Oosterweelwerken starten morgen

kade rechteroever

 

Morgen gaat de schup in de grond voor de Antwerpse Oosterweelverbinding. Na meer dan twintig jaar is hét symbool voor de stilstand in Vlaanderen opgelost.

Vrijdag beginnen de werken voor de Antwerpse Oosterweelverbinding. Op de E17 worden langs de snelweg de funderingen gebouwd voor de geluidsschermen tussen Kruibeke en Antwerpen-West. Er wordt ook aan de middenberm gewerkt. Dat gebeurt vanaf maart tot juni en leidt tot relatief weinig hinder.

 

          De Antwerpse Oosterweelverbinding is het grootste infrastructuurproject in Vlaanderen. We zetten alles wat u moet weten hier op een rij. 

 

Vanaf de zomer wordt het wegdek van de E17 vervangen waardoor de pechstroken volledig worden ingenomen. Het verkeer mag dan nog slechts 70 kilometer per uur rijden over versmalde rijstroken. Die werken duren een jaar.

De mobiliteitsorganisatie VAB verwacht dat wie vanuit Gent richting Nederland rijdt zich al sneller aan file zal mogen verwachten, zegt woordvoerder Maarten Matienko. 'Door de lagere snelheid worden de files langer. De staart van de files zal zich meer richting Sint-Niklaas bevinden.'

 

          "De impact van de Oosterweelwerken op de files wordt de komende jaren veel ernstiger.", Maarten Matienko, VAB.

 

Dat betekent niet noodzakelijk een langere reistijd. Als de auto's op een constante snelheid rijden, is er niet per se een probleem. Maar de VAB maakt zich wel zorgen over ongevallen met vrachtwagens.

'We vragen dat digitale borden met accurate verkeersinformatie de files tijdig signaleren', zegt Matienko. 'Zo kunnen we kop-staartaanrijdingen bij het begin van de file vermijden. Ook vlak voor de Kennedytunnel is er een risico op aanrijdingen met vrachtwagens. Als vrachtwagens vanuit de twee linkse opritten inschuiven, hebben ze een dode hoek. Dat is altijd gevaarlijk. Het verkeersverlies zal vooral afhankelijk zijn van ongevallen in die twee zones: de staart van de file en het invoegen in de Kennedytunnel.'

De werken op Linkeroever starten een pak later dan gepland. Nadat ze eerst gepland waren voor de zomer van 2017, werd die datum naar eind 2018 opgeschoven. Vertragingen in de procedure voor de omgevingsvergunning en in de voorbereidingen van de aannemer leidden tot extra uitstel.

 

          2026
           Oosterweel
           Het einde van de werken is gepland voor 2026.

 

Dit najaar wil de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM), dat de werken coördineert, een omgevingsvergunning aanvragen en aannemers selecteren voor de werken aan de Scheldetunnel en de werken op de rechteroever. In totaal zijn er vijf deelprojecten, goed voor een totaal budget van meer dan 4 miljard euro. Het einde van de werken is gepland voor 2026.

Volgens de VAB is de file vanaf de zomer maar een lightversie van wat de Antwerpenaren de komende jaren te wachten staat. 'Dit zal peanuts zijn en is beperkt tot de E17 richting Nederland. De impact van de Oosterweelwerken op de files wordt de komende jaren veel ernstiger, maar waar en wanneer dat precies het geval zal zijn, is ook voor ons nog niet duidelijk.'

Mirakel

Dat de spade überhaupt nog voor de verkiezingen van mei in de grond gaat, mag een klein mirakel heten. Toen Ben Weyts in 2014 Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken werd, stond hij voor een aartsmoeilijke oefening. De Vlaamse regering had in 2014 na bijna twintig jaar discussie en bochten allerhande een akkoord over het tracé gesloten. En er was nog geen geld, maar wel een resem juridische procedures en veel protest in Antwerpen zelf.

Kort na het aantreden van deze regering werd een deal gesloten met het bouwconsortium Noriant, dat de voorkeursbieder voor de oorspronkelijke plannen was. Nadat Vlaanderen voor een brug in plaats van een tunnel had gekozen, bleef het onduidelijk of Noriant die werken nog mocht uitvoeren. Uiteindelijk werd een schadevergoeding van bijna 40 miljoen euro aan Noriant betaald om een einde te maken aan de juridische onzekerheid. Zo verdween een eerste zwaard van Damocles boven het dossier.

De Vlaamse regering besliste vervolgens de kosten van de Oosterweelverbinding - meer dan 4 miljard euro - op te nemen in de Vlaamse begroting. In plaats van de financiering aan een private partner uit te besteden en die daarna in schijven terug te betalen, wordt het project rechtstreeks met belastinggeld betaald. Jaarlijks gaat het om ongeveer een half miljard euro. 

Ondertussen dreigden de actiegroepen met een nieuwe volksraadpleging over de Oosterweelverbinding. De vorige volksraadpleging in 2009 leidde tot een koerswijziging van de Vlaamse regering. De geplande brug werd een tunnel, waardoor de plannen jaren vertraging opliepen. Zo groeide Oosterweel uit tot het symbool van de stilstand in Vlaanderen, waar de ene politicus na de andere zijn tanden op stukbeet.

Bovendien bleek uit een publieksbevraging dat er bij de Antwerpenaren nog weinig ruimte was voor een opiniërende campagne pro-Oosterweel. Het debat was bijzonder emotioneel geworden. Vertrouwen op een positieve uitslag van een referendum was voor de overheid een groot risico. De burgerbeweging Ringland had in korte tijd veel steun weten te vergaren in Antwerpen. Ze pleitte voor een eigen, positief project: een overkapping van de Antwerpse ring.

Weyts besliste de opposanten de hand te reiken. De stad Antwerpen, de Antwerpse haven en Vlaanderen trokken meer dan een miljard euro uit voor leefbaarheidsprojecten, zoals de overkapping van een deel van de ring. Ook stelde de Vlaamse regering Alexander D'Hooghe aan als intendant voor die overkapping. Die ging samen met de actiegroepen Ringland, StRaten-generaal en Ademloos om de tafel zitten om tot een akkoord te komen.

Gewapende vrede

Tot ieders verbazing slaagde D'Hooghe er in 2017 in de standpunten van de Antwerpse burgerbewegingen en de Vlaamse en Antwerpse overheden te verzoenen. 'Een gewapende vrede', noemden de betrokkenen het, maar ze kwamen wel tot een akkoord. Het haven- en doorgaand verkeer zou deels uit de stad worden geweerd en een deel van de Antwerpse ring zou een overkapping krijgen.

De man die naast D'Hooghe het meeste lof verdient, is wellicht Bart Van Camp. Als voormalig woordvoerder van Bart De Wever en kabinetschef van de Antwerpse schepen van Mobiliteit Koen Kennis zette Van Camp in 2015 de stap van Antwerpen naar het kabinet van Weyts.

Als kabinetschef van Weyts was hij degene die achter de schermen de onderhandelingen mee in goede banen leidde. Hij garandeerde dat de lijnen met Antwerpen kort bleven. Sinds dit jaar is hij zelf aan de slag als directeur bij de BAM en dus mee verantwoordelijk voor het goede verloop van de werken de komende jaren. 

Raad van State

Na het D'Hooghe-akkoord tussen de actiegroepen en de overheid beslisten de eerste hun vraag om een volksraadpleging te laten vallen. Bovendien trokken ze hun klacht bij de Raad van State in. Die had hun aan de onderhandelingstafel het nodige gewicht opgeleverd. De voorbereidende adviezen bevatten immers fundamentele kritiek. Als de actiegroepen hun protest bij de Raad van State niet staakten, dreigde het hele project onderuit te worden gehaald. 

Zo lag de weg open om de start van de werken voor te bereiden. BAM, de burgerbewegingen en de overheden verfijnden samen hun plannen: het Oosterweelknooppunt wordt compacter dan eerst gepland, er komt een brede fietstunnel in de nieuwe Scheldetunnel en gescheiden verkeer op de ring om weefbewegingen te beperken en de overkapping mogelijk te maken. 

Over die aanpassingen hielden ze onlangs nog een gezamenlijke persconferentie. De stand van zaken leverde nog slechts een paar kleine berichtjes in de media op. De politieke strijd rond Oosterweel is gestreden. Het dossier is nog weinig mediageniek. Bij de Antwerpse gemeenteraadsverkiezingen van oktober was Oosterweel voor het eerst in lange tijd geen issue tijdens de campagne. De werken moeten nog beginnen, maar toch ziet het er naar uit dat hét symbool voor de stilstand in Vlaanderen is opgelost.

Barbara Moens, Redactrice Politiek

 

De Tijd, 2019-02-28

https://www.tijd.be/politiek-economie/belgie/vlaanderen/oosterweelwerken...

Tags: