Een eventuele keuze van de A102 zal een dure zaak worden

Dirk Weyler - Red de Voorkempen

Een eventuele keuze van de A102 zal een dure zaak worden, onze huid zal duur verkocht worden.

Verleden week boog de Raad van State zich over de klacht van restaurant Het Pomphuis tegen het RUP (ruimtelijk uitvoeringsplan) voor de Lange Wapper.
De Raad van State heeft de verschillende partijen uitgebreid de gelegenheid gegeven om hun standpunten naar voor te brengen.
Wel ongewoon, maar het geeft wel aan dat men zich ervan bewust is  dat de zaak van groot belang is.
Normaal is deze stap in de procedure quasi een formaliteit, aangezien de auditeur van de Raad al een advies heeft geformuleerd.
En dat advies wordt meestal gevolgd.
De auditeur vindt dat het uitvoeringsplan moet worden vernietigd.
Er zijn dus nog maar weinig kansen voor de Lange Wapper
Als de Raad van State zijn auditeur volgt, en die kans is dus groot, dan zal alles terug van 0 moeten worden opgestart.
De 7 werkgroepen staan naar verluidt nog nergens.
Zijn er dan alternatieven?
Over Horvat werd en wordt niet meer gesproken, dit alternatief werd al dadelijk door Arup sum afgevoerd.
Al leek het ons de beste oplossing.
Maar ook hier komt deze tunnel boven met de nodige hinder.
Het rapport van het Nederlandse ingenieursbureau Horvat & Partners over een tunnelalternatief voor de Lange Wapper bleef jarenlang een goed bewaard geheim.
De conclusies waren lang niet zo eenduidig als de Vlaamse regering in 2005 liet geloven.
Zo werd een tunnel in plaats van een viaduct destijds ingeschat als duurder, maar vergat men daar wel bij te zeggen dat die meerkosten gecompenseerd konden worden door de opbrengsten van stadsontwikkeling.
Daarnaast bleek dat de interne veiligheid  (wat gebeurt er in geval van een ramp met het verkeer?) van een tunnel wel minder is, maar dat de externe veiligheid ( wat gebeurt in geval van een ramp met omwonenden en omgeving?) altijd groter is.
Een tunnel zou volgens de Nederlandse ingenieurs ook beter zijn voor het milieu en de geluidshinder zou minder zijn.
Technisch leek alles haalbaar (ook de hellingen), maar wellicht werd het project wel duurder.
Alleen zouden die meerkosten gedekt worden door de meerwaarde die het Eilandje krijgt als er geen viaduct komt boven zweven.
Tot slot luidde de belangrijkste conclusie van de Nederlanders: 'dit moet allemaal nog veel dieper onderzocht worden'.

De BAM gaat wellicht op in de NV Liefkenshoektunnel, maar het is niet duidelijk welke projecten die dan moet gaan ontwikkelen.
Een betere verbinding El7-Liefkenshoek?
Of komt, zoals ik reeds heb voorspeld, de A102 tussen Merksem en Wommelgem terug in het vizier?
De verbreding van de E313/E34?
De heraanleg van de rotonde in Wommelgem en de R11?
En wat met de Tweede spoorontsluiting?

We hebben steeds gezegd dat de Lange Wapper onder de grond (Horvat) leggen minder zou kosten dan een ondergronds project via de A102.
Het lijkt mij een dure operatie zeker als men hieraan de Tweede Spoortoegang wil koppelen.
Na het referendum en het burgerprotest (fijn stof - geluidsoverlast) is het logisch dat ook de A102 overkapt in een tunnel benedengronds zou worden aangelegd, dit wordt een dure kwestie.
Bovendien is deze A102 volgens het structuurplan geen prioriteit en kan enkel zijn kop laten zien als er geen alternatieven zijn.
 
Benedengrondse A102 logisch omdat Tweede spoortoegang ook benedengronds wordt aangelegd
 
Het initiële tracé van de tweede spoortoegang gaat uit van het gewestplantraject dat via de Oude Landen in Ekeren, deels langsheen de E34-E313 en met o.a. een moeilijke passage door het Muizenbos in Ranst en een bijkomende kruising van de Netevallei in Lier, aansluit op het historisch tracé van de IJzeren Rijn.
In opdracht van de NMBS werd in 1996 een haalbaarheidsstudie uitgevoerd waarin een brede waaier van mogelijke tracés voor een Tweede Spoorontsluiting op milieutechnisch vlak werden onderzocht.
Op basis van deze studie heeft de Vlaamse regering in juni 2000 principieel gekozen voor een benedengronds tracé gebundeld met de reservatiestrook A102 en de E313 (Wommelgem- Ranst).
Een traject dat niet door alle lokale besturen en buurtgroepen op gejuich werd onthaald.
Vooral de doortocht in Ranst ter hoogte van het Muizenbos - een Europees habitatrichtlijngebied - en het bijkomend dwarsen van de Nete ten noorden van Lier, vormen een belangrijk knelpunt.
Arup/Sum rakelde de A102 en de verbinding Liefkenshoek 'voorzichtig' aan binnen zijn studie.
Terecht voorzichtig want de A102 zou voor veel weerstand kunnen zorgen!!!
De A102 maakt de Arup-Sum-tunnel toegankelijker.
De verkeersstromen worden verlegd, waardoor de noodzaak om tussen Merksem en Wommelgem een nieuwe ringweg (A102) aan te leggen, toeneemt.
Het is dus niet duidelijk dat de Arup-Sum-tunnel, de aanleg van de A102 noodzakelijk maakt, waardoor het laatste stukje groen in Merksem zou verdwijnen en Merksem en Deurne-Noord gekneld zouden zitten in een vierkant van autowegen.
Men mag niet vergeten dat de A102 ook langs en door stadsdistricten (Ekeren, Merksem, Deurne) zal lopen:

Voor Wommelgem zou dit een zoveelste verkeersader betekenen in een wirwar van bestaande wegen, rond punt, industrialisering, files, opstoppingen en sluipverkeer. 
In Deurne behoort het landschap rond Ertbrugge ongetwijfeld tot de grootste slachtoffers.
Het kasteeldomein is nochtans als landschap beschermd.
Vlakbij Ertbrugge liggen uitgebreide verstedelijkte woonwijken.

De dichtbevolkte wijk Deuzeld te Schoten zou door de nieuwe autoweg worden afgesneden en de wijken de “Lek” en “Winkelstap” worden al evenmin gespaard. 
Nog ingrijpender zou de aanleg van de snelweg worden voor het Sint-Michielscollege, met 750 leerlingen de grootste school van Schoten. 
Wat verder bedreigt het tracé het kasteeldomein Withof en doorsnijdt het een deel van het Schotense Gemeentepark.
Dat park met het kasteel van Schoten, biedt o.m. elke zomer het decor voor de openluchtvoorstellingen van het volksdansfestival : het Wereldfestival van de Folklore.

Daarnaast wordt ook de rand van het domein-Calixberg geraakt.
Even verder komt doorkruist de autoweg het natuurgebied ’t Asbroek, een gebied dat in het Schotense natuurontwikkelingsplan als bijzonder waardevol wordt omschreven en dat geadopteerd werd door Natuurpunt. 
De A-102 blijft ook niet ver van de nieuwe woonwijk Amerlo. 
De volkse wijk Sint-Filippus zal met het lawaai en het fijn stof van een ononderbroken verkeersstroom moeten leren leven. 
Daar liggen, in de onmiddellijke buurt, twee populaire scholen: Sint-Filippus en de Vlaams-Nederlandse Burgemeester Marnixschool. 
De A-102 doorkruist dan Merksem helemaal in het noorden.

De patiënten van het Jan Palfijnziekenhuis kunnen zwaaien naar de voorbijrijdende chauffeurs. 
In de wijk Kwadevelden zullen de bewoners het sterkst geconfronteerd worden met de nieuwe verkeersader.
Verder loopt de A-102 langs het openluchtsportcentrum Laagland Tuinwijk.
Bekijken we dit even via de luchtfoto. De A102 een opvallende streep groen tussen dichtbevolkte wijken, dit betonneren zonder tunnel oplossing zou niet erg gezond zijn. Bovendien met deze tunnel bovenkomen aan het rondpunt van Wommelgem, waar men nu reeds met het verkeer geen blijf weet. Hier drie autostrades (A102, E313 en E34) op korte tijd laten verweven zou niet verstandig zijn.

Ik ben er rotsvast van overtuigd dat niemand het verkocht zal krijgen om de A102 zomaar aan te leggen.
Of deze zou samen met de tweede spoorontsluiting volledig ondertunneld moeten worden (toch zeker het stuk van Schoten tot Wommelgem en de rest dan zeker ingesleufd).
Met de A102 kan je dus nog enkele miljarden  bijrekenen bovenop de Arup Sum-tunnel.
En dan is er nog geen betere ontsluiting met de Liefkeshoek.

Bovenop al deze investeringen kwamen de NMBS en de Heer Dirk Van Mechelen  dan weer met een logische alternatieve denkpiste door het treindossier te koppelen aan de geplande heraanleg van de R11 (in de volksmond de Krijgsbaan).
Het voorstel was om het goederenspoor in een tunnel onder de Autolei en Krijgsbaan te leggen, zodat deze daarna samen zou kunnen sporen met de bestaande Lijn 15 en zou aansluiten op het historische tracé in Lier.
Een 24 km lange geboorde variant tot aan Lier werd als variant alternatief tevens bestudeerd.
We vonden het al raar dat ex-minister Dirk Van Mechelen  erkende dat er een groot leefbaarheidsprobleem was en het idee lanceerde om de tweede spoorontsluiting samen met de R11 ondergronds aan te leggen en dit als echte opportuniteit. Normaal is ecologisch en leefbaar denken nooit zijn sterkste kant geweest.
Maar er stelt hier een ander onderliggend probleem: de beschikbare plaats is op.
Op de E313 tussen Ranst en Wommelgem is er geen genoeg ruimte om én 12 baanvakken en een tweede spoorontsluiting te organiseren.
Het R11-idee heeft natuurlijk enorm veel voordelen.
Met dit plan zou tegelijk de leefbaarheid in de oostelijke rand van Antwerpen verbeteren.
Door het goederenspoor af te buigen naar de R11 zouden meerdere regionale vraagstukken duurzaam worden opgelost.
In één beweging zou ook de stationsomgevingen van Boechout en Lier een volledige metamorfose ondergaan.
Bovendien zou het alternatieve tracé de weg vrij kunnen maken voor een gloednieuw en architecturaal hoogstaand treinstation in Lier.
In de omgeving van Lier zou er géén bijkomende spoortunnel of -brug in de Netevallei moeten komen, want via het nieuwe voorstel gebeurt de aansluiting op de IJzeren Rijn via bestaande overbruggingen.
Het nieuwe idee zou meerdere vliegen in één klap verwerken.
Het Vlaams Gewest wil al langer de onveilige kruispunten op de R11 aanpakken.
De zogenaamde zwarte punten situeren zich vooral aan het rondpunt en de kruising van de Herentalsebaan in Wommelgem, aan het kruispunt van de Robianostraat in Borsbeek  en de kruising te Mortsel.

Wommelgem en Ranst het derde drukste punt in België
Op het punt tussen Wommelgem en Ranst, waar de E34 samenvloeit met de E313, stijgt het verkeer aanzienlijk, maar ook het verkeer komende van de R11 is aanzienlijk.
Om de relatieve benutting van een weg te beoordelen wordt het werkdagverkeer afgezet tegen de uurcapaciteit.
De volle capaciteit van de E313 is ongeveer 14 uur nodig om het huidige verkeersvolume per dag te verwerken.
De E313 is daarmee de derde drukste weg in België, met een factor 13,8 net na de Antwerpse ring tussen Berchem en Borgerhout (factor 14,3) .
Maar de verkeersafwikkeling op de R1 tussen Berchem en Borgerhout gebeurt ingesleufd, terwijl de E313 tussen Ranst en -Wommelgem zich op maaiveld begeeft, met de nodige geluidsoverlast voor Wommelgem.
Hier lijkt me dan weer logisch dat men onder de E313 via een geboorde tunnel de verkeerswissel van de A102 gaat organiseren om iets verder apart aan te sluiten met de E34 of de E313.
Zeker is dat men in Wommelgem en Ranst de huid duur zal verkopen, de bevolking is hier reeds oververhit wegens de ENA-perikelen.

Bij het voorstellen van dit bedrijventerrein moest er van locatie veranderd worden naar een sporthal wegens te veel interesse.

Logisch dat men hier over zal gaan tot het organiseren van een eigen referendum en dat men de A102 een juridische insteek zal geven via het structuurplan.
Tussen de bottlenecks, op dit oververzadigd  stuk van de E313, wil men een extended gateway wringen met 11.000 vrachtbewegingen per dag, gekker kan niet.
In die zin is het ENA-terrein te Wommelgem-Ranst een miskleun van belang, het ligt te midden van een zone waar de autowegen nu al volgepropt zitten met verkeer.
Waanzinnige projecten
Maar als je van al deze projecten de rekening zou maken dan zul je niet anders kunnen besluiten dat dit alles onbetaalbaar zal worden.
Met dat geld kan je de stad volleggen met een goed functioneerde openbaar vervoer en het aanbod van alternatieve vervoerswijzen voor vrachtverkeer uitbreiden tot het maximum.
Als we tenminste deze vervoerstromen duurzaam ondergronds verplaatsen via tunnels en ondergrondse containertransportbanden.
We denken bijvoorbeeld aan de voorstellen van professor Willy Winkelmans .
Een oplossing, ter bestrijding van overmobiliteit zou dan tevens kunnen zijn dat de vraag naar wegverkeer zou beperkt worden, bijvoorbeeld door een kilometerheffing voor het vrachtverkeer of zelfs voor alle verkeer.

Dirk Weyler – Red de Voorkempen 07-12-09
http://www.bloggen.be/weylerweyler/archief.php?ID=567911