Mobiliteitsplan Vlaanderen niet echt kindgericht

kade rechteroever

Vanuit een kindperspectief is mobiliteit een zeer centraal gegeven. Voor steeds meer beleidsverantwoordelijken moet de veiligheid van kinderen in het verkeer een prioriteit zijn, de nefaste invloed van de uitstoot van het verkeer op de gezondheid (van o.a. kinderen) komt sterker dan ooit naar voor en voor stappende en trappende kinderen ontbreekt op veel plaatsen nog steeds een aangepaste infrastructuur. De voorstelling van het ontwerp Mobiliteitsplan Vlaanderen roept dan ook verwachtingen op. Zal dit plan, toch met richtinggevende ambities, een antwoord bieden op deze vaststellingen?
 
Het ontwerp Mobiliteitsplan komt niet uit de lucht gevallen, daar ging een participatietraject aan vooraf, met inbreng van diverse adviesraden, van maatschappelijke geledingen en van het brede publiek. Het goed gestoffeerd informatief deel onderbouwt in elk geval enkele markante vaststellingen. Globaal gezien blijft koning auto de mobiliteit domineren, en zelfs 60 % van de verplaatsingen van kinderen tussen 6 en 12 jaar gebeuren als passagier in de wagen, tegenover een derde te voet of met de fiets. Net de voorzieningen voor voetgangers en fietsers zijn voor jongeren van belang, omdat deze hen veilige en zelfstandige verplaatsingsmogelijkheden kunnen bieden. Ondanks de vooruitgang van de laatste jaren blijkt dat de helft van het functioneel fietsroutenetwerk niet conform het fietsvademecum aangelegd is en één op tien gewestelijke fietspaden krijgt bij inspectie een onvoldoende mee. Geen goed nieuws dus voor kinderen die deze routes veelvuldig gebruiken op weg naar school of in de vrije tijd.
 
Dit alles heeft natuurlijk implicaties. De terughoudendheid van ouders om hun kinderen in die omstandigheden alleen te laten fietsen beperkt hun zelfstandigheid, de ontwikkeling van motorische vaardigheden en hun sociale contacten. Daarenboven hebben wij in eerdere bijdragen gewezen op de oververtegenwoordiging van kinderen en jongeren in de ongevallenstatistieken. Meer en meer worden wij ons bewust van de milieuhinder die auto's en vrachtwagens in onze leefomgeving veroorzaken. Het ontwerp Mobiliteitsplan kan niet anders dan vaststellen dat  een langdurige blootstelling aan stikstofdioxiden thans geassocieerd wordt met een verhoogd risico op ademhalingsinfecties bij kinderen. Ook de Wereldgezondheidsorganisatie heeft in een recent advies de verkeersuitstoot als kankerverwekkend gecatalogeerd. Het beslag op en de  versnippering van de open ruimte beperkt tenslotte de belevingsmogelijkheden van kinderen.
 
Het ontwerp Mobiliteitsplan stelt vijf strategische doelen voorop. Onze mobiliteit van de toekomst moet bereikbaarheid garanderen, zij moet toegankelijk zijn en veiligheid bieden, zij moet de leefbaarheid in steden en dorpskernen bevorderen en zich als milieu- en natuurvriendelijk laten kennen. Deze doelen worden uitgetekend op middellange (2030) en lange termijn (2050). Dat zijn sterke perspectieven, ideaalbeelden als het ware. Maar waar de echte focussen liggen, welke strategische hefbomen daartoe kunnen ingezet worden en welke duidelijke beleidskeuzes dit vraagt, is niet zo duidelijk. Je leest dus niet welke politieke wil aanwezig is om de groei van het autoverkeer echt om te buigen en hoe dit zal bereikt worden. Het STOP-principe wordt nog steeds als uitgangspunt voor het mobiliteitsplan aangehaald maar in de praktijk stel je een verdere prioriteit van het autoverkeer vast. Deze beperkingen stralen dan ook onvermijdelijk af op die elementen waar de belangen en rechten van kinderen door mobiliteit geraakt worden. Het lijkt er op dat in de praktijk de toekomstige ontwikkelingen van mobiliteit in de eerste plaats bepaald worden door economische overwegingen en in de mate dat het economisch goed gaat, komt er misschien ruimte om in de richting van het ideaalbeeld op te schuiven. Vanuit het kindperspectief is geen echt pad uitgetekend hoe men doortastend (overbodig) autoverkeer wil ontmoedigen en zo het lawaai, de luchtvervuiling en de onveiligheid voor kinderen terugdringt... Er is geen echt pad uitgetekend hoe dit plan lokale bestuurders (met zachte dwang) zal aanzetten om bij de hertekening van woongebieden auto's naar de rand te verbannen en fietsende en spelende kinderen centraal te stellen... Er is geen echt plan om kinderen en jongeren doelbewust naar het openbaar vervoer toe te leiden...
 
Dit ontwerp Mobiliteitsplan kan niet elke concrete beleidsmaatregel voor de komende jaren vastleggen. Het wordt wel uitkijken hoe in het komende regeerakkoord en in de beleidsnota's de keuze voor een duurzame mobiliteit in Vlaanderen zal aangescherpt worden. Het openbaar onderzoek dat de voorstelling van dit ontwerp Mobiliteitsplan begeleidt, geeft aan burgers en middenveldorganisaties de kans accenten naar voren te schuiven en aanvullende suggesties te doen. Via de website www.mobiliteitsplanvlaanderen.be kunt u de uitgebreide of samenvattende versie van het ontwerp inkijken en uw reactie insturen tot 12 januari 2014.

Gezinsbond E-bulletin KINDNORM nr. 9

10-12-2013
http://www.gezinsbond.be/index.php?option=com_content&view=article&id=2702:mobiliteitsplan&catid=225:e-bulletinkindnorm&Itemid=490

Tags: