Het Oosterweel-dilemma

De woekerende discussie over Oosterweel leidt tot zenuwachtigheid. De Vlaamse regering noch de Antwerpse burgemeester lijkt bereid om te bewegen. Dat voedt dan weer de complottheorieën.

De Antwerpse actiegroepen Straten-Generaal en Ademloos stappen volgende week naar de Vlaamse ombudsman. Ze eisen dat hun zogeheten Meccano-tracé 'onafhankelijk' wordt onderzocht. Meteen willen ze 'de aanhoudende misleiding door de regering aan de kaak stellen'. Volgens Manu Claeys (Straten-Generaal) zal een uitspraak van de ombudsman tot het voorjaar van 2013 op zich laten wachten. Hij wil daarom meteen 'open kaart' spelen.

Claeys wil in de eerste plaats het dossier warm houden. In september besliste de Vlaamse regering om het zogeheten BAM-tracé uit te voeren, aangevuld met twee 'bretellen': de A102 (Ekeren-Wommelgem) en de R11 (Wommelgem-Wilrijk). Maar de actiegroepen verwerpen het BAM-tracé. Zij eisen een meer noordelijk gelegen derde Scheldekruising. Bovendien willen ze van de huidige Antwerpse ring een lokale expresweg maken. Tussen Merksem en Berchem zou die weg worden overkapt. Zo blijft het doorgaande verkeer ver van de stad (zie kaart).

DS-infografiek

Met hun op het eerste gezicht aantrekkelijke plannen dweilen de actiegroepen de stad af. Vooral bij de politici willen ze een voet tussen de deur krijgen. De steun van Groen! hebben ze op zak, de andere partijen blijven achter. De ombudsman, een mailbombardement aan het adres van de ministers en een procedure in het kader van de openbaarheid van bestuur moeten nu bewijzen dat de Vlaamse overheid hun alternatief nooit heeft onderzocht. Vervolgens is het maar een kleine stap om te vertellen dat de koppigheid van de regering alleen kan betekenen dat het Meccano-alternatief beter is, zoals ook het Leuvense studiebureau Transport&Mobility (op kosten van de actiegroepen) (? nvdr) beweert.

Dat het Meccano-plan nooit als een volwaardig alternatief werd bestudeerd, klopt. Toch moet dat worden genuanceerd. Zo gaat de Vlaamse regering de twee oostelijke tracés van het Meccano-plan gewoon bouwen. Maar de noordelijke bretel legt ze heel bewust niet aan, daar blijft het BAM-tracé (met een tunnel in plaats van een brug) overeind. Volgens het Vlaams Verkeerscentrum, dat het alternatieve tracé in zijn computer stak, ligt het te ver van de stad en teert het daarom te veel in op de noordelijk gelegen en nu al onderbenutte Liefkenshoektunnel. Het Meccano-tracé onderschat het verkeer dat in de stad moet zijn en bijgevolg geen boodschap heeft aan die noordelijke bretel, meent het Verkeerscentrum.

De Vlaamse regering heeft ook problemen met de globale uitgangspunten van het plan. Tien jaar geleden legde ze de uitgangspunten voor een oplossing vast. De Kennedytunnel moest worden verboden voor vrachtverkeer, terwijl automobilisten tolvrij van de ene oever naar de andere moesten kunnen rijden. Meccano voldoet niet aan die voorwaarden. De actiegroepen beamen dat, maar vinden het slechte uitgangspunten.

Officieel wil de regering niet reageren. Officieus wordt vooral benadrukt dat het Meccano-plan ook vertrekt van een variabele congestietaks (noodzakelijk, anders volgen de automobilisten de kortste weg en neemt iedereen de bestaande ring, red.) die helemaal niet wordt geconcretiseerd en wellicht, eens duidelijk wordt dat iedereen moet betalen, tot protest zal leiden. Bovendien zouden de actiegroepen de kostprijs van hun alternatief hebben onderschat. Ten slotte lijkt het onmogelijk om de ring zo maar te degraderen tot een expresweg.

De regering heeft geen zin om de discussie over een beslissing die al genomen is, te heropenen. Dat kan alleen maar de twijfel en narigheid aanwakkeren. Maar zo'n aanpak voedt natuurlijk de achterdocht. Daarom gaan er stemmen op om toch het debat aan te gaan. Het klinkt als een dilemma.

Overigens is Patrick Janssens (SP.A) evenmin opgezet met de discussie. Hij vreest dat die vroeg of laat ook het Schoon Verdiep zal bereiken. De actiegroepen speculeren openlijk op de beïnvloedbaarheid van het schepencollege. De Antwerpse burgemeester heeft echter zijn akkoord gegeven. Hij heeft geen zin om opnieuw een bocht te maken door het BAM-tracé ter discussie te stellen.
Bart Brinckman
de Standaard 01-06-2011

http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=NN3ATFB4