'Had ik vroeger ongelijk? Nee, te weinig bewijs'

kade rechteroever

Jarenlang achtte de Amerikaanse professor Richard Muller de opwarming van de aarde 'niet wetenschappelijk bewezen'. Koren op de molen van vele 'klimaatontkenners' die met de man dweepten en hem miljoenen dollars toestopten. Tenminste, tot de befaamde klimaatscepticus dit jaar besloot van kamp te veranderen.

SARA VANDEKERCKHOVE

Toen de Amerikaanse professor Richard Muller (68) vorig jaar wou bewijzen dat de mens weinig te maken heeft met de opwarming van de aarde, moest hij zijn mening onverwacht bijstellen. Zijn onderzoek bewees namelijk het tegendeel. Een streep door de rekening van fossiele brandstofindustrie, die miljoenen euro's in het project hadden gepompt zodat Muller verder twijfel kon zaaien over de klimaatopwarming.

Muller werkt al jaren als professor natuurkunde aan de University of California in Berkeley. Daar richtte hij het Berkeley Earth Surface Temperature (Best) project op, samen met zijn dochter Elisabeth. Vader en dochter besloten om de klimaatopwarming te fileren en de temperaturen wereldwijd te onderzoeken. Twee jaar onderzoek bracht uiteindelijk de finale ommekeer voor Muller.

 Vroeger stond u bekend als een klimaatscepticus. Waarom bent u van mening veranderd?
Muller: "We hebben bewezen dat de mens de belangrijkste oorzaak is van de opwarming van de aarde. De voorbije 250 jaar is de gemiddelde temperatuur aan het aardoppervlak met 1,5 graden Celcius gestegen. Tot onze verbazing was niet de zon hier verantwoordelijk voor, maar wel de CO2-uitstoot die mensen veroorzaken. We hebben de belangrijkste bezwaren van de sceptici onderzocht en de resultaten waren verrassend. Maar het ging om een uitgebreide wetenschappelijke analyse. De resultaten zijn sluitend en als wetenschapper ben ik verplicht mijn overtuiging daaraan aan te passen."

 U geeft nu toe dat u vroeger fout zat?
"Nee, helemaal niet. Ik had vroeger geen ongelijk. De opmerkingen die klimaat-sceptici hadden, waren legitiem. Er waren onvoldoende bewijzen dat de klimaatopwarming het werk was van de mens.

"Er waren enkele indicaties, maar geen sluitende bewijzen. De cijfers die sommige wetenschappers gebruikten waren heel erg beperkt, dus de mogelijkheid bestond dat zij het bij het verkeerde eind hadden. Dus ik was sceptisch, zoals een goede wetenschapper dat hoort te zijn. Je zou kunnen zeggen dat ik vroeger een 'agnost' was. Ik realiseerde me dat ik het niet kon weten."

 Toch zijn er vandaag nog steeds mensen die de klimaatopwarming ontkennen. Wat vindt u daarvan?
"Het duurt een tijdje eer wetenschappelijk werk helemaal begrepen wordt. Gelukkig trekken we met onze studie heel veel mensen over de streep. Vooral niet-wetenschappers zijn moeilijk te overtuigen. Wetenschappers kunnen niet om onze resultaten heen. Die gaan een pak verder dan wat het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change, het VNklimaatpanel, sv) de voorbije jaren heeft gepresenteerd. Wij hebben miljoenen landtemperaturen onderzocht, over een periode van 260 jaar. Onze conclusies zijn heel erg sterk."

 Wat wil u nu bereiken met uw onderzoek?
"Nu ik jarenlang het probleem heb onderzocht, wil ik mij helemaal toeleggen op het aanreiken van oplossingen. Samen met mijn dochter."

 Wat zijn die oplossingen?
"Eerst en vooral moeten we ervoor zorgen dat we energie beter kunnen opslaan. Heel veel mensen praten daarover, bedrijven werken eraan, maar niemand doet het. Terwijl we op die manier driekwart van onze energie kunnen besparen. Dat is enorm. Vooral de ontwikkelingslanden moeten energie-efficiënter worden."
"Ten tweede moeten we weg van die steenkool en ons concentreren op natuurlijke energiebronnen. En dan heb ik het niet over zonne- of windenergie. Die hernieuwbare energie is mooi in theorie, maar gaat in de praktijk veel te traag. We moeten ons focussen op natuurlijk gas."

 Hoe bedoelt u?
"De CO2-uitstoot bij de verbranding van natuurlijk gas is een pak kleiner dan bij steenkool. Eenderde om precies te zijn. Dus als je massaal overschakelt op natuurlijk gas, haal je de uitstoot gemakkelijk met tweederde naar beneden.
"Het probleem is dat de ontginning van dat gas vaak heel wat vervuiling met zich meebrengt, zeker in ontwikkelingslanden. Daarom moeten de Verenigde Staten hun technieken en technologie met die landen delen. Want in het Zuiden ligt de sleutel. Enkel als je een land als China over de streep kunt trekken, kun je de klimaatopwarming tegenhouden."

 Is er al niet heel wat tijd verspild, mede omdat mensen zoals u de opwarming van de aarde jarenlang hebben ontkend?
"Er is heel wat tijd verloren gegaan, maar niet omdat mensen sceptisch waren. De oplossingen die de voorbije jaren naar voren zijn geschoven, zijn sowieso gedoemd om te mislukken. Kyoto noch Kopenhagen hebben iets degelijks opgeleverd. En het falen van die bijeenkomsten is allerminst de schuld van de sceptici."

Sara Vandekerckhove
De Morgen 22-112012 pag. 16

Tags: