Oosterweelde

kade rechteroever

 

Met de eerste spadesteek staat Oosterweel niet langer symbool voor de stilstand onder de grond. Maar er was een financiële kunstgreep voor nodig.

De campagne voor de Vlaamse verkiezingen die straks op volle snelheid komt, zal de eerste in tien jaar zijn die niet meer gaat over hoe we ons gaan loswrikken uit de stilstand waarin de werken voor de Oosterweelverbinding in Antwerpen waren beland. Vandaag gaat in Antwerpen de schop in de grond.

Het mag een klein politiek mirakel heten dat het is gelukt. In de loop der jaren was het moeilijk geworden om bij de Oosterweelverbinding niet aan de toren van Babel te denken: in het verhaal daarover wordt een volk gestraft voor zijn stedebouwkundige hoogmoed met spraakverwarring, waarna niets nog lukt.

 

          "De verzoening is er gekomen omdat de Antwerpenaren hebben beslist dat de andere Vlamingen een deel van hun extra kosten moeten betalen."

Hoe lang het afgelegde traject is, blijkt nog het meest uit de actiegroep StRaten-generaal. Boegbeeld Manu Claeys, ooit de activist die de plannen dwarsboomde waar hij kon, zit nu in de raad van bestuur van de BAM, voluit Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel. De Babelse tegenspraak is omgeturnd in overleg.

Ergens is dat een overwinning voor het oerklassieke politieke overleg in ons land.

Rond de Vlaamse regering zweven talloze adviesraden, waar beslissingen worden afgetoetst met werkgevers, vakbonden, de milieubeweging en andere middenveldorganisaties. Het opmerkelijke met Oosterweel was dat tien jaar geleden actiegroepen opstonden die goed geïnformeerd en goed georganiseerd waren, maar die geen banden met de regering hadden. Ze gingen frontaal in de aanval, zowel in de publieke opinie, bij de Raad van State als in een stadsreferendum, dat ze wonnen.

Uitputtingsslag

Op basis van die nieuwe krachtsverhoudingen is het compromis gegroeid. De Vlaamse regering wist dat de actiegroepen handtekeningen konden verzamelen voor een nieuw referendum. Een publieke bevraging leerde dat de Vlaamse regering het bijzonder moeilijk ging krijgen om in zo’n referendum Antwerpenaren van idee te doen veranderen. En dus werd voor de verzoening gekozen.

Het is een overwinning op de stilstand, én op de bijna twintig jaar durende politieke uitputtingsslag. Maar tegelijk is de eerste schop in de grond het resultaat van een typisch Belgisch compromis.

 

          "Oosterweel is een overwinning op de stilstand, én op de bijna twintig jaar durende politieke uitputtingsslag."

Het onvermogen om collectief nog tot een beslissing te komen, is namelijk niet verdwenen. De verzoening is er gekomen omdat de Antwerpenaren hebben beslist dat de andere Vlamingen een deel van hun extra kosten moeten betalen. Bovendien is voor de overkapping van de ring met goedlachs enthousiasme 1,25 miljard euro uitgetrokken, terwijl het zo goed als zeker meer wordt.

Dus ja, dat de Oosterweelwerken in gang schieten is een historische doorbraak. De Vlaamse regering van minister-president Geert Bourgeois (N-VA) verdient daarvoor alle lof.

Maar laten we niet uit het oog verliezen dat als de werkelijke factuur aan de Antwerpenaar was voorgelegd, het niet was gelukt. Om die reden is het moeilijk in Oosterweel een vlekkeloze blauwdruk te zien van hoe het voortaan wél moet, laat staan een symbool van een nieuw politiek tijdperk waarin we plots wél weer collectief kunnen beslissen. Binnen budget.

 

Tags: