Extreme hitte zorgt voor ozonalarm

kade rechteroever

Stad vandaag gezonder dan platteland

Ozon piekt
 

Het warme weer zorgt voor slechte lucht in de steden, maar vooral op het platteland. De hoeveelheid ozon kan er vandaag een alarmpeil bereiken. 'Een hartpatiënt die een uur gaat joggen, kan overlijden.'

De kaart van ons land kleurt rood.

Door de tropische temperaturen neemt de hoeveelheid ozon toe en kan ze zelfs tot een alarmhoogte klimmen. Gisteren werd op zeven plekken in Vlaanderen de Europese informatiedrempel van 180 microgram ozon per m3 overschreden. Voordat het niveau woensdag afneemt door regenval voorspelt de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu voor vandaag nog meer ozon. "Het gas vervliegt niet, omdat er weinig wind is", zegt wetenschappelijk medewerker Frans Fierens. "De kans bestaat dat we de alarmdrempel van 240 microgram per m3 bereiken, iets wat niet vaak voorkomt." De cijfers geven Fierens gelijk.

Vorig jaar werd de alarmdrempel slechts op een dag overschreden. In 2003 gebeurde dat nog zeven dagen. Dergelijke ozonpieken zullen zeldzamer worden, voorspelt Fierens. "Er hangt continu ozon en die hoeveelheid neemt toe, vooral door de massale economische groei in China en India. Door Europese maatregelen - denk aan de invoering van de katalysator voor wagens en een maximumuitstoot voor de industrie - zien we wel minder lokaal geproduceerde ozon. De pieken, dagen waarbij we zoals nu de informatie- en wellicht zelfs de alarmdrempel overschrijden, nemen daardoor af." Wat opvalt is dat de plattelandsbewoners daarbij meer vervuilde lucht inademen dan stedelingen. Dat komt omdat ozon niet rechtstreeks wordt uitgestoten, maar ontstaat doordat zonlicht inwerkt op stikstofdioxide. Fierens: "Dat gas wordt in ons land vooral geproduceerd door auto's. Maar zij stoten ook stikstofmonoxide uit. Die breekt de gevormde ozon weer af, waardoor er in de drukkere stad paradoxaal genoeg minder ozon hangt. Op het platteland is er minder verkeer en treffen we dus hogere ozonwaardes aan."

Binnenblijven
Binnenblijven is in zulke gevallen aangeraden, vooral voor longpatiënten, kinderen en ouderen. Binnen hangt immers de helft minder ozon in de lucht. Gisteren moesten mensen met gevoelige luchtwegen of chronische longaandoeningen het kalmaan doen en zeker geen zware inspanningen verrichten. Als het alarmpeil vandaag wordt gehaald, geldt dat advies voor iedereen. Na een uur in de buitenlucht kunnen de neus, keel en ogen geïrriteerd raken. Ook kunnen er zich bij gevoelige personen een hoest, kortademigheid of pijn op de borst ontwikkelen.

Longarts Guy Brusselle (UZ Gent): "Als je toch gaat sporten, zul je het zeker merken. De longen kunnen tot 15 procent minder goed functioneren. Gezonde mensen zullen daarom sneller uitgeput geraken. Een hartpatiënt die een uur in het park gaat joggen, kan evenwel overlijden. Maar voorlopig krijgen we weinig ozongerelateerde klachten. Bij een langere periode met meer ozon in de lucht, drie of vijf dagen, zouden we het in ziekenhuis zeker merken." Vandaag is dan ook niet de ongezondste dag van het jaar.

Terwijl we 's zomers vooral te maken krijgen met ozon, worden we in de winter geconfronteerd met grotere hoeveelheden fijn stof. Op korte termijn veroorzaken beide dezelfde klachten aan de luchtwegen. "Maar fijn stof is desalniettemin erger", zegt Brusselle. "Het vermindert de levensduur en kan kankers veroorzaken. Tot nu toe is niet aangetoond dat ozon zulke verregaande effecten heeft."
REMY AMKREUTZ
De Morgen 23-07-2013 pag. 1

 

Extreme hitte zorgt voor ozonalarm

Over heel Vlaanderen bestaat er vandaag een groot risico dat door de hitte de Europese alarmdrempel voor ozon in de lucht wordt overschreden.

Maandag was dat al het geval in Aarschot en waren er ook hoge pieken in Schoten en Borgerhout. Voor kwetsbare bevolkingsgroepen is er dan slechts één boodschap: binnen blijven en ramen sluiten.

In bijna heel Vlaanderen werd maandag de informatiedrempel van 180 microgram per kubieke meter ozon overschreden (vanaf dan moet de bevolking worden geïnformeerd).

De Europese alarmdrempel ligt op 240 microgram. Enkel in Aarschot (259 microgram) werd die al overschreden. De andere pieken lagen in Idegem (215 microgram), Borgerhout (212 microgram) en Schoten (209 microgram).

Veel ozon in de lucht leidt tot een verlies van de longfunctie van 10 tot 15 procent. Dat wil zeggen dat mensen 10 tot 15 procent meer inspanning moeten leveren om dezelfde hoeveelheid zuurstof te kunnen inademen, zegt expert Olav Peeters van de Intergewestelijke Cel voor Leefmilieu (Ircel). “Voor gezonde mensen is dat normaal geen probleem; zij recupereren ook snel. Maar voor heel wat anderen niet.”

Volksgezondheid raadt de meest kwetsbare personen (naast bejaarden en jonge kinderen ook mensen met astma en ademhalingsproblemen) aan om bij overschrijding van de alarmdrempel thuis te blijven, tussen 12 en 22 uur geen ramen te openen en geen lichamelijke inspanningen te leveren.

Het was gisteren de warmste dag van het jaar, met een piek van 33,7 graden Celsius in Kleine Brogel, maar dat record zou vandaag alweer kunnen sneuvelen, vooral in de Kempen. De luchtkwaliteit zal dus, mede doordat er weinig wind is, wellicht nog slechter worden. De enige redding kan komen van een vroeg onweer, dat snel de luchtkwaliteit zou kunnen verbeteren.

DH
Gazet van Antwerpen 23-07-2013
http://www.gva.be/nieuws/wetenschap/aid1424830/alarmerende-240-microgram-m3-ozon-overschreden-in-aarschot.aspx

Tags: