Leerlingen ademen slechte lucht - Politiek reageert defensief op 'onrustwekkend' onderzoek over luchtkwaliteit in basisscholen

kade rechteroever



In meer dan zes op de tien Vlaamse basisscholen is de luchtkwaliteit zorgwekkend tot ronduit slecht, zo stelt Greenpeace vast. 'Ik gruwel van dit soort fatalisme', bijt Vlaams milieuminister Joke Schauvliege van zich af. Ook haar collega-ministers Vandeurzen en Crevits schieten in het defensief.


Afgelopen najaar organiseerde Greenpeace een grootschalig onderzoek naar de luchtkwaliteit in 222 Vlaamse basisscholen. In het rapport 'Mijn lucht, mijn school' presenteert de milieuorganisatie de resultaten. Slechts in zeven scholen was de luchtkwaliteit goed. "In 61 procent van de scholen is de luchtkwaliteit zorgwekkend tot ronduit slecht", zegt Joeri Thijs, expert luchtkwaliteit bij Greenpeace. "Dit zijn heel onrustwekkende resultaten."
Gedurende vier weken werd in de betrokken scholen de concentratie stikstofdioxide (NO2) gemeten, met name aan de schoolpoort, op de speelplaats en in de klas. "We kozen voor stikstofdioxide omdat het de belangrijkste indicator is voor de toxische cocktail van schadelijke uitlaatgassen zoals fijnstof en roet", zegt Thijs.


Op drie speelplaatsen overschreden de meetwaarden het wettelijk toegelaten maximum. Maar ook in klaslokalen is de luchtkwaliteit vaak slecht. "Scholen moeten vaak kiezen tussen de pest en de cholera: de klas niet luchten of een overdosis uitlaatgassen binnenhalen", aldus het rapport.
Kinderen zijn gevoeliger voor slechte lucht dan volwassenen. Dat maakt de resultaten extra onrustwekkend. "Door hun lager lichaamsgewicht nemen kinderen meer schadelijke stoffen op dan volwassenen", zegt Thijs. Scholen in steden scoren gemiddeld slechter dan scholen op het platteland.
De resultaten stemmen overeen met eerder onderzoek van de UHasselt, dat gisteren in Pano aan bod kwam. Kinderen die dichtbij een (auto)weg wonen, zoals in Brussel, hebben meer roet in hun urine dan kinderen die verder af wonen, zoals in het meer landelijke Opwijk. Plattelandsscholen gelegen in smalle straten met veel verkeer, zogenaamde 'street canyons', kampen dan weer gemiddeld met meer luchtvervuiling dan stadsscholen gelegen in brede straten met minder verkeer.

Dieselwagens
De nabijheid van verkeer, en dus uitlaatgassen, is bepalend voor de luchtkwaliteit op scholen, stelt ook het Nederlandse laboratorium BuroBlauw, dat het onderzoek begeleidde. "Dieselvoertuigen zijn de grootste schuldigen aan deze vervuiling met stikstofdioxide omdat ze een enorme hoeveelheid van dit gas uitstoten", zegt Thijs. Al wil Greenpeace autobestuurders niet met de vinger wijzen. "Consumenten waren tot nu toe altijd de dupe", zegt Thijs. "Deze conclusies moeten de politici wakker schudden."
Die reageren eerder defensief en wijzen naar bestaande initiatieven. "De Vlaamse luchtkwaliteit verbetert geleidelijk", stellen zowel Vlaams welzijnsminister Jo Vandeurzen (CD&V) als onderwijsminister Hilde Crevits (CD&V). Crevits wijst erop dat "enkele kleine acties een impact kunnen hebben, zoals kinderen met de wagen verder van de schoolpoort afzetten".
Maar voor Greenpeace volstaan die acties niet. "Het blijft bij wat gemorrel in de marge", zegt Thijs. "Van de Vlaamse regering mogen we toch verwachten dat ze bakens verzet en zorgt voor een trendbreuk?"
Volgens Vlaams milieuminister Joke Schauvliege (CD&V) werkt het huidige beleid wel degelijk en is de luchtkwaliteit in Vlaanderen de voorbije tien jaar drastisch verbeterd. "Dit mag geen fatalistisch verhaal worden, ik gruwel daarvan. De bevolking mag niet denken: 'de politiek verpest het, dus wij doen niets verkeerd'. Wij zijn hier dag en nacht mee bezig. Natuurlijk is er ruimte voor verbetering, maar we moeten iedereen meekrijgen in dit verhaal."
Autosectorfederatie FEBIAC stelt dat Greenpeace in het onderzoek een norm hanteert die dubbel zo hoog is als de wettelijk toegestane 40 microgram NO2. Maar volgens Greenpeace is 20 microgram NO2 een gangbare norm. "We baseren ons op verschillende wetenschappelijke artikels, de Wereldgezondheidsorganisatie en de Nederlandse Gezondheidsraad. Die zeggen allen dat de wettelijke norm van 40 microgram te zwak is."


Pieter Gordts

 

De Morgen, 2018-3-15, pag. 7

 

Tags: