Frisse’ winterlucht zit vol fijn stof

kade rechteroever

Houtkachels en open haarden zijn typische veroorzakers van heel wat fijn stof. FOTO RR 

Hoogste concentraties in vier jaar doen aantal sterfgevallen toenemen


Tijdens de voorbije winter zijn de concentraties fijn stof in België van de hoogste geweest sinds vier jaar. Dat heeft alles te maken met het droge weer deze winter. De hoge luchtverontreiniging verklaart voor een deel de gestegen sterftecijfers van de voorbije maanden.


 

 Volgens het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid zijn er dit jaar tussen 2 januari en 19 februari 18.778 sterfgevallen geweest in ons land. Op basis van de sterftecijfers van de laatste vijf jaar is dat 20% – of 3.142 sterfgevallen – meer dan gemiddeld. Een significant verschil dat onder meer wordt toegeschreven aan de griepepidemie die deze winter 250.000 Belgen trof. Maar ook de koude temperaturen en luchtvervuiling zorgden voor vervroegde sterftes.
 

Begin februari was er nationaal smogalarm. “Voor deze winter kunnen we nog geen cijfer geven, maar onderzoek van vergelijkbare periodes met hoge luchtverontreiniging leert dat het aantal sterfgevallen daardoor met 8% toeneemt”, zegt milieuepidemioloog Tim Nawrot van de UHasselt. “Die stijging komt louter door de luchtvervuiling en staat los van de gevolgen van de griepepidemie of sterftes als gevolg van heel koude dagen.”
 

Droogte 

Op het druk bijgewoonde Wetenschapscafé van de Uhasselt woensdagavond bevestigde luchtvervuilingsexpert Frans Fierens van de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu de slechte cijfers voor de voorbije winter. “De laatste jaren dalen de gemiddelde concentraties fijn stof. Ook de pieken nemen af.
 

Maar tijdens de huidige winter hebben we de hoogste concentraties opgetekend sinds vier jaar. Het weer heeft hierin een belangrijke rol gespeeld. We hadden normale temperaturen, maar de winter van 2016-2017 was de droogste in dertig jaar. Die droogte is de oorzaak van de grote hoeveelheid fijn stof in de lucht. In natte periodes krijgen we zuivere oceaanlucht over ons land.”

“Onderzoek van vergelijkbare periodes met hoge luchtverontreiniging leert dat het aantal sterfgevallen daardoor met 8% toeneemt.”
TIM NAWROT Milieu-epidemioloog

De veroorzakers van fijn stof zijn wij allemaal: huishoudens, industrie, landbouw en verkeer. Bekende boosdoeners zijn houtkachels en dieselwagens. Een houtgestookte open haard zorgt bijvoorbeeld voor dertig keer meer fijn stof dan een pelletkachel. Maar een pelletkachel stoot dan weer 150 keer meer fijn stof uit dan een verwarming op aardgas. Als het van de specialisten afhangt, komt er een verbod op dieselwagens en oude houtkachels.
 

Kankerverwekkend 

Wetenschappelijk onderzoek heeft onomstotelijk bewezen dat fijn stof in de lucht ons leven kan verkorten met 7 tot 12 maanden. Volgens professor Nawrot zijn de effecten van luchtverontreiniging op onze gezondheid een feit. “Voor de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) behoort luchtverontreiniging tot de eerste groep van kankerverwekkende stoffen. De Whonormen halen we niet. Die normen gaan dan nog uit van gezonde mensen. In de normen zou men vooral ook rekening moeten houden met de gevoelige periodes in een mensenleven: ouderen, zwangere vrouwen, pasgeboren baby’s, longpatiënten.”
 

Voor mucoviscidosepatiënten heeft een beperkte stijging van de concentraties fijn stof al onmiddellijk een effect. Ook de relatie met cardiovasculaire ziekten is bewezen. Mensen met dichtgeslibde bloedvaten krijgen sneller een hartinfarct. Veroudering verloopt sneller bij mensen die meer aan luchtvervuiling zijn blootgesteld. Er zijn ook effecten op de cognitieve ontwikkeling. Fijn stof dringt niet alleen in de longen binnen, de kleinste deeltjes bereiken ook de bloedbanen en via de neus bereikt het fijn stof ook onze hersenen.

(gut)
Gazet van Antwerpen 17-03-2017 pag. 8

Tags: