Ook politiek rijdt zich vast

Het studiebureau Arup/Sum presenteert vanavond in het Sint-Felixpakhuis het zogeheten vierde tracé om de Antwerpse ring helemaal dicht te maken. Op basis van zes indicatoren (technische haalbaarheid, mobiliteit, milieu, timing en uitvoerbaarheid, financiële haalbaarheid en mens en leefomgeving) zal Arup/Sum een antwoord geven op de vraag of zijn eigen alternatief een plaats verdient naast twee andere voorstellen, het BAM-tracé en het stRaten-generaal-tracé. Een derde tracé viel ondertussen af.

In politieke en economische kringen wordt met veel belangstelling uitgekeken naar de opvolgingsstudie. In maart verraste Arup/Sum door ongevraagd in zijn rapport met een nieuw tracé op de proppen te komen. De Vlaamse regering had het bureau zes maanden voordien ingehuurd om de diverse tracés tegen het licht te houden. Dat moest het aanhoudende gekrakeel over de Oosterweelverbinding definitief temmen, maar het omgekeerde gebeurde. Niet het minst omdat Arup/Sum het tracé van de stRaten-generaal op kop zette, hoewel dat strikt genomen moest worden gediskwalificeerd (het voldoet niet aan de voorwaarden van de Vlaamse regering, red.).

De discussie over de Oosterweelverbinding sleept ondertussen al 15 jaar aan. De Antwerpse ring is totaal oververzadigd en moet daarom worden gesloten. Uiteindelijk stelde de BAM, het vehikel dat als bouwheer optreedt, de bouw van een brug voor. Na aanhoudende discussies over de stijging van de kostprijs, de toewijzing van de opdracht en de rol van Groep C kwam het hele project in zwaar weer terecht. Diverse actiegroepen hekelden de brug en stelden een tunnel als alternatief voor. Een discussie over fijn stof maakte van de brug een karikatuur.

De politici toonden zich niet standvastig. Aanvankelijk juichte iedereen bij het zien van de eerste maquette. Ondertussen haakten Groen!, Vlaams Belang en de SP.A af. De N-VA wacht het referendum af, CD&V en Open VLD steunen het concept met de Lange Wapper-brug. Dirk Van Mechelen (Open VLD), een groot voorstander van het BAM-tracé, maakt echter geen deel meer uit van de volgende Vlaamse regering.

Dat de SP.A afhaakte, heeft met de eerste Arup/Sum-studie te maken. De herverkiezing van Patrick Janssens (SP.A) in 2012 noopt tot voorzichtigheid. De burgemeester gebruikte verder de conclusie dat geen enkele van de voorgestelde opties echt een oplossing biedt voor de totale overbelasting van de Kennedytunnel. Bovendien leidt de aanhechting van de Oosterweelverbinding aan de Antwerpse ring tot een breed viaduct (100 meter, achttien rijstroken) in de buurt van het Sportpaleis. Op stedenbouwkundig vlak blijft dat een rampzalige situatie.

Dat laatste wordt door de architecten van de brug niet ontkend. Voor het eerst hebben zij met de media gesproken. Ook Noriant, het consortium dat met de BAM een contract heeft getekend voor de bouw van het project, zoekt tegenwoordig heel actief de media op en toont zich bereid om met alle betrokkenen de discussie over dat pijnpunt aan te gaan. Zoals kan worden verwacht, verdedigt Noriant voluit het project. Volgens het consortium is een brug goedkoper, milieuvriendelijker en veiliger dan elke tunnelvariant. Bovendien wordt er zwaar geïnvesteerd in flankerende maatregelen (geluidsschermen enzovoort).

Noriant nam zich de vrijheid om het huiswerk in de plaats van Arup/Sum te maken. Het consortium tekende allerlei mogelijke 'vierde tracés' uit en kwam tot de conclusie dat ze allemaal niet alleen duurder zijn, maar ook talloze andere nadelen hebben.

Momenteel is de bouwaanvraag ingediend. In het najaar neemt de Vlaamse regering een definitieve beslissing. Haalt het BAM-tracé het niet, dan dreigt een jarenlange vertraging voor het project met een blijvend verkeersinfarct tot gevolg. De uitwerking en gunning van een tunneltracé zal minstens vijf jaar aanslepen. Net zoals bij het BAM-tracé zullen de juridische procedures niet te tellen zijn. Ten slotte dreigen heel wat schadevergoedingen. Zo heeft de BAM al voor 100 miljoen kosten gemaakt. Ook Noriant, dat zwaar in het project heeft geïnvesteerd en over een contract beschikt, heeft dan recht op een vergoeding van tientallen miljoenen euro.
Bart Brinckman De Standaard 08-07-09