Groendak op de ring volstaat niet

kade rechteroever

Peter Vermeulen, ir. architect is bedenker van Ringland. Filip Meysman is professor milieuchemie (VUB), coördinator Ringland Academie.

 

  

Stel: je erft een huis uit de jaren zestig, destijds gebouwd volgens de nieuwste bouwtechnieken. Intussen zijn de veiligheidsregels strenger geworden en de isolatienormen aangescherpt. Je kan erin trekken en hopen dat je er nog even onbekommerd in kan wonen. Maar je beseft dat er serieuze kosten aankomen. Het alternatief is grondig verbouwen, met een nieuwe binneninrichting en bovenop een geïsoleerd dak. Aantrekkelijk, want het huis is meteen klaar voor de volgende vijftig jaar.
Met de Antwerpse ring staan we voor een gelijkaardige keuze. U en ik 'erven' de ring zoals hij in de jaren zestig gebouwd is. De verkeerssituatie is echter grondig veranderd, net als de inzichten over mobiliteit en stadsontwikkeling.

 


Vernuftige verbouwing

 

Antwerpen is vandaag een dichtbevolkte stad en een economische draaischijf. Dagelijks zoeken in de ruime regio honderdduizenden mensen zich een weg, evenals een stroom aan goederen. Hoe kunnen we dat verkeer in goede banen leiden? Wat te doen met dat verouderde huis, lees: het gedateerde verkeerssysteem? Ringland schoof precies twee jaar geleden een vooruitstrevende verbouwing naar voren, die zowel de mobiliteit als de leefbaarheid verbetert, en grote kansen creëert voor stadsontwikkeling.

Er zijn twee verkeersstromen: het lokale verkeer dat de stad in en uit wil (bewoners, bezoekers, pendelaars, leveranciers) en het doorgaande verkeer dat Antwerpen voorbijrijdt (zwaar verkeer, toeristen). Het basisidee van Ringland is om die twee stromen resoluut uit elkaar te halen in gescheiden tunnels. Dat bevordert de doorstroming én voorkomt files en ongevallen.

Het tunnelsysteem heeft een geweldig bijkomend pluspunt: het dak. De voordelen zijn overduidelijk: meer groen, zuiverder lucht en minder lawaaioverlast voor meer dan 300.000 Antwerpenaren. Nog een troef is dat de Singel boven op dat dak kan komen. De volledige overkapping én de verplaatsing van de Singel creëren ruimte voor 350 ha aan parken, 15.000 woningen, kantoren, kmo-zones, scholen of zelfs een voetbalstadion.

 


Een half dak?

 

De voordelen van een overkapping zijn ook de beleidsmakers niet ontgaan. De stad trekt 350 miljoen euro uit voor 'gedeeltelijke overkappingen'. Op zich een goed initiatief, maar het heeft weinig zin enkel het dak van een oud huis te veranderen, laat staan om slechts de helft te vervangen.

De ring overkappen zonder het verkeer te reorganiseren betonneert een slecht functionerend verkeerssysteem voor de volgende vijftig jaar. Overkappen zonder de weefbewegingen aan te pakken houdt de onveiligheid en de files in stand. Bovendien is overkappen zonder het verkeer te scheiden veel duurder, want de overspanning van de huidige ring is veel breder dan die bij de afzonderlijke Ringland-tunnels. Met een half dak zal de vervuilde lucht ten slotte nog altijd kunnen ontsnappen zonder gefilterd te worden.

 


Functionele aanbouw of Vlaamse koterij?

 

Het is een Vlaamse reflex: als er in een oud huis te weinig ruimte is, zetten we er toch een aanbouw bij? Dat soort oplossing is zo'n twintig jaar geleden uitgewerkt. Het verkeer nam toe, de haven ontwikkelde zich en de capaciteit van de ring voldeed niet meer. Vervolgens werd beslist een annex te bouwen: de derde Scheldekruising - eerst de Lange Wapper, later de Oosterweelverbinding.

Een aanbouw kan nuttig zijn. Zo is Ringland er zich van bewust dat de haven groeikansen moet krijgen en een goede ontsluiting nodig heeft. Een derde oeververbinding past in die optiek. Maar de burgerbeweging heeft ook ernstige bedenkingen.

(1) Een aanbouw rendeert veel beter als ook het huis gerenoveerd wordt. De door Ringland voorgestelde reorganisatie van de ring pakt de files aan waar ze zich vormen, tussen Berchem en Borgerhout, en zal de derde oeververbinding beter laten renderen. Ringland wordt dus het best eerst aangelegd, of ten minste tegelijk met die nieuwe oeververbinding.

(2) Een aanbouw moet goed aansluiten bij het huis. Oosterweel met zijn Hollandse knoop nabij het Sportpaleis verhindert een aansluiting op de Ringland-tunnels. Ook de haven heeft baat bij een noordelijker Scheldekruising.

(3) Een verbouwer haalt het maximum uit zijn budget. De noordelijke varianten zijn tot zelfs 1 miljard euro goedkoper dan Oosterweel, waarvan de kosten oplopen door de complexe ondertunneling van het Albertkanaal.

Ringland heeft in twee jaar een breed draagvlak uitgebouwd. Het is de hoogste tijd dat ook politiek een consensus gevonden wordt over de uitgangspunten van de verbouwing. De bouwheer (de Vlaamse regering) heeft een architect (overkappingsintendant Alexander D'Hooghe) aangesteld die de verbouwing zal uittekenen. Ringland wil constructief meewerken, want de Antwerpenaar verdient meer dan half werk. Een groendak alleen kan niet volstaan.


Peter Vermeulen en Filip Meysman
De Morgen 13-02-2016
http://www.demorgen.be/binnenland/groendak-op-de-ring-volstaat-niet-b2d220a5/

De volledige versie: http://ringland.be/studies/ons-standpunt/

Tags: