volgens het jongste scenario, wellicht op de tekentafel. Maar met tekeningen en maquettes wil hij toch even signaleren dat het gaat om ‘een prachtstuk van engineering en een belangrijke stap voor de bruggenbouw'. Ney stelde voor om de klassieke dubbeldekskoker te vervangen door een ellips. De amandelvorm kost minder en is veiliger voor automobilisten, zegt hij. Een huzarenstukje zijn ook de twee masten, elk 150 meter hoog, die een uitgepuurde Y-vorm en een open kop meekregen.

Over het beslissingsproces voor de Oosterweelverbinding wil Ney het niet hebben. ‘Er is veel te laat over het project gecommuniceerd. Ik vrees dat er nu alleen nog een zeer technische oplossing uit de bus kan komen. Geen idee of het een kwalitatief ontwerp wordt.'

Laurent Ney, ‘Shaping forces'. Tot 20 juni in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel.

www.bozar.be

Geert Van der Speeten
De Standaard 03-05-2010
http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=TP2PMBNF