De haven vreet de poldermensen op

 

Natuurlijk heeft de haven niet al sinds 1978 recht op de hele Linkeroever, schrijven Igor Rogiers en Matthias Storme. Een deel daarvan was aan de Doelenaars beloofd, maar die zijn belogen. 

 

 

Met een overvloed aan dramatiek reageert Eric Van Hooydonk op de uitspraak van het Europees Hof van Justitie over de plannen om Doel en de polders errond op te offeren voor het zogenaamde Saeftinghedok (DS 27 juli). Het had geoordeeld dat die strijdig zijn met het Europese natuurbehoudsrecht. In zijn pleidooi voor dit megalomane dok doet Van Hooydonk de waarheid geweld aan.

Ten onrechte doet hij het voorkomen alsof de haven van Antwerpen al sinds 1978 een recht heeft op de hele Linkerschelde-oever – vanaf Doel tot net voor Verrebroek en Kieldrecht – en dat zelfs dat een enorme toegeving van de haven zou zijn geweest. Wel werd in de eerste ontwerpplannen nog die hele Linkeroever opgeofferd, het dorp Doel inbegrepen.

 

Toen het gewestplan uiteindelijk in 1978 werd vastgesteld, had de werkelijkheid de megalomanie al ingehaald. Ten zuiden van het dorp Doel werd de lijn-De Bondt getrokken, genoemd naar de Wase staatssecretaris. Onder die lijn kwam er havengebied en is intussen het Deurganckdok gebouwd. Boven die lijn bleef het landbouwgebied, met een zeer voorwaardelijke mogelijkheid tot havenuitbreiding. Die was bedoeld voor het Baalhoekkanaal zaliger, zeker niet voor een Saeftinghedok. Dat gebied omvatte dan ook niet de waardevolle slikken en schorren langs de Scheldeoevers en evenmin het dorp Doel zelf. Dat werd ‘omwille van de rechtszekerheid’ ingekleurd als woongebied met culturele, historische en/of esthetische waarde. Daarmee beloofde de overheid de Doelenaars dat hun dorp zou behouden blijven. Die belofte van rechtszekerheid bleek vals te zijn.

 

 

Vals spelen

 

De ontwikkeling van de haven op Linkeroever is geen onverdeeld succes gebleken. Meer dan een derde van de onteigende grond werd niet ontwikkeld. Waar de haven geen interesse meer toonde, kwam de natuur terug en daarmee dus ook de kluut, de lepelaar, de blauwborst of de grutto.

Nu stellen dat het Saeftinghedok wordt tegengehouden door die natuur, die we aan de haven zouden te danken hebben, is manifest onjuist. In het plan waarover het Europees Hof zich uitsprak, gaat het onder meer om de vernietiging van slikplaten die wellicht even oud zijn als de Schelde zelf en over de vernietiging van het al in 1970 als natuurreservaat aangeduide en onvervangbare De Putten.

 

De verplichting om waardevolle vogelgebieden en habitats te beschermen via de Europese Richtlijnen vanaf 1979 kwam niet uit de lucht vallen. De Vlaamse overheid heeft pas laattijdig, in 1988 en 2001, die gebieden aangewezen, waaronder een groot deel van de Linkerscheldeoever. Welnu: ofwel heeft zij inderdaad de meest waardevolle gebieden aangewezen, en dus ook dat gebied terecht aangewezen, ofwel heeft ze vals gespeeld tegenover Europa, zoals nadien nog meermaals is gebeurd. Maar de rechtszekerheid vereist precies dat men de gevolgen van die keuze respecteert.

Het arrest van het Hof gaat over de gevolgen van die aanwijzing. Voor het Hof was de overtreding van de Vogel- en Habitatrichtlijn zo evident dat het ze in een verkorte procedure heeft bevestigd. Ook de Europese Commissie had erop gewezen dat de overtreding bijzonder duidelijk was. Het Hof bevestigde wat iedereen met kennis van zaken al wist, maar sommigen niet wilden weten. Dat de Antwerpse haven en Vlaamse overheid dat goed beseften, verklaart allicht waarom ze kort voor de uitspraak aankondigden om voor de havenuitbreiding de weg van de uitzonderingswetgeving van de zogeheten complexe projecten te bewandelen.

 

Vruchtbare polders

 

De inwoners van de Wase polder verwijt Van Hooydonk dat zij zich op het recht inzake natuurgebieden beroepen. Zij zitten gekneld tussen twee gulzige partijen. Liefst 1.500 ha poldergrond moet eraan geloven: 750 voor de haven, 750 voor natuurcompensatie. Voor de historische polders en de poldermens is er geen plaats meer. Het eeuwenoude landschap – die polders zijn zo vruchtbaar dat dit gebied bij de eerste was om het drieslagstelsel te verlaten – moet helemaal verdwijnen, net als het qua bouwvorm unieke dorp Doel. De actievoerders daarentegen geloven oprecht in een geïntegreerd beleid van mens, erfgoed en natuur. Hebben zij dan geen recht op rechtszekerheid? Of hebben alleen vogels recht op bescherming?


Igor Rogiers en Matthias Storme 
Advocaat en oudadvocaat van de inwoners van Doel

 

Igor Rogiers en Matthias Storme
De standaard 29-07-2016
http://www.standaard.be/cnt/dmf20160728_02403171

Tags: