Oppositie en Rekenhof kritisch voor nieuwe vennootschap voor wegenwerken

kade rechteroever

"Onnuttig, ondoorzichtig en ondemocratisch"

 

Vanuit de overheid een nieuwe nv uit de grond stampen? Het is niet vanzelfsprekend, maar minister Ben Weyts (N-VA) doet het met De Werkvennootschap voor grote infrastructuurwerken. Het Rekenhof waarschuwt voor een gebrek aan controle.

"De Werkvennootschap opgericht om sneller te werken? Wij hebben goed gelachen met dat argument." Die voor het Rekenhof scherpe opmerking maakt raadsheer Jan Debucquoy op 22 december 2016 in het Vlaams Parlement. Op dat moment houdt de commissie voor Mobiliteit en Openbare Werken een speciale hoorzitting over de oprichting van De Werkvennootschap nv. De Vlaamse regering stampte net voor de kerstvakantie een nieuwe vennootschap uit de grond.

De Werkvennootschap is een nv van publiek recht die onder meer de verbreding van de Brusselse Ring en de aanleg van tramlijnen rond Brussel in goede banen moet leiden. Tot nu toe gebeurt dat door de overheidsadministratie, maar de expertise wordt straks ondergebracht in een nieuw, apart vehikel. "Het grote voordeel is dat complexe infrastructuurwerken sneller zullen worden gerealiseerd", zegt Ben Weyts, Vlaams minister van Mobiliteit (N-VA). "De Werkvennootschap heeft meer flexibiliteit in vergelijking met het strakke keurslijf van de administratie. Ze richt zich op één probleem, doktert een oplossing uit en organiseert de werken."

Maar het Rekenhof plaatst grote vraagtekens bij de vennootschap. In de eerste plaats bij de noodzaak. Want in tegenstelling tot Weyts' uitleg, zal ze er volgens het Rekenhof niet voor zorgen dat wegenwerken sneller verlopen. Die vrees wordt ook gedeeld door sommige leden van de meerderheid. "Ik begrijp niet waarom Weyts niet gewoon de expertise van zijn administratie gebruikt", zegt een parlementslid.

 

Nieuwe postjes

 

De Vlaamse regering creëert ook nieuwe zitjes en functies. In het zakenplan staat dat de Raad van Bestuur uit zeven leden en twee regeringscommissarissen zal bestaan. Zij worden binnenkort aangesteld door de regering. Er is een jaarlijks budget van 200.000 euro voorzien om de bestuurders te vergoeden, ofwel ruim 20.000 euro per bestuurder. Dat is hoger dan de voormalige vergoedingen bij Via-Invest en Lijninvest, die opgaan in deze vennootschap. Het nieuwe vehikel krijgt vijftien à twintig werknemers. Sommigen worden met "aantrekkelijke, marktconforme" vergoedingen aangetrokken uit de privésector. Anderen wordt gedetacheerd vanuit de administratie. Wie nu dus binnen de administratie aan de verbreding van de Brusselse Ring werkt, kan binnenkort hetzelfde werk doen in de vennootschap.

"Dat begrijp ik niet", zegt sp.a-fractieleider Joris Vandenbroucke. "Wat is dan het nut van zo'n aparte structuur?" Hij hekelt de 'vervennootschappelijking' van de administratie. Ondanks de interne expertise krijgt De Werkvennootschap dit jaar ook een budget van 12,6 miljoen euro voor consultancyopdrachten. Voor de onteigeningen in het kader van de Brusselse Ring, waarvoor ze zelf bevoegd is, krijgt ze dit jaar 18,8 miljoen euro. Voor de werken aan de N60 in Ronse is een onteigeningsbudget van 2,2 miljoen voorzien.

 

Transparantie

 

Het Rekenhof maakt zich zorgen over de transparantie. De vennootschap krijgt veel autonomie, maar valt niet onder de controle van Audit Vlaanderen, de controledienst van de Vlaamse regering. In ruil benoemt de regering twee commissarissen om een oogje in het zeil te houden. Maar hun toezicht is beperkt. "Terwijl men toch zou verwachten dat zij letten op het zuinig beheer van de middelen", zegt de raadsheer van het Rekenhof. De Vlaamse mobiliteitsraad MORA plaatst vraagtekens bij de inspraak tijdens de planning van infrastructuurprojecten. De verbreding van de Brusselse Ring is een maatschappelijk gevoelig project en dat verdient volgens haar ook een serieuze manier van inspraak. Anders heeft de regering volgens de raad niets geleerd uit de fouten van de BAM (Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel), die met de aanpak van Oosterweel veel weerstand oproept. Weyts wuift de kritiek op de gebrekkige transparantie weg.

"Ten eerste is er de controle via de raad van bestuur en de algemene vergadering. Ten tweede is er de overeenkomst van De Werkvennootschap met het Vlaams Gewest. En ten derde is er het toezicht via de regeringscommissarissen." Volgens Weyts doet de vennootschap geen afbreuk aan de democratische controle. Maar de toon van de oppositie is gezet.

"We gaan in Brussel dezelfde kant uit als in Antwerpen", zegt Groen-fractieleider Björn Rzoska. Hij noemt De Werkvennootschap "een nieuwe BAM". Het vehikel is volgens hem onnuttig, ondoorzichtig en ondemocratisch.

Rzoska: "Wij hebben een amendement ingediend om een jaarlijkse voortgangsrapportage van De Werkvennootschap te krijgen in het parlement, zoals bij Oosterweel. Maar de meerderheid heeft die rapportage gewoon weggestemd."

Ann De Boeck
De Morgen 11-03-2017
http://www.demorgen.be/politiek/oppositie-en-rekenhof-kritisch-voor-nieuwe-vennootschap-voor-wegenwerken-b3753f2e/

Tags: