In het teken van de crisis

Karel Vinck , topmanager, heeft verschillende crisissen van dichtbij meegemaakt.

Wat vond u de belangrijkste gebeurtenis?

'Wat mij het meest getroffen heeft is het contrast tussen de verwachtingen die in 2000 werden gesteld voor het komende decennium en wat het uiteindelijk is geworden. Ik herinner mij een toespraak van een Nobelprijswinnaar die hoopte op een decennium van vrede en zonder geweld in het belang van alle kinderen in deze wereld. Vandaag weten we dat 2000-2010 het decennium van de crisissen is geworden. Financiële crisis, klimaatcrisis, de religieuze confrontatie tot en met zelfs een crisis van het waardesysteem van onze maatschappij.'

Welke rol hebt u de afgelopen tien jaar gespeeld?

'In 2000 was ik de bedrijfsleider van zware herstructureringen bij grote ondernemingen zoals Bekaert en Union Minière. Nadien is mijn rol op maatschappelijk vlak almaar belangrijker geworden. Ik heb het voorzitterschap van de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid en het Vlaanderen In Actie-plan aanvaard, omdat ik ervan overtuigd ben dat het niet volstaat om op een technocratische manier maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Ze moeten ook maatschappelijk aanvaard zijn.'

Wat was de meest onverwachte ontwikkeling?

'Dat de financiële sector zo dom is geweest om enkel nog rekening te houden met het rendement. Als een bedrijf wil voortbestaan, moet het rendabel zijn. En om rendement te halen, moet je risico's nemen. In de financiële sector hebben ze echter veel te grote risico's genomen.'

U zat ook zelf in het middelpunt van zware crisissen.

'Bij de NMBS ben ik op de vakbonden gebotst. Het heeft mij mijn eerste staking gekost, hoewel ik voordien in andere bedrijven al zware herstructureringen had doorgevoerd. Het kostte mij een jaar om nadien de golflengte te vinden voor een dialoog. Maar het is uiteindelijk gelukt om de NMBS voor het eerst grondig te hervormen.'

'Bij de BAM ben ik op de maatschappij gebotst. Toen ik er bijkwam, sleepte de BAM al een geschiedenis van communicatiefouten met zich mee. Mijn grote doel was een maatschappelijk draagvlak voor de plannen van de BAM te creëren. Daar ben ik niet in geslaagd. Het is geen slecht project en er zijn veel inspanningen geleverd, maar we hebben fouten gemaakt bij de communicatie met de burger.'

Wat is de toekomst van de industrie in Europa?

'Ik vrees dat de grote assemblagebedrijven en de grote fabrieken voor de productie van basischemicaliën hun tijd hebben gehad in Europa. Zij kunnen niet meer concurreren met bedrijven in andere werelddelen. Als je er niet meer in slaagt de productiekosten gevoelig te verlagen, dan moet je op zoek gaan naar doorbraken. Maar tegelijk moeten we bij zo'n grote veranderingen wel opletten. Neem nu het idee van een elektrische wagen in Vlaanderen. Er wordt veel geld voor vrijgemaakt, maar ik vraag mij af of dat de goede weg is.' (pse)

de Standaard 26-12-09
http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=JM2JS22V

'We verliezen te veel tijd'

De BAM is tot nu toe een frustratie geweest.

Karel Vinck leek de voorbije jaren wel het geheime wapen van minister-president Kris Peeters. Hij werd het gezicht van Vlaanderen in Actie en de crisismanager die de BAM (Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel) moest rechttrekken. Minder bekend is dat hij al zeven jaar de voorzitter is van de Vlaamse Raad voor Weten-schapsbeleid (VRWB), een orgaan dat de Vlaamse regering adviezen over innovatie geeft.

De 71-jarige Vinck neemt de komende maanden afscheid van de Vlaamse politiek. De voorstelling van het innovatierapport was zijn laatste daad als voorzitter van de VRWB. Begin januari moet er een nieuwe voorzitter voor Vlaanderen in Actie komen en later op het jaar komt er misschien ook een nieuwe voorzitter voor de BAM.

Hoe kijkt u terug op de zeven jaar bij de VRWB?

Karel Vinck: 'Ik heb er eigenlijk veel voldoening van gehad. Het is een intellectueel uitdagende job. En de adviezen die we maakten, zijn goed doorgesijpeld in de regeringsdocumenten. Als voorzitter van een instelling die de regering adviseert, kan je daar alleen maar tevreden over zijn. Het is wel jammer dat we op dit moment tijd verspelen en dat in het budget die lijn van het regeerakkoord niet wordt aangehouden.'

Wat met Vlaanderen in Actie? Heeft het genoeg opgeleverd?

 Vinck: 'Minister-president Kris Peeters wil dat Vlaanderen in 2020 in de top vijf van de Europese regio's zit. Hij heeft me gevraagd daaraan mee te helpen. Ik ben blij met de basis die we gelegd hebben en met de strategie om 'doorbraken' te realiseren. In de bedrijven waar ik herstructureringen heb doorgevoerd, werkte ik ook altijd zo: een duidelijke missie verwezenlijken door ingrijpende doorbraken.'

'Nu is het vooral belangrijk de continuïteit te behouden. Bij Umicore zijn we in 1995 beginnen te herstructureren en we waren er in 2005 mee klaar.'

'De basis is gelegd, maar nu moet het gebeuren. De doorbraken moeten komen. Tot hiertoe is weinig verwezenlijkt.'

Hoelang blijft u nog bij de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel?

Vinck: 'Dat hangt af van de beslissingen die de Vlaamse regering begin 2010 neemt. De BAM is tot nu toe een frustratie geweest. Ik ben er te laat binnengekomen om er een ommekeer teweeg te kunnen brengen.'

'Maar goed, we doen voort. Iedereen gaat akkoord dat er een oplossing moet komen voor de mobiliteit in Antwerpen, dat is al een belangrijke stap. De Vlaamse regering heeft gezegd dat ze ergens rond maart een oplossing wil, en tot dan blijf ik.'

'Ik ken het dossier intussen en ik heb de ervaring. Maar zodra de nieuwe richting duidelijk is, moet er iemand anders komen om de plannen te verwezenlijken. Dat is niet meer voor mij.'

'Maar we moeten zien dat het snel genoeg vooruitgaat. Als ik zie wat in Rotterdam en in Hamburg gebeurt, moeten we oppassen dat we onze plaats in de top drie van de havens niet kwijtraken.'

Is dat niet het drama van de Belgische politiek: dat ze belangrijke veranderingen er niet door krijgt?

Vinck: 'We verliezen in ieder geval te veel tijd. Kijk hoe in Rotterdam de haven en de stad en de andere medespelers een beslissing nemen en ervoor gaan. Dat gebeurt bij ons niet en dat is gevaarlijk. Er is te weinig 'sense of urgency'.'

'Ik heb dat ook gemerkt in het bedrijfsleven. Zolang mensen niet met de rug tegen de muur staan, bewegen ze niet. Ze denken dat ze de tijd hebben, en dat het allemaal zo dringend niet is. In Vlaanderen heerst te sterk het gevoel van: als we niet binnen tien jaar tot die top vijf van topregio's behoren, dan zal het wel binnen twintig jaar zijn. Spijtig genoeg is dat niet zo. Als je ziet wat alleen al in China en India gebeurt, kunnen we snel achterop raken. Ook de andere dynamische regio's in de Europese Unie blijven niet bij de pakken zitten. Daar moeten we de bevolking attent op blijven maken.'

Is het niet ironisch dat het eerst nog veel slechter zal moeten gaan vooraleer het beter kan worden?

Vinck (heft de handen vragend in de hoogte): 'Mensen beginnen te beseffen dat er iets moet veranderen. De vraag is of dat genoeg is om doorbraken te realiseren. Mijn antwoord is: neen. Doorbraken vereisen leiderschap.'

'De fundamentele veranderingen moet je nu al geleidelijk starten. Hoe vlugger, hoe beter. We kunnen niet wachten tot 2012. Investeren in producten, diensten en processen moet veel actiever gebeuren, en dat is de opdracht van de bedrijven. De innovatie die gebeurt via opleiding, onderzoek, gezondheid, sociaal overleg en fiscaliteit moet die bedrijfsinnovatie ondersteunen. En dat is de zware verantwoordelijkheid van de overheid.'

de Tijd 26-12-09

Het referendum over de Lange Wapper

'Er zijn zaken in de politiek die je niet in de hand hebt. Zoals een actiegroep die groeit en groeit. En dan word je geconfronteerd met de uitslag van die volksraadpleging. Die overigens geen verrassing was: het negatieve haalt het in zo'n situatie altijd van het positieve. Het draagvlak bij de bevolking was ook aan het wegzinken. Eens het debat over fijn stof gaat -en dus ook over de volksgezondheid- is het voor een politicus delicaat om er nog in te vliegen. Maar dit dossier is te complex om het per referendum aan de bevolking voor te leggen. Toch is de uitslag wat ze is, en ik leg dat niet zonder meer naast me neer. Dat zou erg onverstandig zijn. Alleen kan en wil ik nu nog niet zeggen met welke oplossing ik straks zal komen.'

Kris Peeters in terugblik over 2009

 
Het Nieuwsblad 26-12-09