‘Als ik de kans krijg, word ik Antwerps burgemeester'

kade rechteroever

Wij kijken met vertrouwen naar de toekomst. Wij willen vooruitgang. Dat staat haaks op de programmapunten van een bekrompen partij als N-VA

'Rechters moeten hun beslissingen, zoals de vervroegde vrijlating van Michelle Martin, veel beter uitleggen aan het grote publiek', zegt justitieminister Annemie Turtelboom (Open VLD), tevens lijstrekker bij de Antwerpse gemeenteraadsverkiezingen. En dat de bouw van nieuwe gevangenissen maar niet opschiet, verwijt ze vooral Vlaanderen. 'In Wallonië verloopt dat allemaal veel vlotter.'
 

'Drie volle weken vakantie, zoals sommige collega-ministers, met het bordje gesloten op de deur van mijn kabinet?' Minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open VLD) geniet tijdens het interview vanuit haar bureau van de zon die ze door het raam ziet en schatert het haast uit. 'Drie volle weken vakantie is op een departement als Justitie compleet uitgesloten. Maar ik klaag niet. Er zijn zoveel andere mensen die tijdens hun vakantie beschikbaar moeten blijven voor hun werk. En op mijn vorige ministerposten -zowel Binnenlandse Zaken als Asiel- gebeurde er ook altijd wel iets op de meest onverwachte momenten.'

Heeft u gevloekt toen de strafuitvoeringsrechtbank midden in uw zomervakantie plots besliste om Michelle Martin vervroegd vrij te laten?

Annemie Turtelboom: 'Neen, ik was niet ongelukkig met het feit dat men zo'n beslissing in volle vakantie neemt. Maar Justitie moet over zo'n beslissing, met toch een énorme impact -de zaak Dutroux is nog altijd een collectieve wonde- veel transparanter communiceren. Waarom hebben we die wetten? Hoe worden ze geïnterpreteerd? Waarom worden bepaalde beslissingen genomen? Dat is niet gebeurd en dat betreur ik. Ook de betrokken kloostergemeenschap had overigens wel wat meer uitleg kunnen geven.'


Een woordje uitleg, en de enorme storm was gaan liggen?

'Dat zeg ik niet. Sommigen zullen nooit willen luisteren. Maar ik heb intussen de ouders ontmoet. En ik stelde een enorme bereidheid vast om naar onze argumenten te luisteren, waar ze begrip voor hadden. Paul Marchal pleitte op mijn kabinet om bij een voorwaardelijke invrijheidstelling een vetorecht aan de slachtoffers te geven. Ik snap dat hij dat vraagt. Maar ik heb hem ook uitgelegd waarom dat niet kan. We moeten de nabestaanden horen en betrekken bij de procedure. We zijn daar mee bezig. Maar een vetorecht, dat gaat te ver.'
U wilt dat Justitie meer communiceert, de Antwerpse procureur-generaal Yves Liégeois pleitte er deze week echter voor dat magistraten vaker hun mond moeten houden.
Dat hij van zijn medewerkers verwacht dat ze hun beroepsgeheim niet schenden, daar ben ik het volmondig mee eens. Iedereen heeft recht op een eerlijk proces, waarbij de publieke opinie niet op voorhand beïnvloed is geweest door aanhoudende perslekken.'

Misschien heeft hij gewoon last met de gedachte dat Justitie opener moet worden?

'Dat is dan spijtig. Heimwee brengt je nooit vooruit. Er is voor Justitie geen weg terug. Justitie moet mee met zijn tijd, het moet transparanter.'
 

Van Bart De Wever (N-VA) kreeg u deze week een nul. U lanceerde al 70 voorstellen, maar moet in het parlement nog steeds uw eerste wetsontwerp neerleggen.

'Dat liegt hij. Tenzij Bart De Wever vindt dat ik voor élk dossier een wet moet maken. Ik heb aangekondigd dat er een deontologische code voor magistraten moest komen. Die is klaar. Er ging een betere opvolging komen van veelplegers. Die beslissing is genomen. Er zijn ook budgetten vrijgemaakt om het systeem van elektronische enkelbanden gevoelig uit te breiden. Maar niet alles passeert via het parlement. Nu, hij zegt wat hij wil, hoor. Maar het is niet waar.'

Van de bouw van nieuwe gevangenissen kunt u toch moeilijk zeggen dat het vlot verloopt.

'Wiens fout is dat? De voortgang van die bouwdossiers ligt niet bij Justitie alleen. In Vlaanderen verzanden die bouwwerken telkens opnieuw in ellenlange, oeverloze procedures als gevolg van protest van buren of buurtverenigingen. In Wallonië is meer flexibiliteit aanwezig, niet alleen in de dossiers rond de bouw van nieuwe gevangenissen. Van bedrijfsleiders die bedrijventerreinen zoeken hoor ik ook dat zoiets langs de andere kant van de taalgrens een stuk makkelijker verloopt dan in Vlaanderen.'

Het is dus de schuld van Philippe Muyters (N-VA), Vlaams minister van Ruimtelijke Ordening?

Het is hoe dan ook aan de Vlaamse regeringspartijen om daar verandering in te brengen. Ik wijzig toch ook wetten, wanneer ik vaststel dat die niet meer aan de maatschappelijke realiteit beantwoorden? Je kan niet, zoals N-VA, aan de ene kant zeggen dat er te weinig celcapaciteit is en er op een ander politiek niveau voor zorgen dat je geen gevangenissen kunt bijbouwen.'

Was u overigens geschrokken van De Wevers frontale aanval?
 

(fijntjes) 'Het moet zijn dat Bart De Wever schrik aan het krijgen is voor de uitslag van de Antwerpse gemeenteraadsverkiezingen.'

Zou het? Volgens de laatste peiling haalt Open VLD maar 7procent van de stemmen. Alleen PVDA+ doet slechter.

Iedereen beseft dat deze verkiezingen voor de Antwerpse Open VLD moeilijk zullen zijn. Ik heb dat ook zo gezegd op onze nieuwjaarsreceptie. De fundamenten van de partij, waar de jongste jaren veel zand tussen de raderen zat, verander je niet op een paar maanden tijd.'

We kunnen ons enkel afvragen waarom u dit doet. U kunt toch alleen maar verliezen?

Ik heb mezelf ook die vraag gesteld. Maar als ik het niet gedaan had, zou ik het me achteraf beklagen. Je neemt toch niet elke beslissing op basis van een steriele risico-analyse? Soms zet je toch de stap die je wilt zetten, gewoon omdat je het lef hebt.'

Of omdat u door uw partij onder druk bent gezet?

'Neen. dat zou ook niet gewerkt hebben. Daarvoor ben ik te eigenwijs. Je kan mij motiveren met uitdagingen, maar niet met dreigementen. En voor alle duidelijkheid: dit was geen voorwaarde om minister van Justitie te mogen worden.'

We hebben u nog niet horen zeggen of u eigenlijk kandidaat-burgemeester bent.

'Als Bart De Wever en Patrick Janssens (SP.A) er na 14oktober niet uit geraken, zeg ik zeker niet neen tegen die job.'

En neemt u dan ontslag als justitieminister?

'Uiteraard, die twee jobs kan je onmogelijk combineren. Nu, ik ken de peilingen ook. Vandaar dat ik niet van de daken loop te schreeuwen dat ik kandidaat-burgemeester ben. Dat zou op dit moment behoorlijk pretentieus zijn. Maar als Janssens en De Wever er niet uit geraken en ik het moet doen, dan zál ik het doen.'
 

Voelt u zich ondertussen al Antwerpenaar? U bent nog maar pas verhuisd.

Ik heb jaren in de provincie Antwerpen gewoond (in Puurs, nvdr.). Antwerpen is ook de stad waar ik mijn geld uitgeef, waar ik jaren op amper een kwartier rijden vandaan heb gewoond.'

U weet dat het gerucht de ronde doet dat u enkel op papier in Antwerpen woont.

'Roddels zullen er altijd zijn.'

Maar als het klopt, worden die roddels mogelijk ook uitgespeeld tijdens de campagne.

'Dat kan zijn, maar dat is niet de manier waarop ik aan politiek doe. Trouwens, waarom zou je een appartement kopen om er dan niet te zijn?(lacht) Zo rijk ben ik niet hoor.'

Is het geen ondankbare job? De Antwerpse verkiezingen worden toch een tweestrijd tussen Janssens en De Wever. De andere partijen doen er eigenlijk niet toe.

'Dat is onzin. Het gaat niet enkel tussen Bart De Wever en Patrick Janssens. De gemeenteraadsverkiezingen zijn geen misterverkiezing, mag ik hopen. Wie échte verandering wil, moet op een andere partij dan die van Janssens of De Wever stemmen. De perceptie dat je voor één van beide kan kiezen, klopt niet. De extreme polarisatie die nu bezig is, zal ervoor zorgen dat je de dag na de verkiezingen zowel De Wever als Janssens krijgt.'

En op dat moment hoopt u door één van beiden mee aan boord te worden getrokken?

'Die vraag is vandaag niet aan de orde. Wat ik zeker niet wil, is nog meer van hetzelfde. Kijk naar het capaciteitsprobleem in het onderwijs, naar het aantal containerklassen dat er is bijgekomen, terwijl de afgelopen jaren perfect in te schatten was dat er veel meer scholen nodig waren. Hetzelfde wat mobiliteit betreft. Die Oosterweel-tunnel, die Janssens en De Wever overeen zijn gekomen. Die gaat er niet liggen voor 2025, en ik voorspel u zelfs dat hij er nooit komt. Vandaar dat wij op korte termijn pleiten voor veel meer realistische mobiliteitsoplossingen.'

Hoe is uw relatie met Bart De Wever? De antipathie tussen de kopstukken van Open VLD en N-VA wordt alsmaar zichtbaarder.

'Ik onderhoud goede contacten met zowel Janssens als De Wever. Onze partijen hebben natuurlijk een andere ingesteldheid en buikgevoel. Wij hebben in Antwerpen een heel open programma, kijken met een vertrouwensvolle blik naar de toekomst. Wij willen verandering, vooruitgang. Zoiets staat haaks op de programmapunten van een bekrompen, op zichzelf gerichte partij. Dat is het verschil tussen een partij die nationalistische roots heeft en een partij met fundamenteel liberale, emancipatorische achtergronden. Dus ja, het clasht af en toe serieus met N-VA.'

Krijgen we ooit een debat te zien tussen u, Bart De Wever en Patrick Janssens?
 

Dat moet u vooral aan hen vragen. Ik ben deze week in debat gegaan met alle Antwerpse lijsttrekkers, op uitnodiging van de burgerbeweging Ademloos. Maar zowel Janssens als De Wever wilden niet meedoen. Ik vind dat getuigen van een enorm misprijzen voor de Antwerpenaar.'

Wat als de gemeenteraadsverkiezingen voor Open VLD tegenvallen. De roep om een andere voorzitter klinkt binnen de partij steeds luider.

'Pff. Dat zijn zo van die vragen... Elke verkiezing heeft verrassingen in deze of gene richting. Bij elke verkiezing hoor ik wel zeggen dat als dit of dat gebeurt, iemands positie niet langer houdbaar is. Terwijl die achteraf toch stevig op zijn stoel blijft zitten. Weet u, politiek is bijzonder onvoorspelbaar.'

Zo onvoorspelbaar dat sommigen binnen uw partij u al op die voorzittersstoel zien zitten?

Tja, mag ik daar eens heel hard mee lachen?'

Werner Rommers en Fabian Lefevere
Het Nieuwsblad  08-09-2012 pag. 10

 

 

 

 

Wie écht verandering wil in Antwerpen, moet zeker niet op de twee zwaargewichten Janssens en De Wever stemmen want zij zijn tot elkaar veroordeeld. Dat is de boodschap van minister van Justitie ANNEMIE TURTELBOOM (Open VLD), lijsttrekster in haar nieuwe thuisbasis Antwerpen. Voor de sjerp zou ze haar job als minister opzeggen.

‘Drie volle weken vakantie zoals sommige collega-ministers, met het bordje gesloten op de deur van het kabinet, dat is op een departement als Justitie compleet uitgesloten.' Minister van Justitie Annemie Turtelboom geniet vanuit haar bureau van de zon die ze door het raam ziet. ‘Maar ik klaag niet. Er zijn zoveel andere mensen die tijdens hun vakantie beschikbaar moeten blijven voor hun werk. En op mijn vorige ministersposten – zowel Binnenlandse Zaken als Asiel – gebeurde er ook altijd wel iets op de meest onverwachte momenten.'

Deze zomer was het de zaak-Martin die Turtelboom een lang verlof door de neus boorde: de strafuitvoeringsrechtbank besliste om Michelle Martin, de ex-vrouw van Marc Dutroux, voorwaardelijk vrij te laten. En dat ontketende een storm van protest, die de voorbije week uitmondde in een batterij beslissingen van de regeringstop om de zwaarste criminelen in de toekomst langer in de cel te kunnen houden.

Van Bart De Wever (N-VA) kreeg u intussen wel een nul. U lanceerde al 70 voorstellen, maar u moet in het parlement nog altijd uw eerste wetsontwerp neerleggen.

‘Dat klopt niet. Tenzij Bart De Wever vindt dat ik voor élk dossier een wet moet maken. Ik heb aangekondigd dat er een deontologische code voor magistraten moest komen. Die is klaar. Er ging een betere opvolging komen van veelplegers. Die beslissing is genomen. Er zijn ook budgetten vrijgemaakt om het systeem van enkelbanden gevoelig uit te breiden. Maar niet alles passeert via het parlement. Hij zegt wat hij wil, maar het is niet waar.'

Van de bouw van nieuwe gevangenissen kunt u toch moeilijk zeggen dat het vlot loopt.

‘Wiens fout is dat? De voortgang van die bouwdossiers ligt niet bij Justitie alleen. In Vlaanderen verzanden die bouwwerken telkens opnieuw in ellenlange, oeverloze procedures als gevolg van protest van buren of buurtverenigingen. In Wallonië is meer flexibiliteit aanwezig.'

Het is dus de schuld van Philippe Muyters (N-VA), Vlaams minister van ruimtelijke ordening?

‘Het is hoe dan ook aan de Vlaamse regeringspartijen om daar verandering in te brengen. Ik wijzig toch ook wetten wanneer ik vaststel dat die niet meer aan de maatschappelijke realiteit beantwoorden? '

Was u geschrokken van De Wevers frontale aanval?

‘Het moet zijn dat Bart De Wever schrik aan het krijgen is voor de uitslag van de Antwerpse gemeenteraadsverkiezingen.'

Volgens de laatste peiling haalt Open VLD zeven procent van de stemmen. Alleen PVDA+ doet slechter.

‘Iedereen beseft dat deze verkiezingen voor de Antwerpse Open VLD moeilijk zullen zijn. Ik heb dat ook zo gezegd op onze nieuwjaarsreceptie. De fundamenten van een partij, waar de jongste jaren veel zand tussen de raderen zat, verander je niet in een paar maanden tijd.'

We kunnen ons alleen afvragen waarom u dit doet. U kunt toch alleen maar verliezen?

‘Ik heb mezelf die vraag ook gesteld. Maar als ik het niet gedaan had, zou ik het me achteraf beklagen. Je neemt toch niet elke beslissing op basis van een steriele risicoanalyse? Soms zet je de stap die je wilt zetten, gewoon omdat je het lef hebt.'

‘Neen, ik ben niet onder druk gezet. Daarvoor ben ik te eigenwijs. Je kunt mij motiveren met uitdagingen, maar niet met dreigementen. En voor alle duidelijkheid: dit was geen voorwaarde om minister van Justitie te mogen worden.'

We hebben u nog niet horen zeggen of u kandidaat-burgemeester bent.

‘Als Bart De Wever en Patrick Janssens (SP.A) er na 14 oktober niet uit geraken, zeg ik zeker niet neen tegen die baan.'

Dan neemt u ontslag als minister van Justitie?

‘Uiteraard, die twee jobs kan je onmogelijk combineren. Nu, ik ken ook de peilingen. Op dit moment van de daken schreeuwen dat ik kandidaat-burgemeester ben, zou behoorlijk pretentieus zijn. Maar als Janssens en De Wever er niet uit geraken en ik het moet doen, dan zál ik het doen.'

U weet dat het gerucht de ronde doet dat u enkel op papier in Antwerpen woont?

‘Roddels zullen er altijd zijn.'

Als het klopt, kan dat worden uitgespeeld tijdens de campagne?

‘Dat kan zijn, maar dat is niet de manier waarop ik aan politiek doe. Trouwens, waarom zou ik een appartement kopen, om er dan niet te zijn. (lacht) Zo rijk ben ik niet hoor.'

Is het geen ondankbare job? De Antwerpse verkiezingen worden toch een tweestrijd tussen Patrick Janssens en Bart De Wever. De andere partijen doen er eigenlijk niet toe.

‘(fel) Dat is onzin. Het gaat niet alleen tussen Bart De Wever en Patrick Janssens. De gemeenteraadsverkiezingen zijn geen misterverkiezing, mag ik hopen. Wie échte verandering wil, moet op een andere partij dan die van Janssens of De Wever stemmen. De perceptie dat je voor één van beide kunt kiezen, klopt niet. De extreme polarisatie die nu bezig is, zal ervoor zorgen dat je de dag na de verkiezingen zowel De Wever als Janssens krijgt.'

Wat als de verkiezingen voor Open VLD tegenvallen?

‘Elke verkiezing heeft verrassingen in deze of gene richting. Elke verkiezing hoor ik wel eens zeggen dat ‘als dit of dat gebeurt, de positie van X niet langer houdbaar is', terwijl die X achteraf toch stevig op zijn stoel blijft zitten. Weet u, politiek is bijzonder onvoorspelbaar.'

Zo onvoorspelbaar dat sommigen binnen uw partij u al op de stoel van partijvoorzitter zien zitten.

‘Tja, mag ik daar eens heel hard mee lachen?'

De Standaard 08-09-2012
http://www.standaard.be/krant/tekst/index.aspx?oDay=8&oMonth=9&oYear=2012&articleid=DMF20120907_00288099

Tags: