Kiezen tussen een brug en twee tunnels

'Het Arup/Sum-tracé is beter voor mens, omgeving en leefmilieu.' Voor Jacques Timmerman van het bureau Arup/Sum bestond er geen enkele twijfel. De derde optie voor de Oosterweelverbinding scoort beter dan het zogeheten BAM-tracé. De Antwerpse politici slaakten gisteren een zucht van verlichting. Het tunneltracé is stedenbouwkundig een stuk minder ingrijpend dan een brug en kan financieel uitgroeien tot een volwaardig alternatief. Toch bleven gisteren na een ronduit slordige uiteenzetting heel wat vragen overeind.

Het rapport van Arup/Sum telt 200 bladzijden en zal de komende dagen druk worden bediscussieerd. Het studiebureau beaamt dat een derde oeververbinding onder de Schelde noodzakelijk is. De voorgestelde tunnel biedt hiervoor een oplossing. Het project lijkt 100 miljoen euro goedkoper te zijn dan dat van de BAM (2,6 miljoen tegen 2,7 miljoen), al moet gezegd dat Noriant, het consortium dat het BAM-tracé moet bouwen, contractueel heeft beloofd om het voor 2,2 miljoen te doen.

De koppeling van de tunnel gebeurt op rechteroever aan het A12/E19-knooppunt, dat van de Lange Wapper aan het Sportpaleis. Het verkeer op het Arup/Sum-tracé is daarom 6 kilometer langer onderweg. Dat maakt het tracé minder aantrekkelijk en dat vertaalt zich in minder verkeer en dus minder tol. Op termijn wordt dit tracé daarom duurder dan de brug/tunnel-combinatie. Dat nadeel wordt volgens het studiebureau weggewerkt als de Kennedytunnel openblijft voor tolbetalend vrachtverkeer. Vermits Europa dat niet toelaat, gaat deze optie in tegen de voorwaarden van de Vlaamse regering.

'Op een aantal punten scoort het vierde tracé niet beter dan dat van BAM', gaf Timmerman toe. 'Het is globaal op lange termijn wel beter voor stad en haven. Het kan hart, long en zuurstof blijven geven aan stad en haven', stelde hij. De tunnel genereert immers een beter resultaat voor mens en leefomgeving. De stadsontwikkeling op Het Eilandje wordt niet gestoord.

In tegenstelling tot het BAM-tracé is er geen sprake van een Oosterweelknooppunt (een bijkomend af- en oprittencomplex aan het Noordkasteel). Dat vindt Arup/Sum evenwel niet erg. De noordelijke aansluiting en een bijkomende koppeling aan de Noorderlaan spelen immers beter in op de huidige uitbouw van de haven naar het noorden. Het studiebureau benadrukte dat hun constructie 'een stuk eenvoudiger was' dan het BAM-tracé.

De onderzoekers geven toe dat hun tracé een aantal nadelen heeft. Onteigeningen in de haven zijn onontbeerlijk. Enkele van de bedreigde bedrijven hebben pas zware investeringen gedaan. Bij zijn voorstelling verwees Arup-Sum echter ook naar een 'bonus voor stad en haven'. Door het gebruik van tunnels blijft meer gebied beschikbaar voor havenontwikkeling.

Het 'vierde tracé' zorgt hoe dan ook voor vertraging. Voor de ontwikkeling van het concept en het verkrijgen van alle vergunningen moet minstens drie jaar worden uitgetrokken. Los daarvan bleven gisteren nog heel wat vragen over de technische haalbaarheid van de 4,3 kilometer lange tunnel (diameter 15 meter) die voor vrachtwagens toch stevige hellingen met zich mee brengt. Ook de nabijheid van Seveso-bedrijven en de onteigeningen zullen de discussie verder kleuren. Eind oktober geeft de stad de Vlaamse regering een advies.
Bart Brinckman De Standaard 09-07-09