"Goed nadenken over wanneer je een auto wilt gebruiken"

kade rechteroever

Steeds meer dringt door dat de samenleving voor enorme uitdagingen staat op vlak van duurzaamheid. Het begrip "duurzaamheidstransitie" of kortweg "transitie" wint terrein. Heel wat individuen en organisaties wachten niet en gaan zelf het engagement aan. Dat doen ze om ecologische en sociale redenen, maar ook om een rol te spelen als geëmancipeerde burgers. DeWereldMorgen.be belicht deze week enige transitie-initiatieven. Vandaag: autodelen.

Joyce de Badts

 

 

Autodelen

Bonavontuur en Danny zijn zeer geschikt voor de wekelijkse boodschappen, Annabel en Johnny zijn stevig genoeg voor een trip naar het containerpark en Smartie en Latoyo zijn superhandig in de stad. Deze auto’s en nog twintig andere, maken deel uit van Dégage! Dit is dé gedeelde autovloot van Gent. Letterlijk betekent het woord: "uit de weg".

“Het concept is even eenvoudig als logisch”, vertelt Gerbrand Nootens, een van de initiatiefnemers. “Er zijn te veel auto’s en de overgrote meerderheid daarvan staat voor de helft van de tijd werkloos op straat plaats in te nemen. Door een wagen met verschillende mensen te delen, verminder je het aantal.”

Momenteel telt Dégage, de particuliere tegenhanger van pakweg Cambio, 540 leden binnen Gent. Er zijn nog wel een handvol andere autodeelinitiatieven, maar Dégage is de grootste van het land. Het bestaat meer dan tien jaar. Het verschil met commerciële organisaties als Cambio is dat er geen standplaatsen zijn en geen vaste eigen ‘vloot’: alles draait op de goodwill en medewerking van de eigenaars en de gebruikers zelf. Een voordeel daarvan is uiteraard de prijs. Gebruikers betalen enkel per kilometer. Er is geen toeslag afhankelijk van de tijd die je neemt en geen lidgeld. Als je niet rijdt, heb je ook geen kosten.

Typisch

We hebben afgesproken bij Eva thuis, een gebruiker van Dégage die in het groen aan de Schelde woont. “Tja, als je geen auto hebt, heb je wat geld over om zo mooi te kunnen wonen he”, grapt ze. Naast Gerbrand is gebruiker Katrien Annys langsgekomen. Ook aanweziig is Koen De Baets, eigenaar van een grote deelauto. Hij heeft drie kinderen en de auto stelde hij vanaf het begin ter beschikking om te delen.

De fotograaf moet snel even over huis om zijn eigen auto te gaan halen voor de groepsfoto: iedereen is met de fiets gekomen. Typisch.

Katrien is zelfstandig grafisch vormgever en nu vier jaar lid. “Ik heb eigenlijk alleen maar af en toe een auto nodig voor mijn werk”, vertelt ze, “en dat is op momenten dat Gerbrands auto altijd voor de deur staat. Hij gaat met de fiets naar het werk, maar heeft dan weer vaker de auto in het weekend nodig. Dan gebruik ik hem zelden. Voor mij werkt het systeem perfect.”

Rompslomp

Eva woont samen met haar man en twee kinderen in Destelbergen: “Cambio heeft hier geen standplaatsen. Vandaar dat ik bij Dégage gekomen ben.” Eva werkt als bio-ingenieur in een chemisch bedrijf in de haven op acht kilometer van haar huis. “Een auto hebben en dagelijks gebruiken is voor veel mensen zo logisch en normaal, het wordt weinig in vraag gesteld."

"Het is algemeen aanvaard dat je, zeker met kinderen, niet zonder auto kunt. Maar het is maar wat je gewend bent. Het is handig dat ik af en toe een auto kan gebruiken voor bijvoorbeeld verre familiebezoeken. Verder doen we alles met de fiets: boodschappen, naar het werk, naar school. Het is pas door het echt te doen, dat je merkt dat leven zonder een eigen auto wél mogelijk is en zelfs zeer veel voordelen heeft.”

“Niet alles is even eenvoudig, aan dit deelsysteem’, zegt Koen. “Er gaat toch een hoop administratieve rompslomp mee gepaard. Gebruikers moeten twee dagen op voorhand een mailtje sturen om de auto te reserveren, daar moet je dan wel mee bezig zijn. Als er dan mensen niet komen opdagen, dan is dat vervelend."

"De eigenaars zélf moeten ook hun eigen auto reserveren. Erg is dat niet: dat we de wagen niet zomaar impulsief gebruiken, zie ik als een voordeel. Het voordeel is dat de kosten van mijn wagen (aankoop, onderhoud, verzekering,…) mee betaald worden door de andere gebruikers. En nog een voordeel: je leert binnen Dégage heel wat gelijkgestemde buurtbewoners kennen.”

Impulsief

“Soms is dat wel spijtig dat je niet zomaar in de auto kunt springen om ergens impulsief heen te gaan”, zegt Katrien, “maar anderzijds: hoe vaak per jaar komt dat voor? Ik ben het zo gewend, het overkomt me bijna nooit.”

“Het enige dat voor ons weleens vervelend is, is dat de meeste auto’s in het weekend gereserveerd zijn”, vertelt Eva. “Weekendgebruik moet je echt goed op voorhand plannen.”

“Terwijl er bij Cambio misschien een financiële drempel is om tot het systeem toe te treden, is er bij ons beslist een andere drempel”, bevestigt Gerbrand. “Je moet er wat moeite voor doen en je moet goed nadenken over wanneer je een auto wilt gebruiken. Maar dat is net de hele bedoeling van ons initiatief.”

Koen knikt: “De kilometerprijs die een ontlener betaalt, ligt erg dicht bij de reële kostprijs. Zo betaalt iedereen mee aan de slijtage en ook de kosten voor gebruik én de verzekering worden ermee betaald. Op die manier worden gebruikers zich echt bewust van hoeveel het eigenlijk kost om met de auto te rijden. En ik weet niet of dit een voor- of een nadeel is: als je eens een accidentje hebt met een auto, dan moet je de eigenaar zelf onder ogen komen.”

Solidariteitsprincipe

Een auto delen is voor eigenaar en gebruiker voordelig op allerlei vlakken, maar wat gebeurt er als het eens misloopt? “Ons verzekeringssysteem is gebaseerd op het solidariteitsprincipe”, zegt Gerbrand. “Bij schade die niet gedekt wordt door de verzekeringsmaatschappij hoeft de gebruiker nooit meer dan vijfhonderd euro te betalen, eventueel verhoogd met een bonusmalusverhoging. Dat is een vast bedrag, de eventuele meerkost vangt de vzw op."

"Alle wagens zijn via Dégage verzekerd, zodat de eigenaar niet hoeft op te draaien voor de bonusmalusverhoging wanneer een gebruiker een ongeluk veroorzaakt. De kosten voor die verhoging betaalt Dégage ook aan de eigenaar terug. We hebben al een perte totale gehad waar geen verzekering in tussen kwam”, vertelt Gerbrand, “dan is het even slikken als we onze reserves moeten aanspreken. Gelukkig blijken Dégagebestuurders over het algemeen erg voorzichtig.”

Dégage! is groot voor een particulier initiatief, maar in tegenstelling tot Cambio krijgt de organisatie tot nog toe weinig steun van het stadsbestuur. Gerbrand: “We halen met 26 deelauto’s ongeveer honderd auto’s van de baan, we groeien al jaren heel gestaag. Als de stad ook particuliere autodeelgroepen zichtbare standplaatsen aanbiedt, zal dit potentiële autodelers zeker over de streep halen.” Koen: “Ons knelpunt is het piekgebruik in het weekend. Daar zou de stad ons in kunnen ondersteunen, door bijvoorbeeld hun stilstaande dienstwagens mee in ons systeem te stoppen. We blijven daarvoor lobbyen.”

Meer informatie over Dégage! en andere autodeelinitiatieven.

Tags: