Hoe durven ze?

Intro

"Een noodzakelijk boek." Dat is het oordeel van auteur Dimitri Verhulst, die het voorwoord heeft geschreven. Op ruim 350 pagina's fileert Peter Mertens (42, socioloog, woont in Borgerhout) de economische crisis in allerlei Europese landen. Aan het eind komt hij met zijn uitweg: het socialisme 2.0 met belasting op winsten, een miljonairstaks voor de 2 procent rijksten, publieke banken en een verbod op speculatieve fondsen. Mertens blijft tenslotte wel voorzitter van de Partij Van De Arbeid, nietwaar.

U schrijft dat steden zoals Antwerpen zwaar zullen kreunen onder de crisis. Waarom?

Peter Mertens: Vroeger kregen steden ruim de helft van hun middelen van de overheid, nu is dat nog maar een vijfde. De steden werden zelf verantwoordelijk voor hun inkomsten en daarom zijn ze gaan speculeren. Dat was tof zolang het goed ging, maar na de ramp met Dexia en de Gemeentelijke Holding zullen de sportclubs, de verenigingen en de sociale sector de gevolgen snel merken. Een goed voorbeeld is de gesloten ijspiste in Deurne. De stad heeft in alle stilte ook 550 banen weggesaneerd. Wij hebben dat uitgebracht, waarna er toch nog een debat in de gemeenteraad van is gekomen.

U hebt scherpe kritiek op Patrick Janssens als bestuurder van Dexia.

Janssens heeft gezegd dat hij zijn vergoeding van 20.000 euro wil terugbetalen als hij zelf de sociale bijdragen terugkrijgt. Dat vind ik een choquerende uitspraak, zo creëer je de perceptie van politici als zakkenvullers. Is dát wat hij bedoelt met Voor-wat-hoort-wat?

Maar ook Bart De Wever krijgt van u een veeg uit de pan.

Mijn kritiek op hem is vooral dat hij de huidige politiek wil voortzetten, maar dan veel harder. Ik wil het hele systeem op z'n kop zetten. De Wever spiegelt zich aan Duitsland, het lagelonenland dat jacht maakt op werklozen en steeds meer mensen schrapt uit de sociale zekerheid.

In één moeite: u stelt voor om de 5,6 miljoen euro jaarlijkse subsidie aan het Vlaams Belang te schrappen.

Ik heb dat gezegd naar aanleiding van de aanslagen van Anders Breivik in Oslo, toen alle politici hun best deden om de dader af te schilderen als een gek en er vooral geen politieke zaak van te maken. Bij Hans Van Themsche was dat ook zo. Er is een partij die door de rechtbank veroordeeld is voor het systematisch aanzetten tot haat. Waarom zou je die partij dan niet mogen bestrijden?

Zelf schommelt uw partij in de Antwerpse peilingen rond de 3 procent. Goed voor één van de 55 zetels in de gemeenteraad.

En daar kun je iets mee doen, dat bewijzen we nu al in de districtsraden van Deurne en Hoboken. Wij hebben niet de ambitie om in het stadsbestuur te belanden, maar we willen wel een constructieve socialistische oppositie opbouwen. In de gemeenteraad heb je een megafoonfunctie, maar de huidige oppositie is ingedommeld. Wij mikken op twee zetels. In Nederland heeft Jan Marynissen zijn Socialistische Partij ook groot gemaakt nadat hij was begonnen met twee zetels.

Welke kiezers denkt u te kunnen werven?

Aan de ene kant mensen die van links naar rechts zijn gegaan. Van de chemiearbeider via de postbode naar de allochtone poetsvrouw. En aan de andere kant mensen die de traditionele partijen zoals sp.a, beu zijn, maar de voorkeur geven aan PVDA boven N-VA.

Waar liggen de verschillen tussen PVDA en Groen!?

Groen! heeft een lijsttrekker van Turkse origine, wij hebben met Mohamed Chebaa en Zohra Othman sterke kandidaten van Marokkaanse origine. (lacht) Nee serieus, die verschillen liggen voornamelijk op het sociaal-economische vlak. Groen! steunt het kapitalisme, wij niet. Die partij heeft ook veel hoogopgeleiden, wij zijn er voor de gewone werknemers. Maar dat belet ons uiteraard niet met elkaar te praten en samen te werken rond concrete dossiers zoals het Meccano-tracé.

En Rood! van Erik De Bruyn?

Uiteindelijk heeft maar een handvol mensen samen met De Bruyn de sp.a verlaten. Met die drie of vier mensen zijn we nu in gesprek, maar het loopt moeilijk. We zullen zien hoe het verder loopt.

Jullie doen ook mee in de strijd tegen het BAM-tracé en voor de Meccano.

Ja. De sp.a heeft voor BAM gekozen, maar onze steden zijn vuurrode vlekken op de kaart qua fijn stof en lawaaihinder. Het internationaal doorgaand verkeer moet weg uit de stad en de Ring moet worden overkapt, want de stad heeft meer groen nodig.

LEX MOOLENAAR

Hoe durven ze? - De euro, de crisis en de grote hold-up door Peter Mertens, Uitgeverij EPO, 352 blz., 20 euro.

Gazet van Antwerpen 19-12-2011