Patrick Janssens kijkt de kat uit de gevelde boom

Enkele weken geleden leek Antwerps burgemeester Patrick Janssens in het ATV-nieuws een lans te breken voor het Meccano-tracé. Leek, want na het bekijken van de integrale uitzending van Wakker Op Zondag bleek hij te benadrukken dat niét te doen. Hij beweert geen bocht richting Meccano-tracé te nemen, maar wil het doorgaande verkeer zo ver mogelijk van Antwerpen laten rijden. U dacht dat dat hetzelfde was? U bent allicht een vermaledijde actievoerder, of op zijn minst een sympathisant. Hoe valt dit dan te rijmen?

De doorsnee burgemeester wil graag volgend jaar burgemeester blijven. Janssens is even doorsnee als de gemiddelde Vlaamse burgemeester, in dat opzicht. In de strijd om het Schoon Verdiep lost hij lost hij nu enkele waarschuwingsschoten. De bovengenoemde (ontkende) liefdesverklaring aan Meccano is een schot voor de boeg van de aan het BAM-tracé verknochte partijen en klinkt als muziek in de oren van Groen! Met het kappen van de lindebomen op de De Keyserlei speelt hij dan weer ‘hard to get’ jegens datzelfde Groen! en haalt hij de betonnen BAM’ers weer op zijn Antwerpse handje. Maar nog voor er een boom tegen de vlakte ging, stuurde hij een mail die ook twijfelaars tussen sp.a en Groen! weer aan zijn kant moest krijgen. Sterk. Maar doorzichtig.

Wie de afgelopen weken via ademloos.be een mail stuurde – en dat kan u nog altijd doen – naar Keyserlei-architect Morales, kreeg woensdag ll. een beleefde mail van Patrick Janssens. We lichten die graag even alinea per alinea voor u door.

De burgervader start ogenschijnlijk met vaderlijk begrip:

“Geachte

Ik begrijp de opschudding en de emotionaliteit die is ontstaan naar aanleiding van de aangekondigde kap van de lindebomen op de De Keyserlei. De lindebomen die van de De Keyserlei een groene boulevard maken hebben voor veel mensen een speciale betekenis in hun leven. Ze vertellen een verhaal.”

Opschudding? Inderdaad. Emotionaliteit? Inderdaad. Of nee, je had ons bijna liggen, Patrick. Emotionaliteit wordt vaak gezien als een gebrek aan rationaliteit. Geniaal idee om de bezorgde Antwerpenaar dat label op te kleven. Maar laat die pagadders en Sinjoren nu net behoorlijk kritisch zijn en zich sinds enkele jaren beter en beter informeren. Een speciale betekenis? Sorry, daar begrijpt u de misnoegde Antwerpenaars – en dat is niet noodzakelijk een pleonasme – verkeerd. Het gaat niet om een speciale betekenis, maar om een noodzakelijke functie: ontstressend, zuiverend.

“De stad is zich daarvan bewust. In een drukbebouwde omgeving is elk groen element een verademing die gekoesterd moet worden. Voor we het rooien van de lindebomen hebben goedgekeurd, werden alle andere mogelijkheden dan ook grondig onderzocht. Want elke boom die gekapt moet worden is een boom teveel. Als stad engageren we ons ook om elke boom die op het openbaar domein verdwijnt, te compenseren door een nieuwe aanplant. Hiervoor is de bomenteller ingesteld. Deze balans volgt het bomenbestand op en moet steeds positief zijn.”

Hebben wij een slecht karakter? We voelen plots de neiging om een opsomminkje te geven van verdwenen/te verdwijnen bomen in het Antwerpse: VIIde Olympiadelaan, De Bruynlaan, Nationalestraat, Groenplaats, de kerselaars aan het Museum voor Schone Kunsten, De De Keyserlei, De Kaaien, Ruggeveldlaan, St-Annabos, Noordkasteel, Rivierenhof … Beste Patrick, uw burgers zijn van A maar niet zot: hen dergelijke ‘blaaskes’ proberen wijs te maken, is een regelrechte belediging van hun intelligentie.

“Voor de lindebomen op de De Keyserlei hebben boomspecialisten ondermeer de haalbaarheid van de tijdelijke verplanting van de bomen onderzocht. De bomen hebben echter een matige tot slechte conditie en stabiliteit. Hierdoor geeft een tijdelijke verplanting geen garantie van hergroei. En in geval van hergroei gaan ze zeker 3 tot 5 jaar nodig hebben om zich te herstellen en er is geen zekerheid dat dit ook werkelijk gaat lukken. De kostprijs van het procedé per boom ligt ook aanzienlijk hoger dan de kostprijs van het aanplanten van nieuwe bomen van groot formaat.”

Slechte conditie? Het merendeel van de lindebomen bleek gezond. Wel klaagden sommige handelaren over hinder van een kleverig vocht, dat de lindebomen zouden verliezen. Blijkt dat toch wel afkomstig van een bladluis … die zich met evenveel plezier in de 79 essensprietjes zal nestelen.

“Niet alleen wegens de kostprijs, maar ook omwille van natuurbehoud is het aangewezen om op de De Keyserlei nieuwe bomen te planten. Door de lindebomen te rooien en nieuwe bomen te planten, kunnen we de historische fout, om bij de originele planting van de lindebomen te weinig ruimte te laten voor wortels en irrigatie, ook rechtzetten. Deze fout zorgde er namelijk voor dat de groei van de lindebomen beknot was en ze nooit volledig tot hun recht konden komen. “

Natuur-behoud? Zullen we het even aan de heer van Dale vragen? Eerste betekenis: het in-stand-houden of in-stand-blijven van iets. Historische fouten rechtzetten? Waar hebben we dat nog gehoord? De ramp van de R1 door de stad uitwissen (lees: Meccano)? Pas op dat je de BAM-partijen niet te zeer afschrikt, Patrick!

“De De Keyserlei verdient als groene boulevard bomen die gezond en duurzaam zijn. Na de heraanleg komt er aan weerszijden opnieuw een dubbele bomenrij. De stad plant in plaats van de lindebomen volwassen smalbladige essen met een stam van minstens 45 centimeter. Een boom van dit formaat is reeds tussen de 5 en 6 meter hoog. De bomen staan in het huidige ontwerp diagonaal over elkaar en verder uiteen. Een ondergronds systeem voor drainage, bevloeiing en bemesting houdt de bomen in optimale conditie. Ook wordt er begeleiding voor de wortels voorzien.”

Een stamomtrek van 45cm? Dat klinkt indrukwekkend! Omtrek gedeeld door pi is doormeter: nog geen 14,5cm! Minder indrukwekkend. Wat is het effect op de gezondheid van die sprietjes? Zo goed als nihil. Over een x-aantal decennia zou dat beter kunnen zijn, als de mooie pre-electorale beloftes tegen dan al niet in dieselrook zijn opgegaan. De bewoners van de Venneborglaan in Deurne, om maar een straat te noemen, zullen hun medeburgers allicht enige scepsis adviseren: in hun statige laan pronken (na twee plantpogingen) vier overlevende eikjes. De overige 14 overleefden de vergetelheid om hen in de zomermaanden van water te voorzien niet.

“Het stadsbestuur heeft een participatieproject doorlopen en iedereen betrokken bij de plannen voor de heraanleg. Het resultaat is een uiterst kwalitatief plan. Ook de rechter heeft bevestigd dat alle procedures correct zijn verlopen. De stad bekijkt nu hoe door een bijgestuurde planning de vooropgestelde timing nog gehaald kan worden. Zodat de De Keyserlei opnieuw een groene boulevard kan worden waar het een plezier is om te wandelen en waar nieuwe verhalen kunnen ontstaan.”

Participatie? Dat is niet meteen het woord voor het negeren van de gemeenteraad, de districtsraad en 1354 bezwaarschriften. Correct verlopen? ’t Is maar hoe je het bekijkt ..

“Met vriendelijke groeten
Patrick Janssens”

… die hard zijn best zal moeten doen om het aan zijn stadsgenoten uit te leggen.

Ook volgende brief verscheen op onze redactie:

Geachte heer Janssens,
Beste Patrick

Indien de zuiverende capaciteit van de nieuwe bomen op korte termijn deze van de te rooien kan evenaren( en billijk lijkt me dan 5 jaar = equivalent van de mogelijke herstelgroei bij herplant zoals u aanhaalt) of beter, indien door groter aantal nieuwe bomen het onmiddellijke gelijke zuiverende equivalent behaald kan worden door er ook op andere plaatsen bij te planten (gezien het plaatsgebrek op De Keyserlei), dan is de doelstelling van de 'bomenteller' duidelijk en prachtig.

Niet het aantal maar het zuiverend gelijkwaardig equivalent moet het minimum streefdoel zijn, en liefst naar analogie met de koopkracht 'geïndexeerd' met de toenemende vervuilingsgraad ... we wensen toch evenmin nog een verslechtering van de luchtkwaliteit in de toekomst.
Is dit werkelijk zo ?

Een eenvoudige communicatie (met cijfergegevens) op welke termijn dergelijke resultaten werkelijk worden kan dan veel discussies en ongenoegen uitsluiten.
'De Bomen zijn toch ziek' in een interview op het journaal is voor veel meer wantrouwen vatbaar.
Ik leer uit uw antwoord dat u en het stadsbestuur ook elke boom zijn plaats en bestaansrecht geeft. Dat hier dus steeds omzichtiger met moet omgegaan worden en met voldoende gewicht t.o.v. andere belangen dient afgewogen. Ik versta dat dit principe werkelijk werd geëerd.

De reden van mijn steun aan deze actie ligt in het breder kader van behoud en liefst uitbreiding van groene zones in en rondom de stedelijke kern doch ook een streven voor een gezonder en rustiger 'stedelijk milieu' voor inwoners en bezoekers van 'het stad' met optimalisatie en vrijwaring van de toekomstige stadsontwikkelingsmogelijkheden.
Terecht elke boom telt.
In de nabije toekomst vrezen we echter nog altijd de kap en verwijdering van waardevolle groenzones waar bovenstaand principe helaas niet gerespecteerd kan of zal worden.

In dit kader ben ik een verontwaardigd burger om tot op vandaag te moeten vaststellen dat een volwaardige vergelijkende studie van het Meccano dossier versus het 'BAM-tracé' niet wordt uitgevoerd door de beleidsmakers. Erger zelfs gewild of ongewild dit alternatief wordt geboycot door toepassing van versnipperingstechnieken in deelprojecten en deelgoedkeuringen.

Ook hier kan een eenvoudige en open communicatie (met cijfergegevens) veel discussies en ongenoegen uitsluiten.

Geef maar eens de prognose van de resultaten kosten/baten en multidisciplinair scorebord (verkeersontlastende capaciteit Bam versus Meccano naar huidige Ring > autoluw maken en mogelijkheid tot overkapping op termijn - > superieur resultaat met MECCANO  / geluidsoverlast drastisch verminderen bvb gedeelte aansluiting autostrade naar Hasselt/Eindhoven doorheen Rivierenhof (zie ook verder CD&V brochure) -> superieur resultaat met Meccano/   basiskostenplaatje meccano merkelijk goedkoper dan Bam  / gezondheidsaspecten fijn stof , lawaaihinder ,..  het cijfermateriaal roept erom en is naar mijn weten in dit stadium voldoende beschikbaar voor verder vergelijk en onderzoek te verantwoorden.
In deze neem ik aan dat u een volledige presentatie en updates omtrent het Meccano dossier en aanverwante aspecten naar impact volksgezondheid van de actiegroepen heeft gekregen.

Geef toe -het paperclip monster- is minstens een even grote draak dan de sportpaleisknoop waardoor BAM bij de volksraadpleging werd weggestemd.
Kom gerust op locatie eens een paar uurtjes op een stoeltje zitten tijdens de spits en denk dat geval er nog eens bij..
Hierop terug verder bouwen negeert het resultaat van de volksraadpleging volledig.

Daarenboven het niet willen verplaatsen van de inplanting gevangenis  (waar perfect naar ruimte op het terrein  en zonder noemenswaardige meerkost kan ) om zo het voorstel  aftakking Meccano tracé als mogelijke oplossing te vrijwaren is moeilijk anders te verstaan dat een boycot actie.
Zoals alles vandaag op tafel ligt ben ik ervan overtuigd dat het Meccanotracé een superieure oplossing is zowel financieel,verkeersstroomtechnisch, gezondheidswijs voor een in bevolkingsaantal sterk groeiend Antwerpen.
Hier ligt dan ook de grond van mijn verontwaardiging.

Ik kan me echt niet voorstellen dat het Antwerps stadsbestuur dergelijk verkeerlitteken door Antwerpen kan 'blijven' aanvaarden, waar er nu werkelijk een éénmalig en unieke kans gegrepen dient.
Na alle ontwikkelingsinspanningen die uw team zich getroost  (MAS, spoor Noord, eilandje , nieuw zuid , ...) , bedenkt bvb. welke opportuniteit de mogelijke gedeeltelijke of volledige overkapping van de huidige ring zou kunnen betekenen ... menig beginnend of afstuderend architect in Antwerpen ziet toch al het plaatje ...! Dit kan alleen door Meccano volwaardig mee te nemen in  het vergelijk.

Bedenk de inspanningen en de filosofie die de GOM's zich getroosten om de levensvatbaarheid en optimalisatie van stedelijke kernen te kunnen vrijwaren bvb . regio Mechelen grote verkeersstromen rond de stadskern met aansluiting naar de grotere kmo zones en een leuke shopping-recreatie- wonen-werken- mix in de kern behouden , zodat deze met  omgeving in synergie opereert.
Dit moet toch perfect passen in de filosofie van een werkelijk GROTE ring rond Antwerpen waarop de kmo zones van de buitenschil met groeipotentieel  kunnen aansluiten.

De mogelijkheden die een autoluwe Ring biedt naar de toekomst, moet iedere Antwerpenaar doen dromen.
Met huidig voorstel is de kans erg groot dat de Antwerpenaar in de file blijft staan op zijn al dan niet  'groene' singel.
Haast en spoed blijft hier een slechte raadgever en is een vals drukkingsmiddel dat te gratuit gebruikt wordt.
De oorzaak ligt veel vroeger in het proces.
Bijkomende tijd is daarna verloren door het negeren van de voorstellen van de actiegroepen, gaat men hier opnieuw in de fout?

In uw antwoord over de Lindebomen spreekt u ook van een opportuniteit een 'historische' fout te kunnen rechttrekken.
Dan MOET dit met VEEL hogere prioriteit gelden voor de historische fout van de Antwerpse Ring.
Dit zijn verkankerde wortels geworden uit de ondergrond losgerukt,  aanzwellend en straks nog met een puist van een paperclip ?? .. die het stad als het ware wegdrukt en verscheurt , alsjeblief zeg !

Als slot wil ik dit nog meegeven :
vandaag  brochure in de bus gekregen   CD&V Direct Deurne ,editie november 2011 , mooi artikel over geluidsoverlast ... van autosnelwegen moet dringend grondig worden aangepakt.
Het gaat hier oa over plaatsing geluidsmuren .. hier weten we allemaal dat dit een doekje voor het bloeden is met zeer beperkt resultaat (immers alleen de direct erachter liggende 'lagere' huizen ondervinden beterschap , alle hoge appartementsblokken ernaast krijgt bijzonder pover resultaat !).
Hoezeer ik de mensen daar ook enkele dB's minder op korte termijn gun, dit is toch weer puur korte termijn denken.
 

Waarom de krachten niet bundelen voor de goede oplossing en dat is verder het MECCANO traject als volwaardige oplossing mee willen bekijken en terug op de agenda plaatsen. De procentuele ontlasting van de ring die de meccanocijfers voorleggen zijn merkelijk beter dan wat met het BAM-tracé verhoopt wordt te halen.
Zet ondertussen gerust die schermen maar hoor, maar daar mag het niet stoppen !

Ik heb de indruk dat misplaatste trots van wie weet wie??  mee bepaalt dat een prachtig stukje studiewerk en oplossingsgericht denken op lange termijn van actiegroepen stRaten-generaal en Ademloos (met zeer beperkte middelen) niet als volwaardig kan of mag beschouwd worden.
Wie voelt er zich hier aangesproken ? Is dit degelijk bestuur ? Vreest men dat als men nu het concept van een actiegroep accepteert de deur open staat voor de toekomst ?

Voelen andere studiediensten zich geblameerd ?  Is dit dossier niet belangrijk genoeg voor een grondiger en vooral open aanpak ?
Riskeert men niet nog meer tijdverlies door het blijven negeren van een goed voorstel met toch heel wat aanhang en steun?
Gaan er ingenieurs voorbij aan hun maatschappelijke plicht de beste oplossing te zoeken/kiezen met grootste maatschappelijke waarde los van een kostenplaatje (of lobbygroep), kunnen we nog out of the (our) box denken ? Voor dit laatste herinner ik me een hartelijke oproep  in hun verenigingstijdschrift.

In ieder geval hoop ik dat u dit schrijven als een warme oproep mag beschouwen van een bezorgd medeburger en verder uw sympathie en steun mag wegdragen.
Ik zou het graag vernemen.

Toch wel actueel de laatste tijd, verontwaardiging leidt tot engagement.
In elk geval positief bedoeld.

Hoogachtend

B. D.