Vlaamse lucht blijft te vuil

kade rechteroever

Vlaamse lucht blijft te vuil (en dat kan geld kosten)

De Morgen,

Ma. 08 Jun. 2015, Pagina 9

Door de populariteit van dieselwagens hangt een waas van stikstofdioxide over Vlaanderen. De Europese norm werd in de eerste drie maanden van dit jaar overschreden in Antwerpen. Volgend jaar komt er controle en kunnen sancties volgen.

Vlaanderen haalt de Europese norm voor stikstofdioxide (NO2) niet. Het toegelaten jaargemiddelde wordt door Europa vastgelegd op 40 microgram per kubieke meter, maar die grens werd tijdens de eerste drie maanden van 2015 al overschreden in Antwerpen. Boosdoeners zijn de dichte bebouwing en de nabijheid van drukke verkeersaders, waar vooral dieselwagens schade aanrichten. Diesels zijn de voornaamste bron van stikstofdioxiden, die schade veroorzaken aan de luchtwegen.

Eigenlijk moest Vlaanderen in 2010 al de Europese norm halen, maar toen vroeg het uitstel tot eind 2015. De Europese Commissie keurde het uitstel goed omdat bevoegd minister Joke Schauvliege (CD&V) een luchtwaliteitsplan op tafel legde. Volgens haar zouden de maatregelen in dat plan ervoor zorgen dat de norm tegen 2015 zeker werd gehaald. Het plan moest vooral de 'verdieseling' van het verkeer stoppen en meer algemeen het autoverkeer terugdringen.

Dwangsom

De luchtkwaliteit gaat erop vooruit, alleen niet snel genoeg. Dat blijkt uit de metingen voor dit jaar van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), die De Morgen

kon inkijken. De Europese normen worden nog altijd op twee meetpunten in Antwerpen overschreden: Borgerhout straatkant (op de Plantin en Moretuslei) en Borgerhout achtergrond (30 meter verder weg van de baan). Die laatste vertoont een sterk dalende tendens en zal tegen eind 2015 allicht tegen de Europese norm aanschuren, maar die eerste blijft daar ver boven, met waarden hoger dan 45 microgram.

De mogelijke gevolgen zijn enorm. De Europese Commissie zal begin 2016 controleren of Vlaanderen zich aan zijn beloftes heeft gehouden. Als blijkt dat Vlaanderen de normen niet haalt, kan de Commissie naar het Europees Hof van Justitie stappen. Vlaanderen loopt dan het risico flinke dwangsommen of boetes te moeten betalen.

Europa heeft al bewezen streng te kunnen optreden. Enkele jaren geleden stapte het al naar het Hof omdat België de normen voor fijn stof niet haalde. Met dat fijn stof gaat het nu wel de goede richting uit. In 2014 haalde Vlaanderen voor het eerst op alle plaatsen de Europese norm.

Actieplan

Volgens Hermes Sanctorum van oppositiepartij Groen is het geen toeval dat stikstofdioxide een probleem blijft. "De voornaamste maatregel uit het luchtkwaliteitsplan van Schauvliege was de vergroening van de belasting op inverkeersstelling (BIV). Laat dat nu net een maatregel zijn die dieselwagens promoot. De BIV op de nieuwste dieselwagens ligt bijzonder laag, hoewel zij nog steeds erg vervuilend zijn", zegt Sanctorum. Uit de nieuwste rapportage van het plan-Schauvliege, die dateert van 22 mei, blijkt dat van de 72 aangekondigde maatregelen er nog maar 27 zijn uitgevoerd. "Na drie jaar is dat een zeer mager resultaat", vindt Sanctorum.

Volgens Schauvliege is het echter te vroeg om conclusies te trekken. "Op dit moment is er geen sprake van overschrijding. Aangezien we van Europa uitstel kregen, geldt de waarde van 40 microgram pas vanaf 2015", stelt haar woordvoerder.

Of Vlaanderen de nieuwe norm haalt, zal dus pas eind 2015 duidelijk zijn. Schauvliege ontkent echter niet dat er 'lokale knelpunten' bestaan, zoals in Antwerpen. "Daar werd in 2014 wel een lokaal actieplan uitgewerkt in samenwerking met het stadsbestuur en de haven. Intussen gaat de algemene luchtkwaliteit in Vlaanderen erop vooruit", klinkt het.

Tags: