Europa legt luchtvaart CO2-quota op

Europese luchtvaartmaatschappijen hoefden zich lange tijd niet al te veel aan te trekken van de uitstoot van broeikasgassen door hun vliegtuigen. Maar dat is binnenkort voorbij.

Vanaf 2012 worden maatschappijen aangeslagen voor de uitstoot van CO2 van hun toestellen. De Europese Commissie vindt dat ook de luchtvaart zijn steentje bij moet dragen aan het behalen van de doelstellingen van het Verdrag van Kyoto. Ook vindt de Commissie dat luchtvaart moet worden opgenomen in de opvolger van het Kyoto-verdrag. Tot nu toe golden deze doelstellingen, die een terugdringing van de uitstoot van broeikasgassen beogen, alleen voor industriële ondernemingen op de grond.

1.Voorstel van de Europese Commissie

Uit berekeningen van de Commissie is gebleken dat de luchtvaart momenteel de snelst groeiende vervuiler is in termen van broeikasgassen. Hoewel het aandeel van luchtvaartondernemingen in de totale uitstoot relatief gering is, naar schatting 3 procent, zijn de emissies sinds het ijkjaar 1990 met maar liefst 87 procent gestegen. De Commissie verwacht dat als hiertegen niet wordt opgetreden, de uitstoot in 2020 zal zijn verdubbeld vergeleken met het huidige niveau. Een dergelijke vervuiling zal het de Europese Unie veel lastiger maken om de doelstelling een vermindering van de totale uitstoot met 20 procent in 2020 vergeleken met 1990 te kunnen halen.

De voorstellen van de Commissie beogen tegen 2020 de jaarlijkse uitstoot van CO2 door vliegtuigen met meer dan 180 miljoen ton te verminderen. Volgens de Britse oud-minister voor Klimaat en Milieu, Ian Pearson, is die besparing te vergelijken met het effect van een rijverbod van een jaar voor al het wegvervoer in het Verenigd Koninkrijk.

Eind juni 2008 hebben de EU-lidstaten besloten om de luchtvaartmaatschappijen op te nemen in het systeem voor de handel in emissierechten (ETS). Het Europees Parlement heeft hier begin juli 2008 mee ingestemd. Dit systeem bevoordeelt schone industrieën en ondernemingen die een deel van hun vermogen investeren in schone technologieën en projecten elders in Europa of de wereld. Het principe is als volgt: bedrijven krijgen een bepaalde percentage van de totale emissierechten voor hun sector gratis toegekend. Als ze minder vervuilen dan is toegestaan, houden ze emissierechten over. Deze overgebleven emissierechten kunnen ze verkopen aan bedrijven die 'vuiler' zijn, en dus emissierechten tekort komen. Daarnaast kan de EU de totale hoeveelheid periodiek uit te geven emissierechten geleidelijk beperken, om de Kyoto-doelstellingen niet in gevaar te brengen.

Op 26 September 2011 heeft de Commissie de specifieke regelingen voor 2012 bekend gemaakt. Vanaf dan wordt 85% van de luchtvaart-emissierechten gratis beschikbaar gesteld door de EU. Voor de rest zullen de luchtvaartmaatschappijen moeten gaan betalen. Na verloop van tijd wordt dit percentage terug gebracht naar 82%. Vanaf 2013 zal 3% van deze rechten gereserveerd worden voor nieuwe en snelgroeiende maatschappijen.

2.Tegenstand

De Internationale Organisatie voor de Luchtvaart (IATA) is fel tegen de plannen van de Europese Commissie. De luchtvaartindustrie kampt met een crisis vanwege hoge benzineprijzen. Door de Europese plannen voor de emissiehandel zou de luchtvaartindustrie het nog moeilijker krijgen volgens de IATA. Verder stelt de organisatie dat het opnemen van de luchtvaartindustrie in het systeem voor de handel in emissierechten geen positief effect zal hebben op het milieu. Alleen door te investeren in innovatie en gerichte politieke maatregelen kan de hoge CO2-uitstoot worden tegengegaan. De IATA verwacht bovendien dat de Europese plannen zullen leiden tot een internationale juridische chaos doordat de niet-EU-landen ook worden betrokken bij het emissiehandelssysteem.

De Commissie en het Europees Parlement wilden het systeem in 2011 van kracht laten gaan voor alle vluchten binnen het grondgebied van de EU. De lidstaten hielden echter vast aan 2012.

3.Europees Parlement

Het Europees Parlement steunde de Commissie in zijn plannen om de luchtvaart te betrekken bij de emissiehandel, maar wilde dat de Commissie nog een stap verder ging. Het EP had het voorstel daarom op een aantal punten aangepast:

- De aan vliegtuigexploitanten toe te wijzen emissierechten moesten 90% bedragen van de gemiddelde jaarlijkse luchtvaartemissies in de periode 2004-2006. Dat zou minder zijn dan wat de Europese Commissie voorstelde (100%), maar wel meer dan het voorstel van de parlementaire commissie (75%).- De richtlijn moest vanaf 2011 van toepassing zijn, zowel op vluchten binnen de EU als ook op vluchten tussen de EU en derde landen. De Europese Commissie wilde dat laatste pas in 2012 in laten gaan.- 75% van de emissierechten moest gratis verstrekt worden; 25% geveild.- De ontheffing die de Commissie wilde verlenen aan overheids- en militaire vluchten zou vervallen, omdat overheden juist het goede voorbeeld zouden moeten geven.Het uiteindelijke compromis-besluit wijkt op enkele punten af van het voorstel van het Europees Parlement:

- het systeem wordt ingevoerd in 2012, een jaar later dan het EP wilde.- het systeem geldt voor alle vluchten naar en van Europese luchthavens, dus ook buitenlandse vluchten.- vanaf 2012 mag de uitstoot niet toenemen; het EP wilde een reductie tot 90 procent.- 85 procent van de uitstootrechten wordt gratis weggegeven aan de luchtvaartsector en 15 procent wordt geveild. Het EP wilde 25 procent van de uitstootrechten veilen. Het compromis wacht nu op formele goedkeuring door de Raad.

4.Internationaal akkoord

In oktober 2010 bereikte de Europese Commissie tijdens een congres van de VN-burgerluchtvaartorganisatie ICAO overeenstemming over deelname van niet-EU-landen aan het Europese emissiehandelssysteem. Luchtvaartbedrijven uit landen die niet tot de EU behoren moeten vanaf 2012 betalen voor emissie van CO2 door vliegtuigen die van of naar de Europese Unie vliegen. Tot 2020 krijgen ze nog korting. Na 2020 moeten vliegtuigen bovendien jaarlijks 2 procent minder brandstof gaan gebruiken.

Landen als de VS, Canada en Mexico hebben zich lange tijd verzet tegen opname van niet-EU-landen in het emissiehandelssysteem, maar hebben nu toch ingestemd. Eurocommissaris Connie Hedegaard reageerde gematigd positief: 'Het akkoord is niet zo ambitieus als Europa denkt dat het zou moeten zijn.' Tegelijkertijd was ze tevreden dat werd erkend dat Europa ambitieuzere maatregelen mag invoeren dan anderen op dit gebied.

Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen hebben hun verplichte deelname aan het systeem aangevochten bij het Europese Hof van Justitie. Op 6 oktober adviseerde de Advocaat-Generaal bij het Hof dat het nieuwe Europese emissiehandelssysteem niet in strijd is met internationale regelgeving. Het Hof moet zelf nog een uitspraak doen. 

5.Argumenten in de discussie

Hieronder staan een aantal argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Emissiehandel verzwakt de concurrentiepositie van de Europese luchtvaart
De plannen van de Commissie verzwakken de concurrentiepositie van Europese vliegtuigmaatschappijen omdat ondernemingen uit derde landen zich krachtens het Verdrag van Chicago niet aan de regeling hoeven te houden.

Buitenlandse maatschappijen zouden Europa kunnen gaan mijden
Het voorstel van de Commissie kan er toe leiden dat buitenlandse luchtvaartmaatschappijen liever omvliegen ten koste van meer CO2-uitstoot dan een tussenstop te maken in Europa.

Emissiehandel heeft weinig zin; verhoging van de efficiëntie is beter
De toepassing van emissierechten zet te weinig zoden aan de dijk. De Commissie zou ook naar maatregelen moeten kijken om de meest vervuilende vliegbewegingen aanvliegen, landen, taxiën en starten efficiënter te laten verlopen.

Vervuilende maatschappijen riskeren consumentenboycots
Luchtvaartmaatschappijen die zich niets of weinig aantrekken van de gevolgen van de uitstoot van CO2 gaan steeds meer last krijgen van consumentenorganisaties die zullen oproepen tot een boycot van deze ondernemingen

Emissiehandel voor de luchtvaart voorkomt oneerlijke concurrentie
Als industrieën op de grond wel geconfronteerd worden met emissiehandel maar vliegtuigmaatschappijen niet, is sprake van oneerlijke concurrentie. Voor de luchtvaart moet daarom geen uitzondering worden gemaakt

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.

6.Meer informatie
Milieubeleid van de Europese UnieK
limaatconferentie Kopenhagen 2009

Europa Nu 21-12-2011
http://www.europa-nu.nl/id/vhpskq7xf9ym/eu_gaat_luchtvaart_aanslaan_voor

Ook buitenlandse luchtvaartmaatschappijen moeten Europese uitstootrechten verwerven

Het Europese systeem van CO2-uitstootrechten kan ook opgelegd worden aan buitenlandse luchtvaartmaatschappijen die in Europa actief zijn. Dat heeft het Europese Hof van Justitie geoordeeld. Daardoor kan de maatregel als gepland vanaf volgende maand in werking treden.

De Europese Unie besloot in 2008 om de luchtvaartsector op te nemen in het systeem van CO2-uitstootrechten. Daardoor worden luchtvaartmaatschappijen die Europese luchthavens aandoen vanaf januari 2012 verplicht om rechten te verwerven om hun CO2-uitstoot te dekken. Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen tekenden bij een Britse rechtbank protest aan. Ze voerden aan dat de maatregel in tegenspraak is met het internationale gewoonterecht en de Open Sky-overeenkomst over de vrijmaking van het luchtverkeer tussen Europa en de Verenigde Staten.

In antwoord op een prejudiciële vraag van de Britse rechtbank stelde het Hof echter dat "de eenvormige toepassing van de regeling op alle vluchten vanaf of naar een Europese luchthaven in overeenstemming is met de bepalingen van de Open Sky-overeenkomst die discriminatie tussen Amerikaanse en Europese marktdeelnemers verbieden". Het Hof stelt voorts dat de maatregel geen afbreuk doet aan het territorialiteitsbeginsel of de soevereniteit van derde landen.

De regeling is immers enkel van toepassing wanneer vliegtuigen landen in Europa en dan vallen ze onder Europese rechtsbevoegdheid. De VS oefenen zware druk uit op Europa om de richtlijn bij te sturen, maar het Hof steekt de Europese beleidsmakers een hart onder de riem. Eurocommissaris voor Klimaatactie Connie Hedegaard bevestigde woensdag alvast dat de richtlijn vanaf januari in werking treedt. (MVL)
Tweet
Bron: Belga
Skynet 21-12-2011
http://www.skynet.be/nieuws-sport/nieuws/politiek/artikel/834550/ook-buitenlandse-luchtvaartmaatschappijen-moeten-europese-uitstootrechten-verwerven
 

De vervuiler betaalt en vliegmaatschappijen dus ook

Het Europees Hof heeft vandaag de Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen in het ongelijk gesteld over hun aanklacht dat zij moeten gaan betalen voor de uitstoot van broeikasgas CO2.

Europees parlementslid Bart Staes (Groen!) ziet daarmee naar tevredenheid bevestigd dat het principe van de vervuiler betaalt, ook voor het Europees Hof niet meer dan logisch is.

Staes: "Wereldwijd wordt gewerkt aan de reductie van CO2-uitstoot en een belangrijk onderdeel is een prijskaartje hangen aan die uitstoot. Industrie en energiebedrijven betalen al voor hun uitstoot en vanaf januari vliegmaatschappijen dus ook. Dat luchtvaartmaatschappijen gratis zouden mogen uitstoten zou een subsidie op vervuilen betekenen."

De luchtvaartmaatschappijen wilden dit beleid bij het hof aanvechten omdat zij menen dat dit oneerlijke concurrentie betekent. Het Hof oordeelt echter anders. Staes: "De prijzen voor een vliegticket schieten niet de lucht in, het percentage prijsstijging per passagier is zeer klein. Bovendien zal het echt niet zo zijn dat vliegtuigen voortaan niet meer van en naar Europa zullen vliegen. De CO2 heffing geldt namelijk voor alle vliegtuigen die van en naar de EU vliegen."

Bart Staes 21-12-2011
http://www.groen.be/actualiteit/Telex-de-vervuiler-betaalt-en-vliegmaatschappijen-dus-ook-_2494.aspx